Genel

Tarihi Kürtçe Dergiler

Jin, Roji Kurd, Ronahi, Kürdistan Gazetesi, Dicle-Fırat, Hawar, Azadiya Welat. Adı Kürt basın tarihinde en çok bilinen dergi ve gazeteler. Her birinin ayrı bir tarihi ve Kürt Milli duruşuna ayrı ayrı katkıları var. Kürdistan gazetesinden bugüne, neredeyse bölgenin bilinen her şehrinde yayınlanmış bir dergi veya gazete var. Sayıları yüzlerceyi bulan yayınların, milli bilincin ayakta tutlmasında …

Read More »

Fuzûlî’nin ‘Kürtçe’ şiirleri

Cemal Süreya, ömrü yetse, Fuzûlî’nin “Beng ü Bâde”sini günümüz Türkçesine çevirecekti. “Bu uzun şiir Kürtlerin ve Türklerin kucaklaşması olacaktır” demiş, Fuzûlî’yi “kardeşliğin” simgesi saymıştı. Peki ama neden başka bir şair değil de o? Pek çok kitap ve makalede Fuzûlî’nin Kürt olduğu ve “işte bunlar” denilip gösterilmese de Kürtçe şiirler yazdığı belirtiliyor. Acaba Cemal Süreya bunu …

Read More »

Harput’lu Ömer Avni Efendi ve “Kavaid-i Lisan-i Kurdî”

Ünlü Kürt şairi ve yazarı Ehmedê Xanî’ nin 17. yüzyılda çocuklar için hazırladığı Kürtçe- Arapça Sözlük’ten (Nûbar) bu yana Kürt dilinin birçok sözlüğü ve grameri yayımlandı. Bunlar arasında, İtalyan M. Garzoni’nin 1787’de yayımladığı “Kürt Dilinin Grameri ve Sözlüğü”nün kuşkusuz Kürdoloji biliminde özgün bir yeri vardır. Yüzyıldan başlayarak gerek yurt dışında, gerekse yurt içinde Kürt dilinin …

Read More »

“Zazalar” Kürtler Üzerine Yeni Tezler Ve Bu Tezlerin Eleştirisi

Bu incelemenin konusu bazı çevrelerce el altında piyasaya sürülen “Zaza Gerçeği” adlı kitap olacaktır. Kitap üzerindeki yazıdan kitabın Federal Almanya’da H. Şelıc imzasıyla basıldığı anlaşılmaktadır. Özet olarak bu kitap: Kürt milletinin bünyesinde yer alan gruplardan yalnızca “Kurmanc”ları Kürt olarak kabul etmekte, “Zazaların”(Dimililerin) Kürt olmadığı, ayrı bir halk olduğu ileri sürülmekte ve buna dair sözde bilimsel …

Read More »

Zembilfiroş Hakkında

Tarihin ve mitolojinin bütün tutkulu aşk destanlarından farklı bir efsane yaratmış olan Zembilfroş’un Sirgut köyündeki mezarını ziyaret ettik. Güney Kürdistanlılar, çağdaş direnişçi Zembilfroşlar için bu bölgenin olağan bir koruma şemsiyesi oluşturduğuna inanıyorlar. Yaşlı adam, ‘Bizim de bir Zembilfroşumuz var’ dediğinde şaşırmıştık. Teybinde, erbane eşliğinde derwişlerin dini motiflerle süslediği Zembilfroş destanı vardı. İsterseniz götüreyim dedi sizi. Şaşkınlığımız …

Read More »

Kürt Edebiyatına Yolculuk

Kürt edebiyatı medreselerde serpilen klasik Kürt edebiyatını saymazsak sürgünde var olmuş, orada eserler üretmiş ve son yıllarda yurduna geri dönüş yapmış bir edebiyattır. Kürt edebiyatının geçmişine baktığımızda öncelikle karşımıza Arap harfleriyle kendini oluşturmuş klasik Kürt edebiyatı çıkar. Tereddütsüz söylenebilir ki klasik Kürt edebiyatı medreselerde doğmuştur. Çok uzun yıllar boyunca bir ilim okulunu andıran bu medreselerde …

Read More »

Bir Kürt milliyetçisinin portresi: Kadri Cemilpaşa

Selahaddin Uğur Işık Giriş: Coğrafî konumu ve kültürel tarihî dokusu itibariyle Kürtler için sembolik bir anlam ifade eden Diyarbekir, Kürdistan’ın merkezinde bulunmasından dolayı tarihî devirlerden bu yana önemli bir rol üstlenmiştir. Diyarbekir’de ekonomik ve sosyal gücü elinde bulunduran aileler, günümüze kadar bölge siyasetinin de belirleyici aktörleri olmuştur. Diyarbekir’de son birkaç yüzyıldır iskân eden Cemilpaşazade ailesi, …

Read More »

Kadının Kürt edebiyatındaki yeri

Kürt sözlü edebiyatında kadının yerinin çok belirgin olduğu görülür. Stranlarda kadınlar bazen strana konudur bazen de eserin yaratıcısıdır. Kadınlar toplumda ortaya çıkan çok farklı duyguların sözcüsü olmuştur. Kürtlerde kadın, toplumdaki pek çok etkisiyle beraber daha çok acıların tarafı ve bu acıların dile ve edebiyata taşıyıcısı olmuştur. Kürt toplumunun hafızasını oluşturan sözlü edebiyatın arka planında önemli …

Read More »

Kürtçenin Tarihçesi

M.E. BOZARSLAN’IN “Kurd Dili” üstüne yazdıkları bazı Internet sitelerinde yayınlandıktan sonra konuya katkı sunmak amacıyla -kısaca- Kurd dili ve tarihçesi üstüne yazmak istedim. Türk siyasetçi Bülent Arınc’ın Kurdçe ile ilgili talihsiz konuşmasından sonra pek çok yazı yazılmıştı, Kurdçe medeniyet dili mi, değil mi, diye… Bizde, “Devé dırvevinı xare” diye bir söz vardır, sözlük anlamı; “Yalancının …

Read More »

Kürt Kimliği ve Hamidiye Alaylarını Oluşturan Aşiretler

Hamidiye Alayları, Osmanlı’nın ‘modern ordu’ sınıfına girecek Hafif Süvari Alaylarıdır. Osmanlı’da ordunun modernleşmesi 1860’lı yılların başında başlayarak 1922 yılına kadar devam eden bir süreçtir. II. Abdulhamit, Hamidiye Alaylarını olası bir Rus işgaline karşı Kürt,Türkmen,Yörük,Arap,Muhacirlarden oluşturdu. Hamidiye Alaylarının görevi olası bir işgale karşı ‘Doğu Cephesin’de’ tam tekmil hazır bulunup işgale karşı direnmekti. 1900-1918 yılları arasında egemen …

Read More »