Dergiler 20. yüzyılın başlarından bu yana Kürtçeyi arşivleme, geliştirme ve olgunlaştırmanın aracı eserler olmalarının yanı sıra Kürtlerin hafızası, edebiyatı ve tarihi olagelmişlerdir. Daima Kürtçenin kurumlaştığı, inşa edildiği ve eserlerinin ortaya konulduğu alanlardır. Bu durum, Osmanlı döneminin son yıllarında başlamış, günümüze kadar da devam etmiştir. Osmanlı döneminde Kürtçe gazete ve dergilerin başat mekânı İstanbul’dur. 27 Temmuz …
Read More »Bişarê Çeto ve Bitlis Valisi
Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds and Kurdistan’ adlı kitabının 9-13. sayfalarının çevirisidir. “Rumiler burayı terk etmeliler” ‘Rumi (Romi-Romê) ismi, kırk sene öncesinde, Marmara ve Küçük Asya’dan olan istilacı, işgalci veya o taraftan gelen her bir kişi için kullanılan bir tabirdi. …
Read More »“Kürt Sineması demesek de olur, bari Türkiye Sineması’nda anlaşalım”
Saraybosna Film Festivali’nde, festivalin büyük ödülünü kazanan ‘Klama Dayika Min’i (Annemin Şarkısı) yönetmen Erol Mintaş’ın ve başrol oyuncusu Feyyaz Duman’la konuştuk. Haftanın başından itibaren ‘Saraybosna Film Festivali’nde Türk filmine iki ödül’ başlıklı haberlerden, yönetmen Erol Mintaş’ın, anne-oğul üçlemesinin son filmi ‘Klama Dayika Min’ (Annemin Şarkısı) filmiyle Saraybosna Film Festivali’nde, festivalin büyük ödülü ‘Saraybosna’nın Kalbi’ni, filmin …
Read More »Kürt Sinemasının Kodları ve Gerçeklikle İmtihanı – Soner Sert
Kürt Sineması’nın kodlarını, Kürt halkının geçmişi ve bugünü meydana getirdi: ‘Vatansızlık’, ‘sınır’ ve ‘ölüm’. Kürtlerin özgürlük mücadelesi ile sineması yan yana yürümeyi bilmiş ve birbirlerinden beslendi. Kürt Sineması, varlığını parçalanmış bir vatana, vatanı parçalayan sınırlara ve bu sınırları aşmak isteyen insanların temalarını oluşturduğunu bir ulusal sinema hareketidir. Bu yaşanmışlık ve kültür biçimi Kürt Sineması’nın kodlarını …
Read More »Şeyh Said İsyanı’nda Çermik-I: Kıyam mı isyan mı?
Geçen yıl, Çermikli Dr. Fuad ile ilgili hazırlamış olduğum kitap çalışması için Şeyh Said İsyanı’nı ya da Şeyh Said Kıyamı’nı enine boyuna araştırma imkânı bulmuş, ulaşabildiğim bütün kitapları okumuştum. Okuduğum kitaplarda Çermik ile ilgili çok az sayıda bilgi mevcuttu. Bu da Çermik’in isyanda aktif olarak rol almadığı anlamına geliyordu. Çermikli’lerde de keza bu olay ile …
Read More »KORONA -Dilbikulê Cizîrî
Bugüne kadar hazırladığım en uzun şiirdir. 99 dörtlükten oluşan ve “KORONA” üzerinde hazırlanan bu şiir malum hastalıktan canını veren fakir, kimsesiz, mazlum ve inançlı insanların ruhlarına ithaf olunur. Hazırlayan :Dilbikulê Cizîrî KORONA 1- Bu asırda ne yaptın sen korona Zaman mahzun, devir mahzun, an mahzun Değil bizler, herkes şaşmıştır buna Cizre mahzun, Şırnak mahzun, …
Read More »”Zazaki” ile ”Zaza Dili” Ayrı Şeylerdir
Resmi dilde oluşturulan tanım ve kavramlar, bir süre sonra halk tarafından benimsenip içselleştiriliyor. Örneğin, hatırlıyorum, “Anadol” dediğimizde, sadece şimdiki İç Anadolu’nun batı kısmını anlıyorduk. Konya, Eşkişehir, Çankırı, Ankara’da askerlik yapan büyüklerimiz “Biz Anadol’da askerlik yaptık” diyordu. Yine, Anadol taraflarına sürgün edilenler olurdu. Ancak Cumhuriyet, Anadolu’nun doğu sınırlarını lastik gibi çekerek Hakkâri’ye, Ardahan’a kadar uzattı. …
Read More »ŞEYH SAÎD HAREKETİNİN KAYIP KIZI (ÇOLÎG’LÎ SÎNEXAN)
SINEXAN “Tarihi güncelleştirmek için bugünü tarihselleştirmek gerekir.” Walter Benjamin / Alman tarihçi – Trajik bir hasret öyküsünü sizinle paylaşmak istiyorum. – Bu öyküyü yıllar önce dinlemiştim. – Öykünün kahramanı kürd kızı Çolîg’li Sînexan’ın yaşamını bana anlatan kızı Fikret Hanım’ın o mahzun bakışları sanki annesinden kendisine kalan bir mirastı. – Kürd coğrafyası, herkesin bildiği, şu yada bu …
Read More »Zazaca Dil mi Lehçe mi?
Birkaç gün önce görevinden alınan Milli Eğitim Bakanımız Ömer Dinçer’in “Uzmanlar bizi yanıltmış Zazaca meğerse ayrı bir dilmiş!” demesinin üzerinden çok uzun bir süre geçmeden Artuklu Üniversitesi’nde aldığım Zazaca derslerinin sonucunda uzmanlar beni de kandırmayı başardı (!) Ben de artık Zazacanın Kürtçe olduğu konusunda hiçbir şüphe duymuyorum. Biz Türkiye’nin ilk resmi Kürtçe öğretmeni adaylarına Artuklu …
Read More »Kürtler de Kızları Saymama Meselesi
Dün bir yakınımla sohbet ederken, geçenlerde bizim Lice’de, mahkemede hakimin kendisine “Kaç kardeşsiniz?” diye sorduğunu, bacı ve kardeşlerinin toplam sayısını söylediğini, bunun üzerine hakimin kendisine “Aferin! Buralarda ilk kez birinin kızları da kardeşten saydığını görüyorum” dediğini anlattı. Buna benzer durumların bir çok Kürdün başından geçtiğini tahmin edebiliyorum. Çünkü hem çok duymuşluğum hem bizzat yaşamışlığım olmuştur. …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…