1935, İsmet İnönü’nün ‘Doğu Raporu’ndan: “Erzincan Kürt merkezi olursa Kürdistan’ın kurulmasından korkarım. Van ve Erzincan’da acele olarak, Muş ovasında tedricen ve Elazığ ovasında kuvvetli Türk kitleleri vücuda getirmek zorundayız. Kürtleri Türkleştirmenin en etkili yolu, Türklerle Kürtlerin aynı okullarda okutulmasıdır. Diyarbakır, kuvvetli Türklük merkezi olmak için tedbirlerimizi kolaylıkla işletebileceğimiz olgunluktadır. Dersim vilâyetinin teşkili ile askerî bir …
Read More »Depremin Enkazı!
Modernite neydi, çağdaşlık neydi, hakikatten neydi o çok bilmişlik ve kör sistemin enkazında yüz yıldır çıkamadık. Sistem çocuk yaşta bir enkazı dikta etti ve Türkiye’deki insan gelişimi diktanın sınırlarında sınırsız köreldi. Her eve siyaset nifak tohumu koydular ve başardılar da, böylece herkes uzmanlaştı! Ama kimse mesleğinde taş üzerine taş koymadı. Fikri hastalıklar meslek gelişiminin önüne …
Read More »İzol Aşireti
Yıllardır merak ederdim İzol aşiretini. Çünkü konukseverlikleri ve yiğitliklerine dair çok hikâye dinlemiş veya okumuştum. Gelin gibi nazlı giden Fırat suyunun akışına kaptırıp vardım yöreye. Bir selam verdim, bin selam aldım. Aşiret mensupları gittiğim her şehir, ilçe ve köyde namlarına yakışır biçimde karşıladılar; misafir ettiler, lokmalarını paylaştılar; köylere götürdüler ve gülümseyerek uğurladılar. Özetle, kendilerine …
Read More »Hawar Dergisinde Egemen Türk İmajı ve Anti-Kolonyal Söylem
1. Giriş on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı Devleti’nde, özellikle de Balkan bölgesinde baş gösteren ulusal ayaklanmalardan sonra Kürtler de harekete geçer. İlk olarak Hacî Qadirê Koyî bu yeni dönemin sözcülüğünü yapar ve Kürt edebiyatında anti- kolonyal söylemin ilk sesi olur. Hacî, Kürdistan’ı “ezilmiş ve bastırılmış” bir ülke olarak tanımlar ve Kürtlere bağımsızlık yolunu gösterir. Bu zemin …
Read More »Ey Kürtler!
Görüyorum ki, bizde pınar yoktur. Onun için, uzaktan gelen kokan bir suyu içiyoruz. Eskisi gibi zorbalık görüyoruz. Öyle ise, gayret ediniz, çalışınız, saadet sebebimiz olan meşru bir yönetim için, fikr-i milliyeti haffâr(kazıcı) yapıp, mârifet ve fazileti eline veriniz. Şu yerlerde de bir küngân(boru) atınız; ta bir kemâlât pınarı bizde de çıksın. Yoksa daima dilenci olacaksınız, …
Read More »Kurgu yazmak için 8 strateji
Bir yol haritanız olsun Ana hat” kelimesi kurgu yazarları için kutuplaştırıcı bir kelimedir. Hepimiz bu yapıyı biliyoruz, ancak deneyim ve zihniyetimize bağlı olarak onu ya seviyoruz ya da nefret ediyoruz. Ana hatlar hakkında fikriniz ne olursa olsun, yalnızca yaklaşık rotayı bilseniz ve bir peçeteye karalanmış birkaç önemli yer işaretine sahip olsanız bile, nereye gideceğinize dair bir …
Read More »TÜRKİYE VE İNGİLTERE PENCERESİNDEN MUSUL MESELESİ: KONSTRÜKTİVİST BİR OKUMA
ÖZ Musul, OsmanlıDevleti’nin bir vilayeti olarak yıllarca Müslümanlık, Hristiyanlık gibi dini grupların yanında Türk, Arap, Kürt gibi farklı etnik grupların yaşadığı bir yer olmuştur. Birinci Dünya Savaşında, İngilizler Irak’ı işgal ettikten sonra bu bölgede emperyalist politikaları bağlamından hükmetmeye çalışmışlardır. Musul 1924 yılında Milletler Cemiyetinin de desteği ile Osmanlı Devletinden koparılarak burada yeni bir düzen yaratılmıştır. …
Read More »Edebiyat Sosyolojisi Açısından Zaza Edebiyatının İlk Hikâye Kitabı Cer Hard Cor Asmen (Aşağısı Yer Yukarısı Gök): Köy Ve Köylüler
ÖZ Edebiyat ile sosyoloji disiplinlerinin kıyısında kurulmuş olan edebiyat sosyolojisinde, edebî eserlerî sosyolojik açıdan analiz etme önemli bir yer tutar. Her ne kadar kurgusal ürünler olsalar da dünyanın birçok ülkesinde öteden beri edebî eserler, içinden çıktıkları toplumu anlamak isteyen araştırmacılar için önemli analiz metinleri olarak görülmüş ve zaman zaman onlara “sosyolojik belge” gözüyle bakılmıştır. Zaza …
Read More »ARİSTOKRAT KÜRT AİLELER: GÜLPINARLAR
Özet Ailenin bilinmesi büyük dedeleri Şeyh Halid’in, Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Altunakar (Altoğar) Köyü’nde 1862 tarihinde doğması ile başlar. Şeyh Halid, aristokrat bir aileye mensuptur ve aynı zamanda tasavvuf ehli bir âlimdir. Siverek ilçesine bağlı Gülpınar Köyü’nde irşat faaliyetlerinde bulunmuş ve aynı zamanda çok yönlü bir ailede büyümüştür. Türbesi de Şanlıurfa ili Siverek ilçesine bağlı …
Read More »20. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Kürd Dili Üzerine Çalışmalar-4
Yusuf Ziyaüddin Paşa’nın “El-Hediyyetü’l-Muhammediyye fi’l-lugati’l-Kürdiyye”sinin Eleştirisi 20. yüzyılın başlarına kadar Kürdçe lûgat alanında yapılmış çalışmalar; “Batılılar” tarafında yapılmış olanlar ve Kürdlerin içinde olduğu “Şarklılar” tarafında yapılan çalışmalar olmak üzere iki kısma ayrılabilir. Yabancılar tarafından yapılmış Kürdçe lûgat, kelime derlemeleri veya diğer dillerle karşılaştırmalı Kürdçe lûgat çalışmaları 1800’lerin başlarına kadar uzamaktadır. Bu tür çalışmaların önemli bir …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…