BEYAZ TÜLBENT VE KÜRD KADINI

Kürd kadını neden beyaz tülbent takıyor.

Kürdçe de ona TERHİ diyoruz.

Yine dünyanın hiç bir halk ve milletinde olmayan bir özellik, Kürd kadının giyim ve kuşamında var

Özellikle TERHİ dediğimiz bu beyaz tülbent

Sadece Kürd kadınına has bir örtü.

Hiç bir halk bu örtüyü takmamıştır.

Bu gelenek Hürri ‐ Mitani döneminden günümüze kadar süre gelen bir gelenek.

MED İmparator un tüm Kraliçeleri, beyaz tülbentli taç takmışlardır.

Yane aynı zamanda bu beyaz tülbentli giyim, Kürd kadınına Kraleçelik rolü vermiştir.

Eski çağlarda baş örtü, sadece kral ve asıl aile veya halklar takardı.

Köleler veya asil ailelerden olmayan kadınların başı açıktı.onlar asla başlarını kapatmazdı

Gelenek öyleydi, toplumda kimin Asilzade, kimin Alt tabaka veya köle olduğu başörtülerinden anlaşılıyordu.

Beyaz tülbent asaletin bir göstergesidir.

Bu tülbent olayı, İslamiyetten çok çok önce Kürd toplumunda yerini almıştır.

İnançtan değil Asalet ve gelenekten dolayı halende takılıyor.

Mesela İslamiyette ve Hıristiyanlıkta başörtü emri vardır.

Daha eski din olan Yahudilikte yok

Bu dinde sadece özgür kadınlar başörtü takma vardır, köleler için günahtır takamazlar.

Yine Kürd kadının başörtüsü ile ilgili bir olay varki, yine hiç bir halkta yok.

Bir Kürd kadınının başörtüsüne bakarak,

Kimin bekar, kimin nişanlı, kimin evli ve kimin dul olduğu taktiği baş örtüden anlaşılıyor.

Evli Kürd kadını, beyaz tülbentli ve Boncuklu

Morik diyoruz ona takılı tülbenti takar.

Asilzade ve Kraliçelik anlamını taşıyor bu

Eşi ölmüş dul kadınlar, boncuksuz sadece beyaz tülbenti takar.

Bekar Kürd kızlarında da durum aynı

Bekar Kürd kızı eşarp takar, ona KEFİ diyoruz bu eşarp tek renk olmayacak, üç dört renkten oluşacak.

Nişanlı Kürd kızı ise tek renk ve Kırmızı renk eşarp takar.

Ölüm ve yasta da Kürd kadını beyaz tülbenti değişikliğe uğrar.

Evli bir kadının birince derece yakını ölünce,

40 gün boyunca beyaz tülbentinde ki boncukları çıkarır.

Akraba veya komşu ölünce, yine kadin bu sefer

7 gün tülbentinde boncuk çıkarır.

Böyle bir kural, böyle bir düzen böyle bir gelenek hiç bir toplumda yoktur.

Kürd kadın nin beyaz tülbenti ve kavgalarda da rolünü oynamıştır.

Eli pıçak li kavga dahi olsa Kürd kadını oraya gidip eşarbını çıkarınca kavga durur,

Erkeklerin eşarba saygısından dolayı kavgayı bitirirler

Eski çağlardan beri, Kadın başörtüsünün esas işlevi, soğuk ve sıcağa karşı korunma olarak geçer. Zamanla görünüm, nazar, stil ve güç gibi ek özellikler de eklenmiştir.

İnsanın en görünür beden parçası hiç şüphesiz başıdır ve derin bir şuur kuyusu olduğu çok erken dönemlerde fark edilmiştir. Tüm kültürlerde “başın” önemi bu bağlamda vurgulanmıştır. Zira erk sahipleri dünyevi “haysiyetin” en güçlü simgesi olarak kabul gören tacı her vakit başın üzerine koymuşlardır. Nitekim erkin bir niteliği olarak taç veya başlık, tarihsel olarak kadınlar için de erişilebilir bir statüye ulaşmıştır.

Bugün birçok kültürde otoritenin ve zaferin sembolü olarak işlev gören nesneler görmekteyiz.

Antik çağlardan beri birçok ataerkil toplumda kadınların örtünme gelenekleri olduğunu biliyoruz. Vücudun yanı sıra saçın da gözden sakınılması bir saygınlık işareti olarak kabul edilirdi. Örtünme, kadınların pak ve akide kalmalarının göstergesiydi tanrılar huzurunda. Tarihin bugüne aktardığı bilgilere göre Asur ve Babil döneminde sadece Asil, özgür yurttaş kadınlar tül giyme hakkına sahiptiler. Alt sınıfların bu haktan mahrum kalmalarıysa ahlaki bir buyruğa bağlanıyordu. Dolayısıyla zaruri gereksinimler sonucunda ortaya çıkan başörtünün zamanla bir “kültürlenmeye” dönüştüğü görülmektedir.

 

Baran varto

Ev nivîs ji rûpela facbookê ya KÜRTÇE DİL HAREKETİ / HEREKETA ZIMANÊ KURDÎ hatiye wergirtin