2025 yılında TBMM kürsüsünde konuşma yapan İYİ Parti’li bir milletvekili, “Kürt dediğimiz insanlarımızın ayrı ayrı konuştukları dil, 3 dilden 8 bin 200 kelimeden oluşmaktadır” ifadelerini kullandı. Peki, tarihsel veriler ve günümüz araştırmaları, bu ifadeyi haklı çıkartacak imkanlar veriyor mu? Bir dilin zengin veya fakir olduğu nasıl ortaya koyulabilir? İdeolojik ve retorik söylemler, gerçekliğin eşiğinden geçebilir mi? Bir …

Kürtler ve Kürdistan Kürtler, birkaç bin yıldan beri Kürdistan olarak tanınan etnik topraklarda yaşamışlardır. Kürtlerin soyu, çoğunlukla, ikinci bin yılın sonlarında Orta Asya’dan İran platosuna gelen bir kabile olan Medler’e dayandırılır. Medler, M.Ö. 550’de yıkılmadan önce 612’de büyük bir güç haline geldiler ve imparatorluklarını geniş bir alana yaydılar.[1] “Kardaka”, “Kurti” ve “Guti” olarak söz edilen …

  Bugün itibariyle bilinen belgeler ışığında, Ömer Avni’nin “Kavaid-i Lisan-ı Kurdi” adlı eserinden sonra, 1900’lerin başlarında yapılmış ve yayınlanmış önemli çalışmalardan bir de Modkanlı Halil Hayalî Bey’in “Elîfbayê Kurmancî”[1] adlı eseridir. Farklı kaynaklarda doğum tarihiyle ilgili değişik tarihler verilse de, Halil Hayali’nin, mezar taşında kazılı tarihe göre 1864’te Bitlis’in Mutki kazasının Zenderli köyünde doğmuş, bölgede saygıyla …

Dil çok karmaşık ve ilginç bir işaretler sistemidir. Dil üzerine sonsuza dek konuşabiliriz, ama bugün dillerin nasıl yok olmanın eşiğine geldiğinden ve neden bazılarının bu eşiği aşıp öldüğünden, unutulduğundan, bazılarının ise o dili konuşanların çabalarıyla yeniden canlandığından bahsedeceğiz. Rusça gibi bazı diller devlet dilleridir. Sadece günlük yaşamda konuşulmaz, iletişimde, kitap, dergi ve gazete yayınında kullanılır. …

UNESCO tarafından 17 Kasım 1999 yılında ilan edilen 21 Şubat, her yıl Uluslararası Anadil Günü olarak kutlanıyor.   Bediüzzaman Said Nursi hazretleri de anadilde eğitimi desteklemiş bunun için hem Abdülhamid döneminde hem de Cumhuriyet döneminde girişimlerde bulunmuştu. Eserlerinde ‘Lisan-ı mâderzâd‘ yani anadile dair açıklamalarda bulunan Bediüzzaman, 1908’de mabeyne verdiği dilekçede medreselerde fen bilimlerinin okutulmadığını, buralara …

Araştırmacı-yazar Müfid Yüksel “Bediüzzaman’ın Kürdistan’da Yeni Medrese (Medresetuzzehrâ) Açmak İçin Yıldız sarayına Sunduğu Layiha”yı yayınladı. Yüksel, Bediüzzaman Hazretlerinin 1907 yılında hazırladığı layihayı (tasarı-öneri) Sultan II. Abdülhamid’e sunulmak üzere Yıldız Sarayında Mabeyne arzettiğini ifade etti. Yüksel, aynı layihanın 19 Kasım1908/23 Şevval 1326 tarihinde “Şark Ve Kürdistan” gazetesinde de “Kürtler Neye Muhtaçtır” başlığı ile yayınlandığını açıkladı. Din …

“Kürtçe düşünürüm, Türkçe ve Arapça yazıyorum” diyen Bediüzzaman Said Nursi‘nin Kürtlerin anadili ile ilgili erken dönem eserlerinden birinde ifade ettiği bazı düşüncelerini alıntılayacağım. Yer darlığından dolayı önce orijinal paragrafı sonra da kendi açıklamamı ekleyeceğim. Alıntılar ilk baskısı 1911 yılında yayınlanan Divan-ı Harb-ı Örfi isimli eserdendir. (İçtimai Dersler, s.191) “Hem de ‘lisan-ı maderzad’ denilen, eşia-i hissiyat-ı milliyenin mâkesi ve semerat-ı …

“Kürtler için Zilan Vadisi Kudüs şehri kadar kıymetli ve kutsaldı” Berjin Haki’nin Tersine Akan Zaman ortak üst başlığıyla kaleme aldığı roman üçlemesinin üçüncü kitabı Zilan’ın Son Mevsimi adıyla yayımlandı (Sınırsız Yayınevi, 2024). Üçlemenin diğer iki kitabı daha önceleri aynı yayınevi tarafından çıkarılmıştı: Meşe Ağacı (2023) ve Zilan’ın Dengbêjleri (2024). Romanın yazarı ve dokuz yüz yıl yaşayan Genç Meşe ağacı elele …

Birbirini takip eden 10’u geçen makalemiz şu anda çevremizde lazım gelen etkisi, genel tesiri icra edemedi. Kürdistan’ın Osmanlı devlet ve unsurları arasında gelecek hayatımız üzerinde ifa edeceği pek mühim vazifeler maalesef henüz takdir edilemiyor. Kürdistan, Osmanlı devletinin ikbal ve istikbali üstünde mühim bir rol oynamağa namzettir. Tarihi benliği, arazisi, nüfusu, tabiat hazineleri, karâbtesi, edebiyatı, tabii …

Med/Mad/Madia Medler, Kürdlerin ataları olarak Kürd tarihinde şanlı bir dönemin adıdır. Dönemin dünya imparatoru olan Asur ve Urartu gibi medeniyetleri yenerek ortadan kaldıran, Batı sınırı Kızılırmak’a ve Akdeniz’e, doğu sınırı Hindistan’a, kuzeyi Kafkasya’ya, Güneyi ise Basra Körfezi’ne dayanan koca bir imparatorluk olmuşlardır. Gutiler, Huriler, Subarular, Lulular, Mitaniler gibi medeniyetlerden sonra Medlerin de Kürdlerin dilinin, kültürünün, …