Genel

Saray Entrikaları ve Ziyaeddin Han’ın Hanbağı’nda Katli Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Metin derlemesi, giriş ve editörlük:   GİRİŞ: 1655’te Van Beylerbeyi Melek Ahmet Paşa büyük bir orduyla Bitlis’e saldırıp Emir Abdal Han‘a (Evdal Xan’a) karşı savaşı kazanınca, onu Mudıki Dağları’na kaçırtıp, Bitlis halkının da önerisiyle yerine Abdal Han’ın oğlu Ziyaeddin‘i geçirecek gerekli prosedürü başlattı, [1] ardından Van’a döndü. Evliya Çelebi de Paşa’yla döndü. Ziyaeddin fiilen Han oldu. Bir süre sonra, …

“Şimdi burada eşi benzeri görülmemiş bir hüzün, tepeden tırnağa sevgi ve masumiyetle oturuyor karşımda. Ona ne diyeceğimi bilmiyorum. Kalbim kırık, aklım kırık ve sözlerim kırık, dilim kımıldamıyor.” Lokman Polat Sayın Mazhar Kara’nın bu romanı, toplumumuzun yaralarına ayna tutuyor. Yaralarımızla yüzleşmemizi sağlayan bir roman. Bütün toplumsal yaralarımızı gözü önüne seriyor. Özelikle, kız çocuklarının, kadınlarımızın maruz kaldığı, …

822 yılında, şimdiki İspanya sınırları içinde olan, zamanın Endülüs Devleti’nin önemli şehri Kurtuba’da (Cordoba) Ziryab lakaplı bir Kürd, ülkenin ilk müzik konservatuarını açar. Aralarında cariyesi Mat’ah ve kendi kızı Hamdunah da olmakla beraber (bazı kaynaklarda iki kızı diye geçer), toplamda 30 kız öğrenciye müzik ve şan dersleri veren bu Kürd; Endülüs’ün Emevi hükümdarı Sultan II. …

İnsanlık tarihinin en köklü dillerinden olan Kürtçe, devlet güvencesinden yoksun olduğundan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Medeniyetin dünyaya yayıldığı Mezopotamya’nın bu antik dili, nice dillerin eriyip kaybolduğu badirelerden sağ çıkmayı başardı. Ahamenişlerden kalma Eski Farsça’nın (Behistun yazıtları) devamı olan Sasani İmparatorluğu’nun kullandığı Orta Farsça (Pehlevice) Zerdüştlükle ilgili metinlerin dili olmasına rağmen 7. yüzyıldaki Arap istilalarıyla …

Aslında bu konuyu olayın yıldönümü olan 17-18 temmuzda yazacaktım fakat Lozan Antlaşması’nın yüzüncü yılı nedeniyle yazdığım yazılar araya girince, konuyu biraz gecikmeli olarak ele almak durumunda kaldım. 17-18 Temmuz 1937’da, çok eski bir yerleşim yeri olan Bismil’in Yukarı Salat köyü yakınlarında, yakın tarihimizi ilgilendiren önemli ve önemli olduğu kadar da trajik bir olay, bir katliam …

Gördüğümde, bu nitelikte bir kitabın olabileceğine inanamamıştım. Uzun yıllar Kürt edebiyat tarihi çalışan biri olarak hem duymamış, hem de doğrudan bu isimle bir kitabın olması bana pek iddialı geliyordu. Kitabın bilinen bir yayınevinden basılmamış olması da, ister istemez önemini sorgulatıyordu. Böyle bir kitap olsa, bilinen yayınevleri başkasına kaptırır mı diye düşünüyordum. Elime ulaşıp ilk sayfalarını …

Cumhuriyet’in kurumsallaştığı Takrir-i Sükûn’lu yıllarda ve sonrasında (kadınlara seçme ve seçilme hakkı vesaire) yapılanlara inkılap veya reform derken, mülkün ve ekonominin Türkleştirilmesini, Şark Islahat Planı Harekâtı’nı görmezden gelmek de ideolojik-siyasi körlük değilse nedir? Madalyonun sadece bir yüzüne bakmak tuzaktır! 29 Ekim 1923’te ilan edilen Cumhuriyet’in kurumsal inşası, Takrir-i Sükûn’lu yıllarda yapıldı. Takrir-i Sükûn, Cumhuriyet’in ekonomi politiğinin temel …

“Benim kültürümün ve dilimin yaşayamaya hakkı vardır ve hiç kimsenin bunu görmezden gelmeye yetkisi yoktur. Benim dilimin insan tarafından artık konuşulmayacağını düşündüğümde; kendi ölümümü düşünmekten bile daha derin olan soğuk bir ürpertiyle baştan aşağıya sarsılırım, çünkü bu benim soyumun toplu ölümü demektir” (İskoç yazar James Kelman’ın 1994 senesinde bir ödül töreninde yapmış olduğu konuşmadan) Giriş …

Destan, ‘herşeyi görmüş olan’ diye başlar. 12 bölümden oluşsa da son bölümün, destanın ritmine uymadığı ve sonradan eklendiği yönünde değerlendirmeler var ancak aynı dönemde geçtiği ortak yorumdur. Bu özelliğinden dolayı araştırmacılar bu bölümü ilk yazıtlarda yayınlamamışlar, destana bütünlük kattığı için son zamanlardaki kitaplara almışlardır. Burada geçen ruh, ölümden sonra dirilme ve cezalandırmalar tartışılmaktadır. Gılgamış yeraltı …

Şair, bestekâr ve modacı Ziryab hakkındaki ilk bilgiyi yaklaşık 40 yıl önce, Prof. Dr. Bahriye Üçok’un çevirisiyle 1972’de Türkçeleştirilen “Ortaçağ’da Müslümanların Yaşayışları” isimli kitapta okumuştum. İran asıllı Ali Mazaheri’nin Fransızca yazdığı kitabın özgün adı “La vie quatidienne des Musulmans en Moyen Age” olup, ilk baskısı Ocak 1951’de Libraire Hachette (Paris) yayınevi tarafından birkaç cilt halinde yayımlanmıştı. Ali Mazaheri’nin kitabının Fransızca kapağı …