İngiliz ve Fransız Arşiv Belgeleriyle Sevr-Lozan-Musul’da Kürtler Salih Cemal Emperyalistler tarafından Birinci Dünya Savaşı ile Avusturya-Macaristan, Alman ve Osmanlı imparatorluğu gibi büyük devletler ortadan kaldırıldı ve hemen sonrasında antlaşmalar adı altında paylaşım hesaplarına girişildi. Ancak bu çıkar hesaplaında Kürtlerin yeri neydi, birçok millet bağımsızlıklarına kavuşurken Kürtler neden yok sayıldı, bağımsız bir Kürdistan kimin çıkarlarına uymuyordu, …
Read More »Kürt Aşiretleri
Tuncay Şur (Derleyen), Yalçın Çakmak (Derleyen) Bir bütün olarak aşiret ilişkileri ve olgusunun işleyişine dair genel bir çerçeve sunan Tuncay Şur ve Yalçın Çakmak’ın derlediği Kürt Aşiretleri, birçok aşireti gerek kendi tarihleri, gerek tarihsel konumlanmaları çerçevesinde panoramik biçimde ele alıyor. Osmanlı’yla müttefiklikten düşmanlığa uzanan ilişkileri sonucu Kürt aşiretleri, 16. yüzyıldan itibaren sürekli olarak bir ıslah çabasının …
Read More »Bir Kürdün Sahipliği ve Yönetiminde Çıkan İlk Günlük Gazete: Serbestî Gazetesi ve Mevlanzade Rıfat -2
“Basın hürriyeti, geçmişleri kirli olanların hiç işlerine gelmez.” Ahmet Muhtar Paşa hükümeti 12 Temmuz 1912’de kurulduktan kısa bir süre sonra af çıkarılır, Mevlanzade Rıfat bu aftan istifade ederek tekrar İstanbul’a döner. “29 Temmuz tarihinde Serbestî İstanbul’da yeniden yayına başalar ancak kısa bir müddet sonra Eylül 1912’de siyasi bir kararla Serbestî’nin yayını durdurulur.”[1] Yorulmaz bir toplumsal hürriyet, basın ve düşünce …
Read More »Bir Kürdün yönetiminde çıkan ilk günlük gazete: Serbestî ve Mevlanzade Rıfat-1
Kürd gazete ve dergiciliğinin ilk evresinden bahsedildiği zaman, Miktad Mithad Bedirhan’ın yönetiminde çıkan Kürdistan gazetesinden sonra şüphesiz olarak ilk akla gelen gazete Mevlanzade Rıfat’ın yönetiminde yayına başlayan ve aralıklarla da olsa en uzun süre yayın hayatını sürdürmüş olan Serbestî gazetesidir. Serbestî’nin ilk sayısı 3 Teşrinisani 1324 (16 Kasım 1908) tarihinde İstanbul’da yayınlanmış. Serbestî, yayın politikasıyla …
Read More »Meryem Xan | Siltana Kurda
Kürdçe şarkıları kaydeden ilk kadın şarkıcı olarak bilinen ve etkileyici sesinden dolayı “Siltana Kurda” (Kürd Sultanı) ismiyle anılan Meryem Xan, 1904 yılında Şırnak’ın Dêrgul köyünde dünyaya gelir. Dengbêj sanatına ve dengbêjlere değer veren bir aile ortamında büyür. Meryem Xan 10 yaşına geldiğinde Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı, bölgede isyanların, Ermeni ve Süryani katliamlarının ve sürgünlerin yaşandığı …
Read More »Nûbihar’ın 160. Sayısı çıktı!
Nûbihar dergisinin 160. sayısı çıktı. Derginin editörü Süleyman Çevik sunuş yazısında diğer sayılara göre bu sayıda daha çok kadının şiir ve yazılarıyla dergiye katkı verdiğini belirtmiş. Leyla Aydın Feqiyê Teyran’ın şiirlerinden yola çıkarak Teyran’ın bu dünyaya bakışını okuyucuya sunuyor. Zana Şaybak ise 1800’lü yıllarda yazılan Seyîd Ebdullahê Nehrî’nin Kürtçe Akide kitabı üzerine yazmış. Kevok Mizgîn …
Read More »Arap aydınları Kahire’de ‘Kürdistan’ adıyla dergi çıkardı
Bir grup Arap araştırmacı ve yazar tarafından hazırlanan Arapça Kürdistan Dergisi’nin ilk sayısı Mısır’ın başkenti Kahire’de basıldı. Derginin yayın yönetmeni Seyid Abdulfettah, Kürdistan Gazetesi’nin 124’üncü yıldönümünde çıkardıklarını söyledi. Kürdistan Gazetesi’nin ilk sayısı 22 Nisan 1898’de Mısır’ın başkenti Kahire’de Mikdad Mithad Bedirhan tarafından yayımlanmıştı. Kahire’de bu defa bir grup Arap aydın, “Kürdistan” ismiyle dergi çıkardı. Rûdaw …
Read More »Yeni bir Kürtçe Dergi Daha “Pijok”
Edindiğimiz bilgiye göre PÎJOK adli Kürtçe dergi yakında çıkacağı, Dergi dilinin yüzde 75inın Kürtçenin Şêxbizinî şivesiyle yayın yapılacağı. Derginin ismi Pîjok yanî çiğdem çiçeği. Derginin hazırlanmasında büyük katkısı olan ve aynı zamanda Orta Anadolu Kürtleri üzerinde araştırmalar yapan ve hali hazırda kısa filmler ve belgeseller çeken Mustafa Başaran’dan yakında çıkacak dergi hakkında şu açıklamada bulundu: …
Read More »Selahaddin-i Eyyubî Bir Kürt Hanedanlığının Hikayesi(Roman)
Tarih ve tarihi şahsiyetler toplumların hafızasını oluşturduğu gibi, onlar için kimliksizlikten kurtarıcı ve kişilik bahşeden bir limandır aynı zamanda. Sultan Selahaddin gibi İslam aleminde, Avrupa’da ve dolayısıyla dünya çapında faziletiyle adından söz ettiren tarihi bir kişiliğin, içinden çıktığı Kürt milletine de bu yönlü bir etkisi olacaktır kuşkusuz. Kürtler gibi neredeyse son yüzyılını tarih dışına itilmiş …
Read More »Buhranda Bir Kürt Aydını-ÇIKTI! Bitlisli Kemal Fevzi ve Üç Eseri
Bu çalışma Bitlisli Kemal Fevzi (1891-1925)’nin, yaklaşık yüz yıl önce yayınlanmış üç kitabının çevrimyazı formunu ve edebî açıdan bunların ayrıntılı analizini içermektedir. Çalışmada, metinler orijinal diliyle verildiğinden sonuna bir de sözlük eklenmiştir. Böylece Bitlisli Kemal Fevzi’nin her üç eseri de latin harfleriyle ve tam metin olarak ilk kez bir arada yayınlanmış olacak. Bu eserlerden biri …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…