ziman

Edîtorê malperê - 2 (Nivîs sererastkirin û weşandinê dike)

Kurdîyê Bidlîsî Kimdi?

1918-1919 yılarında Kürt basınında yazılarına rastladığımız Kurdîyê Bidlîsî kimdi? Onun yazılarına ilk kez Jîn dergisinde rastlarız. Bu derginin şu sayılarında: 1, 2, 3, 6, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21. Kürtler ve Kürtçe hakkında yazılan bu yazılardan 16. sayıdaki Kürtçe, diğerleri Türkçedir. Jîn dergisinin 25 sayısını Latin harflerine çevirerek beş cilt halinde yeniden …

Read More »

ÇERMİK BEYLERİ-I: TANZİMAT’A KADAR ÇERMİK BEYLERİ

Araştırma yazısı: Kenan Esmer ÖNSÖZ Çermik Beyleri, Çermik tarihinin araştırılmamış önemli bir sayfasını teşkil eder. Çünkü bu beyler, 11. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Çermik’te hüküm sürmüşlerdir. Hatta Osmanlı’dan daha önce bu topraklara gelip hüküm sürdüklerini söyleyebiliriz. Çermik Beyleri‘nin bundan yüzyıllar önce yaptırdıkları mimari eserler halen Çermik’te ayaktadır. Ulu Cami’nin bitişiğindeki Şah Ali Bey camisi, Çermik …

Read More »

Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği

Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır. Hançer taşıma kültürü oldukça eskilere dayanmaktadır.   Kürtlerin mezar taşlarına veya evlerin girişine güneş motiflerini eklemesi Mitraism (Kürtlerin Güneş Tanrıçası) dinine dayanır. ”Roj” Kürtçe Gün ve Güneş’tir. Kürt kültürü için Güneş temel manevi kurucu bir …

Read More »

Prof. Dr. Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir

Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin birçok dilinin olabileceğini söyledi. Prof. Dr. Ludwig Paul, Almanya’da, Hamburg Üniversitesi’nde öğretim görevlisidir, İranologdur. Kürtçe üzerine çalışmaları, yazıları vardır. Daha önce yazılarını, röportajlarını okumuştum. Geçen yaz, iki gün arka arkaya uğramıştı, kendisiyle tanışmış, sohbet etmiştik. …

Read More »

Kolonize edilmiş bir alanı araştırmak… Alman Oryantalist Çalışmalarında “Zazalar”

Zazalara ilişkin araştırma alanı yaklaşık iki yüz yıldır özellikle oryantalistler, Kemalistler ve Batılı araştırmacılar tarafından kolonize edilmiştir. Bu kapsamda üretilen bilgilerle bugün Zazalar üzerine yapılan araştırmalarda temel kaynak olarak kullanılmaktadır. Üretilen bilginin siyasal doğası bilginin kullanımına ilişkin ciddi uyarılar barındırmaktadır. Buna karşın araştırmacılar söz konusu bilgiyi bilimsel bilgi olarak kullanmaktadır. Araştırmalarda Batılı araştırmacıların kimlikleri, hangi …

Read More »

Kafkasya Ne Azerî’dir Ne Ermenî; Kafkasya Kürt’tür ve Kürt Topraklarıdır

Kafkasya toprakları ısınıyor. Azerbaycan ile Ermenistan arasında savaş kapıda. Yer yer sıcak çatışmaların yaşandığı haberleri düşüyor ve ölümler var. Gündemi takip ederken, beni üzüntüye garkeden iki husus var: Birincisi; yaşanan çatışmaların ve ölümlerin kendisi elbette. İki taraftan da sivil / asker insanlar ölüyor ve sıcak çatışmalar yaşanıyor. Savaşın zaten kendisi “şer”dir ve şovenist devlet politikalarının …

Read More »

“Kafkasya’da Ermenilerin Kürt Soykırımı”

Harvard Üniversitesi Doğu Dilleri ve Uygarlıkları Kürsüsü’nden Mehrdad R. Izady’ın  “Kafkasya’da Ermenilerin Kürt Soykırımı” başlıklı makalesini dikkatlerinize sunuyorum. Çeviri için Köroğlu Karaaslan’a teşekkürler… 1998, daha önce soykırım kurbanı olmuş Ermenilerin işlediği bir suçun, bir başka deyişle Ermenilerin Kafkasya’da Kürtlere karşı yaptıkları soykırımın altıncı yıl dönümüdür. Ermeniler katliam ve yıkıma giriştiler; bunu, Osmanlıların 1915’teki Ermeni soykırımı …

Read More »

‘Kızıl Kürdistan’ hakkında bilinmeyen bazı meseleler

Genel anlamda Kürdistan denilen bütünsel coğrafyayı yalnız Lozan’la değil, biraz da Kurdistana Sor’un lağvedilmesi ile kaybettik. Eğer yaşasaydı, Kızıl Kürdistan olayının Kürd halkının kaderinde oynayabileceği muazzam rolün muhasebesini yaparım hep… Kurdistana Sor’un iptalinin en vahim sonucu ise en az yarım milyon etnik Kürdün soy kökünden kopması, koparılması olmuştur.   Sınırların irademiz dışında biz Kürtleri ayırdığı …

Read More »

Halkını bekleyen ülke: KIZIL KÜRDİSTAN

Kürtler’in elinden alınan ve Ermenistan ile Azerbaycan’ın hasım olmasına yol açan Kızıl Kürdistan’a (Kurdistana Sor) dönüş umudunun, o toprakların kadim halkına bağlı olduğu belirtiliyor. Kızıl Kürdistan; 1923-1929 yılları arasında “Kürdistan Kazası” olarak yarı özerk bir statüye sahip olan ve 1930’lardan sonra illere bölünen bölge. Başlıca şehirleri Laçin, Kubatlı, Kelbecer ve Zengilan. Daha sonra otonomi statüsü …

Read More »

DAĞLIK KARABAĞ – Kürd’ün evine turist olarak bile gidemediği yer…

Son günlerde Ermenistan – Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ’da yaşanan çatışmalar, yıllardır süren tartışmaları bir kez daha alevlendirdi.   Kürt araştırmacı – yazar Hejare Şamil sorunun kısa vadede çözülemeyeceğini söyledi.   Kızıl Kürdistan’la (Kurdistana Sor) ilgili herhangi bir lobi faaliyeti olmadığını söyleyen Şamil, Kürdistan Bölgesi ile diğer Kürt siyasi hareketlerini eleştirdi.   Kürtler’in Ermeniler’e, Ermeniler’in de …

Read More »