Aslında bu konuyu olayın yıldönümü olan 17-18 temmuzda yazacaktım fakat Lozan Antlaşması’nın yüzüncü yılı nedeniyle yazdığım yazılar araya girince, konuyu biraz gecikmeli olarak ele almak durumunda kaldım. 17-18 Temmuz 1937’da, çok eski bir yerleşim yeri olan Bismil’in Yukarı Salat köyü yakınlarında, yakın tarihimizi ilgilendiren önemli ve önemli olduğu kadar da trajik bir olay, bir katliam …
Read More »Kurdgalname
Gördüğümde, bu nitelikte bir kitabın olabileceğine inanamamıştım. Uzun yıllar Kürt edebiyat tarihi çalışan biri olarak hem duymamış, hem de doğrudan bu isimle bir kitabın olması bana pek iddialı geliyordu. Kitabın bilinen bir yayınevinden basılmamış olması da, ister istemez önemini sorgulatıyordu. Böyle bir kitap olsa, bilinen yayınevleri başkasına kaptırır mı diye düşünüyordum. Elime ulaşıp ilk sayfalarını …
Read More »Takrir-i Sükûn ‘Reformları’
Cumhuriyet’in kurumsallaştığı Takrir-i Sükûn’lu yıllarda ve sonrasında (kadınlara seçme ve seçilme hakkı vesaire) yapılanlara inkılap veya reform derken, mülkün ve ekonominin Türkleştirilmesini, Şark Islahat Planı Harekâtı’nı görmezden gelmek de ideolojik-siyasi körlük değilse nedir? Madalyonun sadece bir yüzüne bakmak tuzaktır! 29 Ekim 1923’te ilan edilen Cumhuriyet’in kurumsal inşası, Takrir-i Sükûn’lu yıllarda yapıldı. Takrir-i Sükûn, Cumhuriyet’in ekonomi politiğinin temel …
Read More »Dil Ölümü – Kültürel Erozyon
“Benim kültürümün ve dilimin yaşayamaya hakkı vardır ve hiç kimsenin bunu görmezden gelmeye yetkisi yoktur. Benim dilimin insan tarafından artık konuşulmayacağını düşündüğümde; kendi ölümümü düşünmekten bile daha derin olan soğuk bir ürpertiyle baştan aşağıya sarsılırım, çünkü bu benim soyumun toplu ölümü demektir” (İskoç yazar James Kelman’ın 1994 senesinde bir ödül töreninde yapmış olduğu konuşmadan) Giriş …
Read More »En eski destan ve Kral Gılgamêş
Tarihin ilk edebi metni ve en eski yazılı epik şiiri olan Gılgamêş Destanı, Sümerlerin yazıyı bulmasından sonra muhtemelen M.Ö 2100-2000 tarihlerinde kil tabletlere yazılarak günümüze kadar ulaşması mümkün olmuştur. Çivi yazısıyla yazılan destan aynı dönemde Mezopotamya‘da varlık gösteren “Babil, Akad, Hitit, Hurri ve Kassitler” 1 tarafından da Sümer metinlerine bağlı kalınarak kendi dillerinde yazılmış, bütün Antik Mezopotamya genelinde bilinmesinin yolu …
Read More »Gılgameş, Yazılı İlk Destan, Kürt Destanı
Destan, ‘herşeyi görmüş olan’ diye başlar. 12 bölümden oluşsa da son bölümün, destanın ritmine uymadığı ve sonradan eklendiği yönünde değerlendirmeler var ancak aynı dönemde geçtiği ortak yorumdur. Bu özelliğinden dolayı araştırmacılar bu bölümü ilk yazıtlarda yayınlamamışlar, destana bütünlük kattığı için son zamanlardaki kitaplara almışlardır. Burada geçen ruh, ölümden sonra dirilme ve cezalandırmalar tartışılmaktadır. Gılgamış yeraltı …
Read More »Kürtçe seçmeli dersler için 12 Şubat’a kadar başvuru yapılabilecek
Ortaokullarda 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında okutulacak seçmeli dersleri tercih süreci 30 Ocak tarihinde başladı. Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) orta dereceli okullarda (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi kapsamında, Kürtçenin Kurmancî ve Zazakî lehçeleri seçmeli dersler arasında yer alıyor. Ortaokullarda, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında seçmeli derslerin tercih süreci 30 …
Read More »Endülüs toplumuna “Lale Devri”ni yaşatan Kürt müzik ve sanat adamı: Ziryab
Şair, bestekâr ve modacı Ziryab hakkındaki ilk bilgiyi yaklaşık 40 yıl önce, Prof. Dr. Bahriye Üçok’un çevirisiyle 1972’de Türkçeleştirilen “Ortaçağ’da Müslümanların Yaşayışları” isimli kitapta okumuştum. İran asıllı Ali Mazaheri’nin Fransızca yazdığı kitabın özgün adı “La vie quatidienne des Musulmans en Moyen Age” olup, ilk baskısı Ocak 1951’de Libraire Hachette (Paris) yayınevi tarafından birkaç cilt halinde yayımlanmıştı. Ali Mazaheri’nin kitabının Fransızca kapağı …
Read More »AHLAT’TAKİ MEZARLIK ’SELÇUKLULARIN’ MIDIR?
Geçtiğimiz yüzyılda hem yazılı hem sözlü hem de artık hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olan günümüz sosyal medya platformlarında, ’Ahlat Selçuklu Mezarlığı: Dünyanın en büyük Türk – İslam Mezarlığı’ cümlesini hep okuduk, duyduk ve halen duymaktayız. Bu söylem genellikle üzerinde kufi işlemeler ile Arapça motif, kitabe ve süslemelerin yer aldığı anıtmezarlar (kümbet) ve mezar taşlarına atıfta …
Read More »Abdurrahman Şerefkendi
Abdurrahman Şerefkendi veya Hejar (1920, Mahabad – 1991) Kürt dilbilimci, yazar, şair ve çevirmen.[1 Hejar 1920’de Mahabad’ta doğdu, henüz iki yaşındayken annesi ölmüştür. Beş yaşına geldiğinde babasının yanına Kur’an derslerini aldı. Ardından Kürt edebiyatı, Arap edebiyatı, Fars edebiyatı ve matamatik dersini de alan Hejar babasının ölümüyle eğtimine ara vermek zorunda kalmıştır. Hejar 1940’larda Kürtçe şiirler yazmaya başladı. Melayê Cizîrî, Ahmed-i Hani, İbn-i Sina ve Vefayi gibi birçok filozoftan etkilendi ve Kürt edebiyatına büyük katkısı oldu. Hejar’ın ayrıca Mahabad Cumhuriyeti’nde de …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…