MISTEFA BEGÊ KURDÎ Û ŞEŞ HELBESTÊN WÎ

‘EZÎZAN!

‘Ezîzan! Min ewa royîm[91]le latan[92]

Le mezllûman billa çoll bê willatan

Ke êwen padişay lutf û ‘edallet

Be xwa ḥeyfe bi rencên gedatan

Egerçî xak û xollî rehguzar im

Be serma xo guzer naka sipatan[93]

Were binwarre[94] çawî pirr[95] le xwênim

Be tefsîlat bibînin maceratan[96]

Ke min royîm Cehennem pirr meken lêm

Le min xallî meken koşk û seratan

Cefatan dam û kujtimtan[97] be zarî

Nizûlî reḥmet e cewr û cefatan

Îlahî min bibim rojê dused car

Be qurbanî geda û padişatan

Mellên[98] kellkî nebû royî Cehennem

Ser im qellxan e bo tîrî qezatan

Nesîmî koyî to xatir deka cem

Be boy turrey peşêwî paniyatan

Min im serkirdetan bo leşkirî ẋem

Detirsim min birrom bişkê sipatan

Eger sebr û eger dill bû, weger roḥ

Hemû royîn, çî ye îtir tematan[99]?

Seferman çunke rêy hat û nehat e

Du‘aman bo biken êwew xudatan

Tikay[100] Kurdî weha ye êwe car car

Biken yadî muḥîbbî bê riyatan

Çavkanî: kelhaamed.com

[1] Ji bo bêhtir agahîyan binere: Naz Eḥmed Se‘îd, Dengî Mistefa Begî Kurdî Le Şî’rî Klasîkî Kurdîda, Têza Diktorayê, 2014, Silêmanî; Miḥemed Mistefa (Ḥemebor), Dîwanî Kurdî (Mistefa Begî Kurdîy Saḥêbqiran), berga 1 û 2, çapxaney Aras, hewlêr 2010; Dr. Marif Xeznedar, Mêjûy Edebî Kurdî, Bergî Sêyem, Bilawkrawey Aras, Çapî Yekem, Hewlêr2003.

[2] Zam: Birîn

[3] Xwardewe: Xwar, Vexwar

[4] Ẋem serî lêdam: Xeman ziyareta min kir, Ẋeman serî li min dan

[5] Royîwe: Revîye

[6] Desûtê: Dişewite, disoje

[7] Fener: Lampa, fanos

[8] Dîde: Çav

[9] Goy serim: Serê minê weke top û balon

[10] Çewgan: Goçan, gopal

[11] Şasiwar: Şehsiwar, mêrxas, siwareka rind

[12] Kewtime: Ez ketme

[13] Ẋerrẋerre: Xirrîna ber mirinê a di hengama ruhvekişandinê de.

[14] Ẋeddar: Sitemkar, zalim, zulumkar, cewrkar

[15] Newrreste: Nûtêgihîştî, tazepêgeyîştî

[16] Cennatu tecrî teḥtehel-enhare kem: Amaje bo ayeta 136 a sureya ‘Alî ‘Îmran, çend beheştek ku di jêrê wan de rubarê avê diherrikin.

[17] Nukte: Mebest biçûktiya dev û şîrînîya ziman e.

[18] Cinêw: Çêrr, dijûn. Xeberên nebaş

[19] Na‘îlac im: Bê derman im, naçar im, mecbur im.

[20] Selaḥ: Başkirin

[21] Hîcrî: Yê ku ji welatê xwe vediqete û muhacir dibe. Kurdî mexlesa “Hîcrî”di wextê mihaciriya xwe de bikaranîye.

[22] Seda: Deng, awaz

[23] Semtûr: Amûrekî muzîkê ye

[24] Kelle: Serî

[25] Em şew: Ev şev

[26] Naxun: Nînok, neynik, neynok

[27] Şahûl: Sitûn, şaqûl, keresteyekî xanî dirûstkirine

[28] Sîne: Sîng

[29] Mecnûn: Mebest ji Mecnûnê dilberê Leyla ye

[30] Ẋubar: Toz

[31] Wamîq: Dilbera Ezra

[32] Qap: Nig, ling, pê

[33] Sebûrî: Hedarî, aramî, hêminî

[34] Rû: Rûxsar

[35] Zam: Birîn

[36] Azer: Bavê hezretî Îbrahîm. Sin‘eteke Azer senem û pût çêkirin bû.

[37] Şem: Mûm, çira, lampe

[38] Perwane: Teyreke biçuke. ‘Aşiqê ronahî û çirayê ye.

[39] Wesll: Wîsal, gehîştin

[40] Yawer: Yar, alîkar, havdem, piştevan

[41] Boy: Bên

[42] Nesîm: Bayê serê sibê

[43] Subḥ: Sibeh, beyan

[44] Şor: Sewda, eşq, arezû

[45] Baz: Navê teyrekî ye.

[46] Ser me: Serê min e.

[47] Ejder: Ejderha, ezya, marê mezin

[48] Be ẋeyrez: Bi xeynê wî, xeyr ji wî

[49] Bûse: Maçkirin

[50] Qesd: Niyet, niyaz, mebest, xwestin

[51] Qehr: Kîn

[52] Serapa: Ji ser heta pê

[53] Ten: Leş, beden

[54] Sûrax: Kun, qul

[55] Te’rîf: Danasîn, nasandin

[56] Kakoll: Perçem. Ango zulfe zilaman

[57] Zerb: Derb, lêxistin

[58] Emin: Min, ez

[59] Meqtûl: Ê ku hatiye kuştin, kujraw

[60] Yek lemḥe: Yek lehze

[61] Nesîb: Beş, pişik

[62] Kewser: Navê rûbarekî ye di beheştê de

[63] Geda: Kole, bende, hejar, feqîr

[64] Koyî: Baregah, menzil, meqam

[65] Bote: Qalib

[66] Fîrqeta: Dabiran, cudabûn, destjêberdan

[67] Xulase: Pûxte, kurte

[68] Bê ẋeş: Bêqirêj, temîz, paqij

[69] Meqbûll: Tiştê ku tê qebulkirin

[70] Zerr: Zêr, altûn

[71] Jana: Ey riha min, ey canê min

[72] Ruxsareket: Rûyê te

[73] Guftar: Axaftin xweşik

[74] Ehlî: Xelkê

[75] Çîn: Welatê çîn

[76] Neqqaş: Ew kesê ku resm û nexşan çêdike.

[77] Bellan: Emma, belam, lê belê

[78] Teswîr: Şêwe, şekil

[79] Kirdigar: Xwedê

[80] Men’: Rêlêgirtin

[81] Coya: Arezûmend

[82] Nesrîn: Cûreyekî gul e

[83] Mentîq: Zansta mentîq

[84] Tey kird: Kurt Kir, fêm kir, derik kir

[85] Ba’îs: Ho, sebeb

[86] Axir: Îdî, nîhayet

[87] Meşq: Mijûlbuna ji bo hînbûna karekî

[88] Beşq: pîrozî, heqqî

[89] Rîswa: Bêheya

[90] Perwa: Tirs, bak, endîşe, xof

[91] Royîm: Royîştim, rûniştim

[92] Le latan: Li cem we, li ba we

[93] Sipatan: Leşker

[94] Binwarre: Bibîne, binêre

[95] Pirr: Tijî

[96] Macera: Bûyer, serhatî

[97] Kujtimtan: Hûn ez kuştim, we ez kuştim

[98] Mellên: Nebêjin

[99] Îtir tematan: Îdî hûn li bendê çi ne? Ango mebestê we çiye

[100] Tika: Rica, daxwaz

Gotarên Têkildar

Gotarên Têkildar

Rêwîtîya Ber bi Cizîrê û Pirsek!

Divê bav 10 tiştan fêrî zarokên xwe bikin

Feydeyên lêxistina amûrekê muzîkê

Gelo pêçandina pitikê baş e an ne baş e?

Şîroveyeke binivîse Bersivê betalke