ÇandName Li pey şopa bav û kalan…
Arapça “yaratmak” fiilinden türemiş olan “halk” sözcüğü “insan topluluğu” veya “insanlar” anlamındadır. Diyelim ki “mahalle halkı”, “şehir halkı”, “bölge halkı” dediğimiz zaman, söz konusu olan mahalle, şehir veya bölgede yaşayan her türlü milletten/ulustan ve dinden tüm insanları kastetmiş oluruz.
Oysa “millet/ulus” kavramı, “çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan; aralarında dil, tarih, duygu, ülkü, gelenek ve görenek birliği olan insan topluluğu” anlamındadır.
Bir arada olan farklı milletlerin tümü “halk” olabilir ama her “halk” bir “millet/ulus” topluluk değildir.
İşte bundan dolayı, “Kürd milleti” veya “Kürd ulusu” kavramlarını kullanmaktan sakınarak ısrarla “Kürd halkı” kavramını kullananların, Kürdlerin “milli” bir şuura, “ulus” bilincine ulaşmasını istemeyenler olduğunu düşünüyorum. Çünkü Kürtler için ısrarla “Kürt halkı” diyenler, Türkler için “Türk milleti”, “Yüce Türk milleti” veya “Türk ulusu” kavramlarını kullanıyorlar.
Bunların dışında, meselenin derinlikli olarak farkında olmadan bu kavramı böyle duyduğu için kullananlara ise, anlatmak gerekir.
“Halk” ve “millet/ulus” tanımları çerçevesinde Kürtlere baktığımızda, Kürdlerin “millet/ulus” oldukları, yani “aynı topraklar üzerinde yaşayan; aralarında dil, tarih, duygu, ülkü, gelenek ve görenek birliği” olduğu çok açıktır.
Doğru olan, bizlerin de kendimizi tanımlarken, kendimizden söz ederken “Kürd halkı” yerine ısrarla “Kürd milleti” kavramını kullanmaktır.
“Kürd halkı” kavramının Kürtçe karşılığı “Gelê Kurd, Gelî Kurd; Şarê Kurd; Xelkê Kurd” iken, “Kürd milleti” kavramının Kürtçe karşılığı “Miletê Kurd; Neteweya Kurd”dür.
Roşan Lezgin
