Tag Archives: felsefe

Kovara Çarmehane ya Philosophic Philosophia ya ku bi hejmara xwe ya taybet di çileya 2022an de dest bi weşana xwe kiribû, bi jimara xwe ya pêşî di gulana 2022an de derket. Kovar ji Îzmîrê di bin banê weşanxaneya NAyê de tê bi rêvebirin, Kovar li ser meseleyên felsefîk  diraweste. Ji …

Felsefeya ku bingeha xwe dispêre ‘reşbînî’yê, bi hişmendiya ‘dîstopya’yê, di sedsala bîstemîn de belavê her derê dinyayê bûye. Ev reşbînî bi encam û rûxîneriya herdu şerên cîhanê, bi awayekî eşkeretir, li ser fikra ‘wê pêşeroj ji doh xerabtir be’ xwe bi cih dike û reşbînî wekî ekola felsefeyeke birêkûpêk derdikeve …

Psîkolojî, di nav disîplînên zanistî de di cihekî nû de ye. Berî zayînê sedsala 4an û 5an de Platon, Arîsto û çend rewşenbîrên Yewnanîyan li ser mijarên niha yên ku psîkolog pê mijûl dibin, dibûn. Pirsên derbarê hafiza, hînbûn, motîvasyon, têgihîj û xewnan de yên ku niha di psîkolojîyê de …

Ev nivîsa min ji berî çend salan ve ye. Ji dema ku mamoste Alî Gurdilî xwediyê malpera (Felsefevan), ji min xwest ez tiştekî li dor 9ê Adarê wek (Roja Felsefeya Kurdî), binivîsim.. Wê hingê çendî ponijîm, min nas nekir çima wî 9ê Adarê wek roja felsefeya Kurdî bijartiye?! Pêre pere …

Welatê Yewnanê navend û destpêka şanoyê ye. BÎ (Berîya Îsa) 550PÎ (Piştî Îsa) 220 de dema zêrîn a Şanoya Antîk bû. Payîtext Atîna bi şano û şanogehên we cihê herî navdar bû Helbestvan Thespîs şanogerê yekemîn e. (Koro-Bersiv) Lîstîna şanoyê ji jinan re qedexe bû. Karekterên jin ji alîyê zilamên …

“Rêberên ku soza afirandina çîna karker a azad dabûn ji karkeran çi dizanîn?” Şoreşger û fîlozof Simone Weil, di jiyana xwe ya kurt a 34 salan de gelek çalakî û xebatên siyasî û rewşenbîrî berhev kir. Min Weil bi Dersên Felsefeyê ku di mehên borî de ji hêla Weşanên Pinhan ve hatî …

Sosyologa (sociologist, civaknas) amerîkayî, ku di dawîya sedsala 19an û destpêka sedsala 20an de, di xebatên Dibistana Chicagoyê (Şîkago) de, karekî baş kiriye. Li ser ramanên Charlotte Perkins Gilman û Emily Greene Balchê ku di warê civaknasîyê de dixebitîyan, tesîra wê heye. Di sala 1889an de li Chicagoyê, avahîya Hull …

Berhema civaknasê kurd Alî Gurdilî ‘Ferhenga Felsefeyê’ di Weşanxaneya Nayê de derket. Di ferhengê de, ji hezaran zêdetir têgehên felsefeyî hene. Gellek feylesof û felsefeya wan jî hatine danasîn. Di dawiya nasandina têgehan de têgeh bi zimanê ingilîzî, fransî û tirkî hatine nivîsandin. Ferheng, ji 529 rûpelên pêk tê, bi …

Modernîzm, di sedsala 19an de li Fransayê wekî tevgereke ramanî derketiye holê û di gelek warên mîna felsefe, aborî, avahîsazî, huner û hwd. de pirsiyarkirinekê nû diparêze. Di şûna Xwedê de, mirovan wekî navendê dibîne û dinirxîne. Di zanistê (science, bilim) de toklînê (deney, experiment) diparêze û rasyonalîst e. Xwestiye …

Weşanxaneya Nayê dest bi weşandina rêzapirtûkên civaknasî û felsefê kir. Derheqê Pirtûka Ferhenga Felsefeyê wiha ye: Me berê jî ragihandina weşandina rêzepirtûkên Êzdiyatiyê û Avestolojîyê kiribû. Û me heya nih ji wan rêzepirtûkan çend pirtûk çapkirin. Ji rêzepirtûkên civaknasî û felsefêyê berhema ewil  ferhenga felsefê ya civaknasê kurd Alî Gurdilî …