Ferqa di navbera welidandina normal û sezeryanê de gelek alî hene ku divê bên zanîn. Ez ê van ferqan bi dirêjî şîrove bikim.
Welidandina normal, pêvajoyeke xwezayî ye ku laş bi xwe dest pê dike. Di vê pêvajoyê de, hemû sîstemên laşê dayikê bi hev re dixebitin û hormon bi rêkûpêk derdikevin. Ev pêvajo dikare demeke dirêj bajo, lê ji bo laşê dayikê û zarokê xwezayîtir e. Piştî welidandina normal, dayik zûtir baş dibe û dikare di demeke kurt de vegere ser jiyana xwe ya asayî.
Lê sezeryan operasyoneke mezin e ku di bin bîhişiyê de tê kirin. Di vê operasyonê de zik tê vekirin û zarok ji rêya birînê tê derxistin. Ev rê carinan ji ber sedemên tibî pêwîst dibe, wek ku zarok di pozîsyoneke ne guncaw de be, pirjantî hebe, yan jî problemên din ên tibî hebin.
Di welidandina normal de:
Dayik dikare tevlî pêvajoyê bibe û bi zarokê xwe re têkiliyeke xurt ava bike di dema welidandinê de. Piştî welidandinê, şîrdayîn zûtir dest pê dike û ev yek ji bo têkiliya dayik û zarokê gelek girîng e. Dayik dikare zûtir rabibe ser piyan û karên xwe bike. Lê belê êşa welidandinê heye û ev pêvajo dikare gelek demê bigire.
Di sezeryanê de:
Pêvajoya başbûnê dirêjtir e û dayik hewcedariya lênihêrîneke berfirehtir e. Birîna sezeryanê divê baş bê parastin û dermankirina wê çend hefteyan dikişîne. Dayik di destpêkê de nikare gelek tiştan bike û alîkariya kesên din pêwîst e. Her wiha rîska enfeksiyonê di sezeryanê de zêdetir e.
Ferqeke din jî di warê aborî de heye. Sezeryan ji welidandina normal buhatir e û gelek caran hewcedariya mayîna dirêjtir li nexweşxaneyê heye.
Di warê psîkolojîk de jî ferq hene. Hin dayik piştî sezeryanê xemgîn dibin ku nikarîbûne bi awayekî xwezayî biwelidînin. Lê divê were zanîn ku sezeryan ne tiştekî xirab e û carinan ji bo tenduristiya dayik û zarokê pêwîst e.
Ji bo biryardayînê, divê dayik û bijîşk bi hev re biaxivin û li gorî rewşa tibî ya dayikê û zarokê biryarê bidin. Her du rê jî dikarin bên tercîhkirin û ya herî girîng ew e ku dayik û zarok di rewşeke baş de bin.
Her du rê jî xwedî aliyên erênî û neyînî ne. Ya girîng ew e ku biryar li gorî rewşa tibî û tenduristiya dayik û zarokê were dayîn. Her dayikek û her ducanî xwedî taybetmendiyên cuda ne û divê biryar li gorî van taybetiyan were dayîn.
ÇIMA SEZERYAN HÊN ZÊDE RÊ KIRIN
Li welat zêdebûna sezeryanê gelek sedem hene ku divê were analîzkirin:
Sedema ewil aborî ye. Ji ber ku sezeryan ji bo nexweşxane û bijîşkan bêhtir dahatê tîne, hin caran dayik tên teşwîqkirin ku sezeryanê hilbijêrin. Nexweşxaneyên taybet bi taybetî vê yekê tercîh dikin ji ber ku qezenca wan zêdetir dibe.
Sedema duyem tirsa civakî ye. Gelek dayik ji êşa welidandina normal ditirsin û baweriya wan a çewt heye ku sezeryan bêêş û hesantir e. Ev tirs carna ji aliyê derdor û malbatê ve jî tê xurtkirin. Her wiha hin dayik ji ber ku dixwazin rojek û saeteke diyarkirî de biwelidînin, sezeryanê tercîh dikin.
Kêmbûna agahdariyê jî sedemeke girîng e. Gelek dayik bi qasî hewce agahiyên rast û zanistî li ser welidandina normal nagirin. Carinan tenê tirsên wan ên derbarê welidandina normal de tên xurtkirin, lê aliyên erênî û xwezayî yên welidandina normal nayên vegotin.
Nexweşxane û sîstema tenduristiyê jî di vê mijarê de berpirsiyar in. Gelek nexweşxane amadekariyên hewce ji bo welidandina normal nakin û personelên wan di vî warî de ne pispor in. Ji ber vê yekê, rêya hêsan a sezeryanê tê tercîhkirin.
Bijîşk jî carinan ji ber ku sezeryan ji bo wan bêhtir kontrolkirî ye û demeke diyarkirî digire, vê rêbazê tercîh dikin. Her wiha, ji ber tirsa doz û giliyên hiqûqî, hin bijîşk tercîha sezeryanê dikin da ku “ewletir” be.
Faktora demê jî girîng e. Welidandina normal dikare gelek demê bigire û bijîşk û nexweşxane dixwazin ku pêvajo zûtir biqede. Sezeryan ji vî aliyî ve ji bo wan xweştir e.
Pîvanên civakî jî bandorê li vê yekê dikin. Li hin deveran sezeryan wek nîşana modernbûn û dewlemendiyê tê dîtin, ku ev jî dibe sedem ku bêhtir bê tercîhkirin.
Ji bo çareserkirina vê pirsgirêkê divê:
– Dayik baş bên agahdarkirin
– Sîstema tenduristiyê were reformkirin
– Perwerdehiya personelê tenduristiyê were xurtkirin
– Teşwîqên aborî yên ji bo sezeryanê bên kêmkirin
– Nexweşxane ji bo welidandina normal bên amadekirin
– Civak li ser vê mijarê bê hişyarkirin
Di encamê de, zêdebûna sezeryanê li welêt pirsgirêkeke civakî, aborî û tenduristiyê ye ku divê hemû alî bi hev re li ser bixebitin da ku were çareserkirin.
Çandname
