Kürtleri Bölmenin En Sinsi Yolu

KAVRAMLARI ÇARPITMAK..

Kürt milletini bölmek isteyenlerin kullandığı en tehlikeli yöntem silah değildir.

Kavramları değiştirmektir.

Bugün Kürt toplumunda dolaşıma sokulan iki söylem vardır. İlk bakışta birbirine zıt görünürler ama aslında aynı amaca hizmet ederler.

Birincisi: “Zazalar Kürt değildir.”

İkincisi: “Zazalar ve Kürtler.”

Bu iki söylem de aynı operasyonun parçasıdır. Çünkü her ikisi de Kürt milletinin tarihsel ve sosyolojik gerçekliğini parçalamayı hedefler.

Gerçek ise son derece açıktır.

Kürt bir lehçenin adı değildir. Bir milletin adıdır.

Bu milletin içinde Kurmancî, Soranî, Kırdî (Zazakî), Goranî ve Loranî gibi lehçeler vardır. Bunların hiçbiri Kürt kimliğinin alternatifi değildir. Hepsi aynı milletin dilsel kollarıdır.

Bu yüzden doğru tanım “Zazalar ve Kürtler” değil, “Zazalar ve Kurmanclar” olabilir. Çünkü Zazalar zaten Kürt milletinin içindedir.

KÜRT = KURMANC YANILGISI

Son yıllarda özellikle bazı çevrelerde çok tehlikeli bir zihniyet yayılmaktadır:

“Kürt eşittir Kurmanc.”

Bu anlayış hem tarihsel olarak yanlıştır hem de siyasi olarak son derece zararlıdır.

Bugün sosyal medyada “Kürtçe” adı altında sadece Kurmancî lehçesinin sunulması bu zihniyetin sonucudur.

Oysa Kürtçe tek bir lehçe değildir. Bir dil ailesidir.

Kürt kimliğini tek bir lehçeye indirgemek, farkında olarak ya da olmayarak Kürt milletini daraltmaktır.

ZAZA ADI NEREDEN GELDİ?

Bugün yaygın olarak kullanılan “Zaza” adı sanıldığı kadar eski değildir. Bu isim yaklaşık 50–60 yıl önce ortaya çıkmış bir yakıştırmadır.

“Zaza” kelimesi bir etnik kimlik değil, bir hanedan adıdır ve kelimenin kökeni Sasani Hanedanlığı dönemine kadar uzanır.

Hanedanlığın kurucusu olan Ardeşir Babekan’ın dedesi Sasan’ın isminin zaman içinde değişime uğrayarak “Zaza” biçimini almıştır. Zaza bir etnik kimlik değil, tarihsel bir hanedan ismidir.

Benzer şekilde Dimilî adının da bir etnik kimliği değil, bir coğrafyayı ifade ettiği yönünde görüşler vardır. Bu isim bazı araştırmacılar tarafından İran’daki Deylem bölgesiyle ilişkilendirilir.

KAVRAM OPERASYONU

Bir milleti parçalamak için en etkili yöntemlerden biri kavram operasyonudur.

Önce kelimelerin anlamı değiştirilir.

Sonra kimlikler yeniden tanımlanır.

Sonunda toplum kendi içinde tartışmaya başlar.

Bugün Kürt toplumunda yaşanan kimlik tartışmalarının önemli bir kısmı işte bu kavram manipülasyonunun ürünüdür.

BEHDİNAN GERÇEĞİ

Kuzey Irak’ta özellikle Zaho, Duhok ve Musul çevresinde yaşayan birçok Kurmanc topluluğu kendisini Behdinanî olarak tanımlar.

Bu insanlara doğrudan “Kurmanc” dediğinizde tepki verebildikleri bilinmektedir.

Çünkü bazı bölgelerde tarihsel olarak “Kurmanc” kelimesi köylü, alt sınıf ya da avam anlamında kullanılmıştır.

Yani bugün bazı çevrelerin “Kürt = Kurmanc” diye dayattığı kimlik, tarih boyunca her yerde aynı anlamı taşımamıştır.

AKADEMİK GERÇEKLER

Kürt dili üzerine çalışan önemli akademisyenlerden biri Profesör Mehrdad Izady’dir.

Profesör İzadi uzun yıllar ABD’de akademik çalışmalar yürütmüş, Kürt tarihi ve etnografyası üzerine önemli araştırmalar yayımlamış bir Kürt profesörüdür. Akademik çalışmalarında Harvard University gibi kurumlarda görev yapmıştır.

Kürtler konusundaki uzmanlığı nedeniyle United States Congress tarafından da davet edilmiş ve Kürt toplumu üzerine görüşlerine başvurulan uzmanlardan biri olmuştur.

Profesör İzadi’ye göre Kürt dil ailesi iki ana grupta incelenebilir:

Pehlevanî grubu

Zazakî

Goranî

Kurmancî grubu

Kurmancî

Soranî

Bazı araştırmalara göre Soranî yaklaşık 400 yıl önce Kurmancî içinden gelişmiştir.

Bu nedenle bazı dilbilimciler Kurmancî’yi kuzey, Soranî’yi ise güney Kurmancî olarak sınıflandırmıştır.

BUGÜNÜN MÜCADELESİ

Bugün Kürt dünyasında en güçlü iki lehçe Kurmancî ve Soranîdir.

Bu nedenle bazı araştırmacılar modern dönemde Kürt coğrafyasında kültürel hegemonya mücadelesinin bu iki lehçe arasında yaşandığını ifade etmektedir.

Ancak unutulmaması gereken temel gerçek şudur:

Kürt milleti bir lehçeden ibaret değildir.

Kurmancî de Kürtçedir.

Soranî de Kürtçedir.

Zazakî de Kürtçedir.

Goranî de Kürtçedir.

Birini diğerinin yerine koymak bilim değildir.

Bu ya cehalettir ya da bilinçli bir siyasi mühendisliktir.

Kürtleri bölmek isteyenler önce kavramları değiştirir.

Çünkü bilirler ki kavramları ele geçirenler zihniyetleri de ele geçirir.

Ve zihniyetleri ele geçirenler, sonunda milletleri parçalar.

Ramazan BULUT

15.03.2026-Amed

(Bu yazı Ramazan Bulutun facebook sayfasından alıntıdır)