Tag Archives: bihar

Li ser salvegera newroza (destpêka bihara axîretê ya) giyanê pak ê Bedîuzzeman Seîdê Kurdî. Çend pêşbînî û keramet hene ku Xweda ji Seyda re îhsan kirine derbarê wefata wî de: 1- Seyda bi îzna Xwedê îşaretî sala wefata xwe dike di şanenava xwe ya helbestî ya “Eddaî/Duakar”ê de: …Ez qebrek …

Cejna Newrozê; ev cejn jî wek cejna Nîsanê an nûzanê ye. Eger Nîsan Nûzan be, Newroz nûroj e, anku destpêka rojeke nû, ji saleke nû ye. Ev roja nû, di 21’ê heyva Adarê, destpê dike. Di vê rojê de; gera şev û rojê dibin wek hev û kurdan ji mêj …

Cemre(Pişko, Koz) her heft rojan serê biharê; Zêdebûna germê tê texmîn kirin ku pêşî li hewa û paşê li av û axê pêk tê. Cemra yekem di 20ê sibatê da dikeve hewayê û her heft rojan carekê dikeve erd û avê. Wateya ferhengî ya “cemre” ku bi eslê xwe erebî …

Fîze fîza dengê bayê kur e, kûr dike şev û rojê. Bendewariyê qelîşteka birînan mezin dikir, derî çavên lê. Lê giran bûbû dil, devê şûrê vekirî, tahma xwe lê xweş dikir. Xweş dikir ziman, ji zêmarên miriyan. Mirî carinan serê xwe radikir ji goriçeyan: -nivişta ne tişt xwediyê xwe kuşt. …

Cemre/koz/pişko, nîşanekê demsala biharê ye. Beriya biharê hefte bi hefte li pey hev; zêdebûna germahiyê hêdî hêdî bilind dibe. Cemre ewulî dikeve hewayê, paşê avê û dawiyê jî dikeve erdê. Cemre bi Erebkî tê mahneya koza arê. Kevirên ku ji Erefatê li Geliyê Mînayê dixin ser hev jî jê re …

Pişko (Koz. cemre) li welatê me, di nav gel de çîrokeke devkî heye, ev çîroka mîn a raporek hewa ye. Pişko (Cemre) ku bi zanîstî  jî nebe, lê çîrokeke ya ceribandî heye, bi vê çîrokê pê bihar tê zanîn. Dema pişko xelasiya zivistanê û hatina biharê ye. Meriv û gelên …

Bû saleka min li vî welatî … Nizanim ewqas roj û meh çawa buhirîn û ez li pey xwe hiştim yan min ew li pey xwe hiştin lê dizanim ku ji roj û mehên welatê min siviktir û bileztir û hêmintir lê sartir û zuhatir û bêdengtir bûn … Li …

Têgeha biharê bi nêrîneke sethî di çarçoveya sêkoşeya kozmolojî, zeman û mekan de dikare bê pênasekirin. Lewra tevgerên kozmolojîk guherîna zeman bi xwe re tînin, bi guherîna zeman werzên salê derdikevin meydanê û bi guherîna werzên salê jî guherînên siruştî çê dibin. Loma di werzên bihar, havîn, payîz û zivistanê …

Di Çanda Kurdî de rêzgirtineke taybet ji bo Meha Nîsanê heye. Îro li gor salnameya Kurdî, Çarê Nîsanê ye. Roja Çarşema pêşî di heftiya pêşî ya Meha Nîsanê de, ji ber ku rojeke netewî ye, pîroziya wê jî pir zêde ye û Kurd rêzmendiyeke mezin ji bo vê mehê didin …

Vê sibehê biraderê me Seyid Mihemed Hezexî ku li Swêdê mamostetiya Zimanê Kurdî dike, pirsek li ser rastiya peyva SPAS û ya BIHARê bo min hinartiye. Îcar min jî xwest ku ez li gor zanîna xwe li vê rûpelê biweşînim, da ciwanên me sûd jê werbigirin. Seyidê me weha nivîsiye: …