Çend Nexweşîyan Nasbikin

Dîtina nexweşîyan bi awayekî zelal û hêsan, bêyî ku teşxîs bê danîn (ji ber ku ev karê bijîşk e), dikare bi danasîna çend nexweşîyên gelemperî û nîşaneyên wan were kirin. Li jêr, çend nexweşîyên hevpar ên ku mirov dikarin wan nas bikin bi kurtî têne ravekirin, bi zimanekî hêsan û zelal:

1. Serma Girtin (Grip an Serma)

• Nîşane: Tayê bilind, kuxik, êşa qirikê, westiyayîbûn, êşa masûlkeyan, serêş, bêhna teng.

• Sedem: Vîrusên wekî influenza. Bi gelemperî di zivistanê de zêdetir dibe.

• Nasîna wê: Ger piştî têkiliya bi kesekî nexweş re taya te bilind bibe û laşê te westiyayî be, dibe serma be.

• Pêşniyar: Vexwarina zêde avê, bêhnvedan, û ger nîşane giran bin, şêwirdariya bijîşkî.

2. Taya Zêde (Febrî)

• Nîşane: Germahiya laşê bilind (ji 37.5°C zêdetir), terbûn, sermabûn, westiyayîbûn.

• Sedem: Enfeksiyon (vîrus an bakterî), iltîhaba, an rewşên din ên tenduristiyê.

• Nasîna wê: Bi termometreyê germahiya laşê xwe bipîve. Ger zêdeyî 38°C be û berdewam bike, bijîşkî hewce ye.

• Pêşniyar: Avê têr vexwe, cilên sivik li xwe bike, û dermanên kêmkerê tayê (mîna parasetamol, bi şêwra bijîşk) bikar bîne.

3. Enfeksiyona Qirikê (Faringît an Tonsilît)

• Nîşane: Êşa qirikê, zehmetiya daqurtinê, qirikê sor an spîbûyî, taya nizm.

• Sedem: Bi gelemperî vîrus an bakterî (mîna streptokok).

• Nasîna wê: Ger daqurtin dijwar be û qirika te sor be, bi taybetî piştî sermayê, dibe enfeksiyona qirikê be.

• Pêşniyar: Ava germ bi xwê gargare bike, û ger nîşane 3-4 rojan bidomin, biçe bijîşk.

4. Emelî (Îshal, Vijik)

• Nîşane: Zêde çûyîna tuwaletê, tuwaleta avîn, êşa zik, westiyayîbûn.

• Sedem: Enfeksiyon (vîrus, bakterî), xwarina nebaş, an dermanên wekî antîbiyotîk.

• Nasîna wê: Ger tu rojê çend caran bi zikêş biçî tuwaletê û av di laşê te de kêm bibe, ev nexweşî ye.

• Pêşniyar: Av û derman vexwe, xwarinên sivik bixwin, û ger demdirêj be, bijîşk bibîne.

5. Alerjî

• Nîşane: Pozê diherike, çavên şil, kuxik, sorbûna çerm, an bêhna teng.

• Sedem: Polen, toz, xwarinên taybet (mîna gûz an şîr), an derman.

• Nasîna wê: Ger nîşane piştî têkiliya bi tiştekî (mîna pisîk an gul) dest pê bikin, dibe alerjî be.

• Pêşniyar: Ji alerjenan dûr bikeve, antîhîstamîn (bi şêwra bijîşk) bikar bîne, û ger giran be, bijîşkî hewce ye.

6. Anemî (Kêmbûna Xwînê)

• Nîşane: Westiyayîbûna zêde, rûyê zer, bêhntengî, sergerî, dest û lingên sar.

• Sedem: Kêmbûna hesin, vîtamîna B12, an asîda folîk; an jî nexweşiyên kronîk.

• Nasîna wê: Ger tu her dem westiyayî yî û rûyê te bêreng e, dibe anemî be.

• Pêşniyar: Xwarinên bi hesin (mîna goşt, îspenax) bixwin û testa xwînê bikin.

7. Diyabet (Şekir)

• Nîşane: Tîbûna zêde, zêde çûyîna tuwaletê, westiyayîbûn, dîtina nezelal, birînên ku hêdî baş dibin.

• Sedem: Kêmbûna însulînê an berxwedana li hember însulînê.

• Nasîna wê: Ger tu zêde tî bibî û bêyî sedem giraniya xwe winda bikî, dibe diyaşekir be.

• Pêşniyar: Testa şekirê xwînê bike û bi bijîşk re şêwir bike.

Şîretên Giştî:

• Nîşaneyan bişopîne: Ger nîşaneyên te giran in an demdirêj in, bêyî derengî biçe bijîşk.

• Tenduristiya xwe biparêze: Xwarina baş, xew, û werzîş dikarin rê li ber gelek nexweşîyan bigirin.

• Derman bêyî şêwrê bikar neyne: Dermanên bêyî reçete dikarin nîşaneyan veşêrin û teşxîsê zehmet bikin.

Girînge: Ev agahî tenê ji bo zêdekirina hişmendiyê ne, ne ji bo teşxîsê. Ger tu guman dikî ku nexweşiyek heye, bijîşkek pispor bibîne.