Xwebawerkirina zarokan ji bo pêşketina wan a derûnî, civakî û perwerdehiyê gelek girîng e. Zarokekî xwebawer dikare bi hêsanî rûbirûyê dijwariyan bibe, têkiliyên xurt ava bike û di jiyanê de serkeftî be. Ji bo zêdekirina xwebaweriyê di zarokan de, dêûbav û derdora wan roleke mezin dileyizin.
Pêşî, girîng e ku zarok bi awayekî erênî werin teşwîqkirin; dema zarok tiştekî serkeftî dike, mîna xêzkirina wêneyekê an çareserkirina pirsgirêkekê, pesnê wî/wê bidin, lê pesnê we bi dilsozî be û li ser hewldana wî/wê bisekine, ne tenê encamê, mînak bêjin “Tu gelek xweş xebatî, ez bi te serbilind im!” Herwiha, bihêlin ku zarok bi xwe biryarên biçûk bidin, mîna hilbijartina kincên xwe an lîstika ku dixwazin bilîzin, ji ber ku ev yek wan hîs dike ku ew bi qîmet in û kontrola wan li ser jiyana wan heye. Lê di heman demê de, sînorên maqûl jî danîn, da ku ew xwe ewle hîs bikin.
Ji aliyê din ve, divê hûn bihêlin ku zarok bi xwe tiştan biceribînin û carinan jî têk biçin; mînak, eger zarok hewl dide ku bi xwe pêlavên xwe li xwe bike û sernakeve, zêde destwerdanê nekin, tenê piştgiriyê bidin û bihêlin ku ew hîn bibe, ji ber ku têkçûn jî beşek ji hînbûnê ye û ev yek wan bi hêztir dike. Di heman demê de, bihêlin ku zarok jêhatîbûnên xwe yên xwezayî kifş bikin; eger zarok ji wênekêşiyê an muzîkê hez dike, wî/wê teşwîq bikin ku di van waran de bêtir bixebitin, ji ber ku serkeftina di warên ku jê hez dikin xwebaweriyê zêde dike.
Têkiliyên bi zarokan re jî gelek girîng in; wextê bi kalîte bi wan re derbas bikin, guhdarî wan bikin û hestên wan bi cidî bigirin, mînak eger zarok xemgîn e an ditirse, bêyî ku wî/wê rexne bikin, hestên wî/wê bipejirînin û bi wî/wê re qise bikin, da ku ew xwe bi qîmet hîs bike. Herwiha, ji berhevdanên neyînî dûr bikevin; zarokê xwe bi zarokên din re berhev nekin, mîna gotina “Binêre, ew çiqas serkeftî ye, te çima nekir?”, ji ber ku ev yek xwebaweriyê kêm dike û dibe sedema hestên kêmqîmetiyê.
Ji bo ku zarok di nav civakê de xwebawer bin, wan teşwîq bikin ku bi hevalên xwe re têkiliyan çêkin; lîstikên komî an çalakiyên civakî, mîna tevlîbûna klûbekê, dikare alîkariya wan bike ku jêhatîbûnên civakî pêş bixin û xwe bi hêztir hîs bikin. Di heman demê de, bi xwe jî bibin mînak; eger hûn bi xwe xwebawer tevbigerin, zarok jî ji we hîn dibin, mînak bi awayekî erênî qise bikin, bi cesaret tevbigerin û ji têkçûnan netirsin.
Di dawiyê de, divê hûn bi domdarî piştgiriyê bidin zarokan û wan bi awayekî realîst teşwîq bikin; armancên biçûk ji wan re danîn û dema ew van armancan bi cih tînin, wan pîroz bikin, mînak eger zarok hînî nivîsandina navê xwe bû, bi wî/wê re şa bibin. Bi vî awayî, zarok hêdî hêdî xwebaweriyê bi dest dixin û di jiyanê de bi hêztir dibin.
Çandname
