Zarokên şermok bi gelemperî xwedî kesayetiyên hesas in, û gotinên ku ji wan re têne gotin dikarin bandoreke mezin li ser baweriya wan a bi xwe û têkiliyên wan ên civakî bikin. Ji bo ku em alîkariya wan bikin ku xwe bi ewle hîs bikin û şermokatiya wan neyê zêdekirin, divê em ji hin gotinan dûr bisekinin.
1. “Çima tu ewqas şermok î?”
Ev pirs dikare ji bo zarokê şermok wekî rexneyekê bê fêmkirin. Şermokbûn parçeyek ji kesayetiya wan e û ev pirs wan neçar dike ku xwe biparêzin an jî xwe kêm bibînin. Di şûna vê de, hûn dikarin wan teşwîq bikin ku bi hêdî hêdî beşdarî axaftinan bibin, mînakî bi pirsên wekî “Tu li ser vê çi difikirî?” an jî bi wan re li ser mijarên ku ew jê hez dikin biaxivin.
2. “Biaxiv, kes naxwaze te bêdeng bibîne!”
Ev gotin dikare zarokê şermok bihêle ku xwe bêqîmet hîs bike. Dibe ku ew ne bêdeng bin ji ber ku naxwazin biaxivin, lê ji ber ku ew wextê xwe digirin da ku xwe rehet hîs bikin. Di şûna vê de, bihêlin ew di wextê xwe de biaxivin û wan bi baldarî guhdarî bikin da ku baweriya wan zêde bibe.
3. “Ma tu ji kesî natirsî?”
Gotina “tirs” dikare şermokatiya zarokê wekî tiştekî neyînî nîşan bide. Şermokbûn ne tirs e, ew awayekî tevbigerîna xwezayî ye ku hin zarok di rewşên nû an civakî de hîs dikin. Di şûna vê gotinê de, hûn dikarin bibêjin: “Baş e ku tu hêdî hêdî xwe rehet hîs bikî, em dikarin bi hev re biaxivin.”
4. “Binêre, zarokên din çiqas zû bi her kesî re têkilî datînin!”
Berawirdkirina zarokê şermok bi zarokên din re dikare wan hê bêhtir bêdeng bike û baweriya wan a bi xwe kêm bike. Her zarok cûda ye, û şermokbûn ne kêmasî ye. Di şûna berawirdkirinê de, taybetmendiyên erênî yên zarokê xwe pesnê bidin, mînakî: “Tu çiqas bi baldarî guhdarî dikî, ev tiştekî pir xweş e!”
5. “Te dîsa tiştek negot!”
Ev gotin dikare zarokê şermok bihêle ku xwe bi şaşî hîs bike û wan hê bêhtir di nav şermokatiya wan de bihêle. Di şûna vê de, hûn dikarin wan teşwîq bikin ku bi awayên din beşdarî bibin, mînakî bi nivîsandin, wênekêşî an jî çalakiyên ku ew tê de rehet in. Her wiha, pesnê hewldanên wan ên biçûk bidin da ku baweriya wan zêde bibe.
Zarokên şermok xwedî cîhaneke hundirîn a dewlemend in, lê dibe ku wextê zêdetir hewce bikin da ku xwe di nav civakê de îfade bikin. Gotinên ku em ji wan re dibêjin dikarin wan an teşwîq bikin an jî wan hê bêhtir di nav şermokatiya wan de bihêlin. Ji ber vê yekê, divê em gotinên xwe bi baldarî hilbijêrin, wan bi erênî piştgirî bikin û bihêlin ku ew bi wextê xwe baweriya xwe bi xwe zêde bikin.
Sîbel Eryaman
