Tag Archives: peyv

Peyva mûzîqê ji zimanê Kurdî derketîye holê. Wek gelek peyvên zimanê Kurdî yê din, ev peyv jî di dîrokê de cara yekem gelê Kurd bikar anîye. Mû, bi zimanê Kurdî, ji têlên dêla hespa ra tê gotin. Qurmê dêla hespan ji hezaran têlên mû tê holê. Ji yekî wan têlan …

Xew, Xewn, Xewinîn(xew + in + în)- Uyku, Rüya, Görünme(TR) Di Kurdî de esasên etîmolojîyê pir xurt in çûnkî Etîmolojî dibêje “peyv pêşkî bi xwezayî çêdibin. An ku mirov pêşkî navekî dide tiştekî yan rewşekê. Piştre ji bo rewşeka nêz ew peyv xwe diguherînin û ji bo rewşeka din tên …

“Waryant” peyveke ku di zimanê kurdî de tê bikaranîn û ji zimanên Ewropî, bi taybetî ji fransî (“variante”) an îngilîzî (“variant”), hatiye wergirtin. Di wateya xwe ya giştî de, “waryant” tê wateya “guhertoy” an “versiyonek cuda” ya tiştekî. Ev têgîn di gelek qadan de, wek ziman, zanist, wêje, genetîk û …

Heta niha zanyar di wê baweriyê de bûn ku bi giştî ji temenê 55 saliyê û pê de jibîrkirin dest pê dike, lê lêkolîneke nû eşkere kir ku jibîrkirin di 30 saliyê de dest pê dike. Di rapirsiyeke derbarê jibîrkirinê de, ji sedî 11ê beşdaran bersiv dane ku ew rastî …

Ji hêla rayek û eslê peyvê ve Newroz “Nava Roaca” li gor zimanê qedîm yê avestayî Newroz e. Lê di kitêba Avestayê de ev tabîr “Nava Roaca” derbas nabe. Ev peyv li gor zimanzanan ku guherîbe, ew jî wiha çêbûye: Nava>new: nû Roaca>roz: roj Di zaravayê kirdkî de bi vî …

Hin peyvên tirkî yên ku ji serdema Osmanîyan û hinên nû ku derbasî kurdîya rojavayê Kurdistanê bûne. بعض الكلمات التركية، في اللغة الكُردية في غرب كُردستان Mînak: -ode, kurdî: jûr -qapî, kurdî: derî -çetin, kurdî: zehmet, dijwar -qola, kurdî: hêsan -qer (mîya qer, ji pêz tenê re tê gotin.): kurdî: …

Gava ku mirov li dîrokê dinêre, zimanan ji hev gelek peyv standine û xwe zêdetir zengîn kirine. Ev danûstandin pirî caran xwezayî bûye. Lê piştî ku serdest û dagirker bi zanebûn nijadperestî kirin, rewş ji xwezaya xwe derket. Bo mînak, piştî ku Mihemed pêxember mir, ereban êrîşî her derê kirin. Erebî …

BA: Hewayê ku dilive. (Duh bayekî sar dihat). Ba + v = bav. Ba + r = bar. Ba + c = bac. Ba + ş = baş. Ba + x = bax. Ba + z = baz. Ba + n = ban. Hin hevok ji berhemên min ên wêjeyî: …

Ev kurtevekolîna li jêr bi berhevkirina çend nivîsên kurmancî û hejmartina herfên di wan de hatiye kirin. Hemû nivîs li gel hev ji 52 705 herfan pêk hatibûn. Hemû nîşanên xalbendiyê (nuqte, bêhnok, nîşana pirsê yan gazîkirinê…) jê hatin avêtin berî ku hejmara herfan bê hejmartin. Bo diyarkirina rêjeya deqîq …

Kerem bikin li van çend peyvan binêrin: ba, çav, dest, heyşt[1] Peyvên wiha yekkîteyî anku yekheceyî ne. Mebest ji yekkîteyîtiyê ew e ku ev peyv divê di gotin û bilêvkirinê de bi carekê bên gotin û mirov nikare wan di gotinê de parçe-parçe bike. Bo nimûne, mirov nikare wan di …