Em Çawa Kanin Xweş Biaxifin?

Çawa mirov dikare xweş biaxive? Axaftina xweş, hunereke wisa ye ku hem dilê mirov xweş dike û hem jî di nav têkiliyên civakî de têkiliyên kûr û xurt çêdike. Ji bo ku mirov bi awayekî xweş biaxive, divê mirov di serî de dilsoz û rastgo be. Gotinên ku ji dil derdikevin, her tim bandoreke xurt li ser guhdaran dikin. Lê ev têra xwe nake; divê mirov xwedî baldarî û hesasiyetekê be ku gotinên xwe bi awayekî nazik û bi hurmet bîne ziman.

Mirovên ku xweş diaxivin, bi gelemperî kesên guhdarên baş in. Guhdariya çalak, ango bi baldariya tam guhdana gotinên kesên din, fêmkirina wan û bi awayekî watedar bersivdana wan, di axaftinê de roleke mezin dilîze. Ev yek nîşan dide ku tu qîmetê didî raman û hestên kesê li hemberî xwe, û ev jî di navbera we de baweriyê ava dike.

Dema ku mirov diaxive, girîng e ku têkiliya çavan were parastin. Çav, wekî pencereyên dil in, û têkiliya çavan nîşan dide ku tu bi rastî di nav axaftinê de yî û bi kesê din re têkilî dayninî. Herwiha, rûkeniyekê sivik li ser rûyê te, dikare germahiyê bide axaftina te û wê bike xweştir. Lê divê ev hemû bi awayekî xwezayî be; zêdeyî an zorê wê dikare axaftinê bike derewîn. Wekî din, divê mirov ji qutkirina axaftina kesên din dûr bikeve. Bihêle yê din gotinên xwe biqedîne, û paşê bi aramî bersiva xwe bide. Ev nîşana hurmetê ye û di heman demê de dibe alîkar ku axaftin bi rengekî xweş biherike.

Axaftina xweş ne tenê bi gotinan ve girêdayî ye, lê herwiha bi deng û awazê ve jî têkildar e. Dengekî aram, nerm û bi ewle, dikare gotinên te bi bandortir bike. Ger tu bi lez an bi dengekî bilind biaxive, dibe ku guhdar aciz bibin an jî te baş fêm nekin. Ji ber vê yekê, girîng e ku tu bi hêdî û bi zelalî biaxive, û dema hewce bike, bêhnekê bidî da ku gotinên te bi awayekî xwezayî biherikin. Herwiha, hewl bide ku gotinên te bi awayekî erênî bin. Mesela, li şûna ku bêjî “Ev nayê kirin,” dikarî bêjî “Belkî em vî awayî biceribînin.” Gotinên erênî û çêker, her tim di guhdaran de hestekî baş çêdikin.

Ji bo ku axaftina xwe baştir bikî, xwendin û pratîkkirin pir girîng in. Xwendina pirtûkan, guhdana axaftvanên baş an jî temaşekirina bernameyên bi zimanê te, dikare feraseta te ya gotinê xurt bike. Herwiha, hewl bide ku di jiyana rojane de bi kesên cuda re biaxive, da ku tu xwe di axaftinê de perwerde bikî. Ger tu di axaftinê de ditirsî an bi fikar î, bêhna kûr bistîne û bi xwe bawer bike. Her kes dikare bibe axaftvanekî baş, tenê bi pratîk û xîretê.

Axaftina xweş ne tenê teknîk e, lê herwiha nîşana dilpakî û dilnizmîyê ye. Ger tu bi dilê xwe biaxive, bi hurmet û bi xwezayî gotinên xwe bîne ziman, bêguman tu yê bikaribî bi awayekî xweş biaxive û dilê kesên li dora xwe xweş bikî.

Seyîtxan Derîn