Tag Archives: osmanlı

OSMANLI’NIN SAKLANAN MANEVİ TEMELİ: VEFÂİYYE VE KURULUŞTAKİ KÜRT DAMARI

Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş hikayesi genellikle sadece askeri zaferler üzerinden anlatılır. Oysa bu büyük devletin harcını karan “manevi mimarlar”ın kimliği ve kökeni, resmi tarihin tozlu raflarında çoğu zaman göz ardı edilmiştir. İşte Şeyh Edebali’den Osman Gazi’ye uzanan o saklı silsile ve Vefâiyye gerçeği: 1. Şeyh Edebali Kimdir? Rastgele Bir Hoca mı, Bir Ekolün Temsilcisi mi? Osman …

Read More »

Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde Kürtler ve Kürdistan

17. yüzyılın en büyük seyyahı olan Evliya Çelebi (1611–1684), yalnızca bir gezgin değil, aynı zamanda Osmanlı coğrafyasının kültürel, etnografik ve tarihsel dokusunu yansıtan bir gözlemcidir. Seyahatnâme adlı eseri, coğrafya, tarih, dilbilim, antropoloji ve folklor bakımından dönemin en kapsamlı kayıtlarından birini oluşturur. Çelebi’nin Kürtler ve Kürdistan üzerine yaptığı gözlemler, yalnızca bir etnografik betimleme değil, aynı zamanda Osmanlı yönetimi altında Kürt toplumunun sosyal …

Read More »

Bediüzzaman’ın Hamidiye Alaylarına Dair Değerlendirmesi?

Hamidiye Alayları, II. Abdülhamid döneminde Kürdistan’da Osmanlı Devleti’nin otoritesini yeniden tesis etmek, etnik ve mezhepsel çatışmaları dengelemek ve dış tehditlere karşı özellikle sadık Kürt aşiretlerini örgütlemek amacıyla kurulmuş askeri bir yapıdır. 1890’larda teşkil edilen bu alaylar, hem iç güvenliği sağlama hem de sınır bölgelerinde askerî caydırıcılık oluşturma işlevi görmeyi hedeflemiştir. Ancak uygulamada bu yapının birçok …

Read More »

Muhyiddin Zinar: Said-i Kürdi ile Şeyh Said’in Dini ve Milli Kaygıları Aynı, Stratejileri Farklıydı

Osmanlı’nın yıkılıp Cumhuriyetin kurulduğu 20. yüzyılın ilk çeyreği siyasal açıdan Kürtler için çok kritik bir dönemdi. Bu çeyrekte Kürtler çok yoğun bir siyasi faaliyet içine girdiler. İlk siyasi cemiyetler, ilk sosyal oluşumlar ve ilk politik süreli yayınların hepsi bu yıllarda ortaya çıktı. Bu çalışmaların hiçbiri Kürtlerin ihtiyaç duyduklarını sonuç vermeyince, Kürtler için kitlesel isyanlar dönemi …

Read More »

KÜRTLERİN TARİH BOYUNCA ‘BATI VE ORTA ANADOLU’DAKİ VARLIĞI

”Orta ve Batı Anadolu”daki Kürtlere yüz, iki yüz yıl önce de bugün de sorulduğunda, buraya yerleşmeleriyle ilgili kesin bir tarih vermezler, geleneksel sözlü anlatımlara dayanarak hep yüz elli-iki yüz yıl öncesine kadar giderler. Son zamanlarda, söz konusu bölgede yetişmiş bir avuç gayretli aydının başlattıkları araştırmaların da katkısıyla, genç araştırmacılar büyük ilgi ve heveslerle farklı bilgi …

Read More »

Ehmedê Xanî / Ahmed-i Hani

İlim ve irfan pınarı Şeyh Ehmedê Xanî’yi ziyaret etmek, uzun zamandır içimdeki özlemi de dindirmek demekti. Agirî’nin (Ağrı) Bazîd (Doğubayazıd) ilçesindeki türbesine vardığımızda, etrafındaki kalabalık ve ziyaretçilerinin Şeyhe olan sevgi ve hürmetlerini görünce özlemim ve sevincim daha da katlandı. Ölümsüz eseri ve bizim için adeta ulusal bir destan olan Mem û Zîn’i (Mem ve Zin) …

Read More »

VALİLİKTEN YOKSULLUĞA, FERAGAT ÖRNEĞİ BiR ÖMÜR: PÎREMÊRD

Başında fesi iyi giyimli, kısa boylu sıska bir adam Şair Ziya Paşa’nın Amasya mutassarrıflığı döneminde inşa ettirmiş olduğu Vali konağının üst katındaki geniş makam odasının penceresinden Amasya şehrine bakıyordu. Konağın önünden sessizce akan Yeşilırmak nehrinin sularından yansıyan güneş ışıkları kırlaşmış kısa sakalıyla çevrili düşünceli yüzüne çarpmaktaydı.. Adamın gözü bir ara karşı tepelere kazınmış olan görkemli …

Read More »

KÜRDLERİN SÜRGÜNDEKİ KAYIP ÇOCUKLARI: HORASAN KÜRTLERİ

ZAROKÊN KURDÊN WINDA LI SIRGÛNÊ: KURDÊN XORASANÊ. Ez beşdarî çalakiyeke çandî bûm ku ji aliyê rewşenbîr û nivîskarên kurd ên Xorasanê ve hatibû lidarxistin. ji bo mêvandariya wan spasdarım. Nêzîkî 2 milyon Kurd li herêma Xorasanê hene. 500 sal in 2000 km ji welatê xwe dûr ketine.. Ev; Rastiyeke tal û xemgîn a gelê bê …

Read More »

1514 OSMANLI-1849 KÜRT BEYLİKLERİNİN SONU (BİTLİS VE ÇEVRESİ TARİHİ)

-1514 Osmanlı -1532 Tekrar Safevi -1534 Tekrar Osmanlı -1639 Kasr-ı Şirin antlaşması -1849 Bitlis Beyliğinin ve diğer özerk beyliklerin tasfiyesi Şeyh Cüneyd’in torunu İsmail Safevi, Uzun Hasan’ın torunu Elvend Mirza liderliğindeki Akkoyunluları Nahçıvan yakınlarında yenerek 1501 yılında Tebriz’de kendini Şah ilan eder. Bitlis 1507’de Emir Şeref tarafından Safevi devletine bağlanır. Şah İsmail, Azerbeycan, İran, Kürdistan, …

Read More »

‘Osmanlı Kürdistanı’nın Suriye ve Irak Devletlerine Bölünmesi’

Dr. Azad Ahmed Ali tarafından kaleme alınan “Osmanlı Kürdistanı’nın Suriye ve Irak Devletlerine Bölünmesi” adlı araştırmanın ilk baskısı yayımlandı. Beş bölüm ve 27 fasıldan oluşan bu çalışma, Arapça ve Kürtçe kütüphanelere kazandırılmış önemli bir araştırmadır. Yazar bu kitapta, birden çok kaynak ve referanstan yararlanarak kanıtlara ve belgelere dayanarak, ön hipotezlere dayalı bilimsel bir yöntem izlemiştir. …

Read More »