Tag Archives: osmanlı

İmparatorluk bakiyesi üzerine inşa edilen Kemalist Cumhuriyet’in yeni “ulus” yaratma fikri ve hedefi, Türkçe dışındaki dillerin yok edilmesi ya da kamusal alanda görünür olmaması anlamına geliyordu. İMPARATORLUĞUN ÇÖKÜŞÜNDEN DEMOKRAT PARTİ İKTİDARINA (1918-1950) İmparatorluk bakiyesi üzerine bir ulus-devlet olarak kurulan Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan kısa bir süre sonra imparatorluğun çok-etnili, çok-dinli, çok-mezhepli, çok-dilli ve çok-kültürlü yapısını ortadan …

Zaman zaman gündeme gelen Kerkük şehri gerçekte kimin şehri? Kerkük Kürt şehri mi yoksa Arap yada Türkmen şehri mi?Kerkük’ün demografi yapısını kim değiştirdi? Kerkük (Arapça: كركوك; Kürtçe: Kerkûk), Irak Federal Cumhuriyeti‘ndeki Kerkük ilinin başkenti olan şehirdir. Irak‘ın başkenti Bağdat‘ın 236 km kuzeyinde, Erbil‘in 83 km güneyinde, Musul‘un 149 km güneydoğusunda, Süleymaniye‘nin 97 km batısında yer almaktadır. Asur başkenti, Kerkük, 5000 yıllık harabeleri üzerinde, Khasa nehri yanında yer alır. MÖ 10 ve 11. yüzyıllarda Asurlular döneminde çok büyük bir öneme kavuşmuştur. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle Kerkük şehri, üç imparatorluk için adeta bir savaş alanıydı;Asur imparatorluğu, Babil ve Med imparatorlukları, …

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Ermenilerin umutları ile Kürtlerin ve uzun zamandır bir Endülüs Sendromu yaşamakta olan Osmanlı Devleti’nin korkuları karşı karşıya geldiğinde ilk perdesi çok kanlı kapanan, 1915’teki son perdesi ise bir trajediyle sonuçlanan bir hikâye de başlayacaktı. Yüz binlerce insanın ölümüne, çok daha fazlasının yerinden edilmesine, bir türlü bitmeyen bir talana ve kuşaktan …

2. İslâmî Dönem. Bilinen ilk müslüman Kürt, Ebû Meymûn Câbân el-Kürdî adlı sahâbî olup (İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, I, 301; V, 310, 351) oğlu Meymûn el-Kürdî de İslâm kaynaklarında hadis râvisi olarak adı geçen bir şahsiyettir. Kürtler’in toplu halde İslâmiyet’i benimsemesi yaşadıkları bölgelerin fethedildiği Hz. Ömer dönemine rastlamaktadır. Kürtler’in yaşadığı coğrafya ilk Hâricî ve Şiî oluşumlarla bu iki fırkanın …

(İçtihad, no: 130, 14 Teşrini Sani 1918): Aşiretler ve Muhacirler Genel Müdürlüğü son haftalar zarfında; “Doktor Frich” tarafından telif edilip Berlin Şark Akademisi’nce basılan “Kürdler” unvanlı tarihi ve ictimai tetkikler mahsulü olan mühim bir eserin “384” sayfaya ulaşan birinci cildini tercüme ve neşrettirdi. Vakıa Avrupa’da “Kürdler ve Kurdistan” hakkında yayınlanan eserler pek çoktur. Başlangıçta şunu …

Öz: Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılın ortalarına doğru devlet dışı çevreler ile imparatorluk bünyesindeki ulusların süreli yayın macerasından söz edilebilir. Söz konusu yüzyılın sonlarına doğru ise, Kürt süreli yayıncılığının başladığı gözlemlenmektedir. İlk sayısı 1898’de çıkan Kurdistan gazetesi ile başlayan bu etkinlik, 1922’ye, yani Osmanlı’nın yıkılışına kadar devam eder. Yaklaşık çeyrek asırlık bu süreçte Elazığ’dan İstanbul’a, Kahire’den Londra’ya kadarki coğrafyada …

Avrupalı ve Amerikalı Hristiyan misyonerler, düzenli ve de resmi onaylı olarak Osmanlı İmparatorluğu dahilindeki vilayetlerde yerleşkeler, okullar, kiliseler, dispanserler ve misyon merkezleri kurmuş, temsil ettikleri kurum, organizasyon ve mezhebin felsefesini yaymayı yüzyıllarca sürdürmüşlerdir. I. Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte seyahatleri ve faaliyetleri sona eren bu batılılar, arkalarında müthiş öneme sahip arşivler bırakmışlardır. Günümüzde çoğu artık …

(Kurdistan Mecmuası, Sayı: 9-10-11-12) 1 Geniş bir ölçü dahilinde emperyalist bir gayeyi hedefleyen Ermeni isteklerinin bugün resmen ilan edilmesi üzerine, Kürdlerin de isteklerini Sulh Konferansı huzurunda daha açık bir eda ile ve ayrıntılı bir şekilde sunabileceği kanaatindeyim. Irk noktayı nazarından, Türkiye-Kürdistan’ı hudutları şu suretle başlar: “Ziven”in kuzeyinden başlayarak Kafkasya hududu üzerinden batıya doğu Erzurum, Erzincan, Kemah, …

Bu çalışma Bitlisli Kemal Fevzi (1891-1925)’nin, yaklaşık yüz yıl önce yayınlanmış üç kitabının çevrimyazı formunu ve edebî açıdan bunların ayrıntılı analizini içermektedir. Çalışmada, metinler orijinal diliyle verildiğinden sonuna bir de sözlük eklenmiştir. Böylece Bitlisli Kemal Fevzi’nin her üç eseri de latin harfleriyle ve tam metin olarak ilk kez bir arada yayınlanmış olacak. Bu eserlerden biri …

Türkçe köken olarak Orta Asya’da Altay Dil Ailesi kökenli ve yapı olarak sondan eklemli bir dildir. Tarihçesini konuyu anlamak bakımından önemsemek gerekir. Çünkü bu gün konuşulan Türkiye Türkçesi yapı ve gramer olarak oldukça melez bir dile dönüşmüştür. İsveçli dil bilimci Lars Johanson’a göre; “Ana Türkçe varsayımsal bir ‘yeniden oluşturulmuş’ dildir. Diğer proto diller gibi belirli …