(Ruhumu misafireten bir hammal cesedine gönderdim. Ve hammal lisanıyla hammallara hitaben beyan-ı hâl ettim. Kusurumu müstear hammallığıma bağışlamalı.) Ey hammallar! Sizin kalbinizde bu fikri ekiyorum. Zira kalbiniz hâli ve bozulmamıştır. أَتاني هواها قَبْلَ أَنْ أَعْرِفَ الهوى * فصادفَ قلباً خالياً فتمكنا beytinin ruhu sizden tecelli edecek. Kulak istemem, kalble dinleyiniz. Gayet kıymettar üç cevherimiz …
Read More »İDRİS-İ BİTLİSİ TARTIŞMALARI VE KIZILBAŞLAR
Bir kuple tarih Bidlîsî’nin, Tebriz’den Akkoyunlu sarayına, buradan 1503 yılından itibaren Osmanlı başkenti ve sarayına uzanan ve 1520 yılında son bulan 63 yıllık yaşamı hem kendi tecrübesi ve algısı hem de bunun üzerine inşa edilen tahayyül ve eserleriyle çok şey anlatır. Bitlis kökenli bir ailenin çocuğu olarak, Nurbahşi tarikatının Şiî temayüllerine mensup yetişmesi, ona dair …
Read More »ŞEREFNAME: DEVLETLEŞME, MÜLKİLİK VE EGEMENLİK
Kürtlerin, bağımsız bir devlet olmayı başarma becerisinin reddi modern-öncesi zamanlara kadar gider. Örneğin on altıncı yüzyılın ortasında bir Osmanlı memuru Sultanı’na Kürtlerin hükümet etmeye vasıflı olmadıklarını nasihat etmektedir: Kürt toplumu genellikle aşiret, göçebe ve kentsel-olmayan yapıların bir toplamı olarak sunulur. “Aşiret” kavramı hem genel hem de özel (antropolojik) kullanımlarında ve özellikle evrimci anlayış içindeki …
Read More »Orta Anadolu Kürdleri
Kurdên Anadoliya Navîn, ya da İç Anadolu Kurdleri, Türkiye’de Orta Anadolu’da; Aksaray, Ankara, Çankırı, Çorum, Eskişehir, Karaman, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde, Sivas ve Yozgat illerinde yaşayan Kürdlerdir. Orta Anadolu Kürdlerinin çekirdeği, Ankara, Konya ve Aksaray illerinde yaşayan Tuz Gölü Kürdleridir. Bunlar; Kurmanci, Şêxbizinî konuşurlar ve Sünni Müslümanlar veya Alevilerdir. Orta Anadolu’ya gelen ilk …
Read More »Kürdler: Tarihi ve ictimai tetkikat
(İçtihad, no: 130, 14 Teşrini Sani 1918): Aşiretler ve Muhacirler Genel Müdürlüğü son haftalar zarfında; “Doktor Frich” tarafından telif edilip Berlin Şark Akademisi’nce basılan “Kürdler” unvanlı tarihi ve ictimai tetkikler mahsulü olan mühim bir eserin “384” sayfaya ulaşan birinci cildini tercüme ve neşrettirdi. Vakıa Avrupa’da “Kürdler ve Kurdistan” hakkında yayınlanan eserler pek çoktur. Başlangıçta şunu …
Read More »Kürtler -3 (Osmanlı Sonrası. Türkiye)
3. Osmanlı Sonrası. Türkiye. I. Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti açısından mağlûbiyetle sonuçlanması ve devletin dağılma ihtimalinin ortaya çıkması Kürtler arasında da gelecek kaygısı yaşanmasına yol açtı. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Wilson tarafından 1918 başında ilân edilen ve barış görüşmelerinde etkileri olan Wilson Prensipleri’nin “Osmanlı Devleti tebaasından Türk olmayan milliyetlere (nationalities) muhtar gelişme imkânları verilmesini” öngören 12. …
Read More »Ey bağlı arslanlar gibi efrad-ı Ekrad/Kürtler!
Şimdiye kadar iki cihetle esir idiniz. Biri, hükümet-i müstebidenin tekâlif-i zalimanesiyle, diğeri, bazı zalimlerin gasb ve garet-i tecavüzatıyla. Şimdi bu inkılâb-ı azimden sonra azadesiniz. Her biriniz âleminizde hükümet-i meşruta-i meşruanın tekâlif-i âdilanesine itaat ve hukuk-u gayra men-i tecavüz şartıyla birer padişah gibisiniz. Bu saltanat-ı şahsiyeyi muhafaza, teşebbüs-ü şahsî ile ellerinizden geldiği kadar bu ittihad-ı millete …
Read More »Kürtler -2 (Osmanlı Dönemi)
Kürtler’in Osmanlı hâkimiyetine girmesi Yavuz Sultan Selim döneminde Safevîler’e karşı yapılan seferler sonrasında gerçekleşti. Safevîler’e yönelik bu seferler Osmanlı Devleti ve Kürt aşiretleri arasında bir ittifakın oluşmasını ve ardından bölgenin Osmanlı hâkimiyetine girmesini sağladı. XVI. yüzyılın hemen başında şahlığını ilân ederek bölgedeki hâkimiyet mücadelesine katılan Şah İsmâil Akkoyunlular’ın bölgedeki hâkimiyetine son verince Akkoyunlu baskısından kurtulan …
Read More »Her Ulus Kendi Kaderini Tayin Etme Hakkı!
Kendi geleceğini belirleme hakkı yalnızca ulusun kendisine aittir; kimse ulusun hayatına zorla müdahale etme, okullarını ve diğer kurumlarını yok etme, gelenek ve göreneklerine saldırma, dilini baskı altına alma ve özgürlüklerini kısıtlama hakkına sahip değildir. “Emperyalizm koşullarında yalnızca ulusların kendi kaderini tayin hakkı değil, siyasi demokrasinin bütün temel talepleri ancak kısmen uygulanabilir, üstelik çarpıtılmış ve istisnai …
Read More »KÜRTLER-1 (Başlangıçtan Osmanlılar’a Kadar)
Anayurtları Zağros dağlarının etekleri olan Kürtler, tarihî olarak İran’ın batı ve kuzeybatısında, Türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda, Irak ve Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğusunda, Ermenistan’ın güneyinde ve Azerbaycan’ın güneybatısında yaşamış olan, günümüzde de aynı ülkelerde varlığını sürdüren yerli kavimlerden biridir. Ayrıca Rusya, Gürcistan, Afganistan ve Orta Asya ülkeleri ile Lübnan ve Ürdün başta olmak üzere çeşitli ülkelerde …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…