Kürtler, binlerce yıldan beri Mezopotamya topraklarında yaşamaya devam ediyorlar. Zengin ve verimli topraklara sahip olan bu bölge, hep başka insanların dikkatini çekmiş, iştahını celp etmiş ve saldırılarına maruz kalmıştır. Bu süre zarfında bölge onlarca medeniyete beşiklik yapmış, kanlı savaşlara sahne olmuştur. Dicle ve Fırat nehirleri arasında bulunan ve tarih boyunca milyonlarca insana hayat veren bu bölge, …
Read More »ZEWAZAN veya ZOZAN el-EKRAD (Kürd Zozanı)
Ortaçağ klasik İslam-Arap kaynaklarında Kürdistan’ın kuzeyini tanımlamak için Zozan, Zûzan, Zewazan, Zûzan el-Ekrad (Kürt Zozanı) gibi isimlerin kullanıldığını görmekteyiz. Yakut el-Hamevi (1179-1229), bu sözcüğü Zewazan şeklinde yazarak, bölgenin, Ermeniye dağları, Azerbaycan, Diyarbekir ve Musul arasında kaldığını, halkının Ermeni ve Kürt olduğunu belirtir. Ayrıca, metinlerde Zewazan bölgesinin merkezi hükmünde olan Zozan kalesinden de bahsedilir. Hamevî, Belazuri’den …
Read More »Nûbihar’dan Yeni bir Kitap: Tükenerek Direnmek
Türkiye’nin doğusunda yoğunluklu olmak üzere, yarım asra yakındır çatışmalı bir süreç devam etmektedir. Söz konusu çatışmalı sürecin en önemli sonuçlarından biri de yüzbinlerce insanın ülke içinde yerinden edilmesidir. İlk yerinden edilme 90’lar boyunca daha çok kırsal kesimlerde meydana gelen köyden yerinden edilme, ikincisi ise 2015-2016’da “hendek olayları” sonucu vuku bulan kentten yerinden edilmedir. Kitapta her …
Read More »MISIR’DAKİ ARKEOLOJİK KAZILARDA BULUNAN KÜRD TİPLEMESİ TERAKOTASI
Yaptığım arşiv taraması çalışmalarım sırasında çok ilginç ve bir o kadar da gizemli kaynaklarla karşılaşıyorum. Özelde kadim Bitlis’e, genelde de Kürdlere dair arşiv çalışmaları yapmaktayım. Bu başlıklar çerçevesinde matbu hale getirdiğim birkaç kitap çalışmam ve de onlarca makalem bulunmakta. Bir o kadar da canlı yayın ve söyleşiye de katıldığımı, beni takip eden kıymetli tarih meraklıları …
Read More »Osmanlı Coğrafya Kitaplarında Zazalar ve Zaza Coğrafyası
Osmanlı Coğrafya Kitaplarında Zazalar ve Zaza Coğrafyası ÖZET: Osmanlı coğrafya kitaplarına referansla ve içerik analizi metoduyla kaleme alınan bu çalışma iki bö- lümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Zazalara dair bilgi ihtiva eden Osmanlı kaynaklarına muhtasar bir biçimde yer verilmiş ve Osmanlı idari düzeninde Zazaların kurduğu mîrliklere kısaca temas edilmiştir. İkinci bölümde ise Osmanlı’da ilk bilimsel …
Read More »Yapay zeka: Kürtler 2 bin 500 yıldır yaşıyor
Yapay Zeka’ya göre Kürtler, Ortadoğu’da yaklaşık 2 bin 500 yıldır yaşıyor ve Hint-Avrupa dil ailesinin bir kolu olan Kürtçe’yi konuşuyor. Google’ın Üretken Yapay Zeka Chat Aracı’na göre Kürtler, Ortadoğu’da yaklaşık 2500 yıldır yaşıyor ve Hint-Avrupa dil ailesinin bir kolu olan Kürtçe’yi konuşuyor. Amida Haber’in aktardığına göre, ayrıca Kürtçe’nin 4 ana lehçesine vurgu yapıyor. YAPAY ZEKAYA GÖRE …
Read More »Azerbaycan Kürtleri – Tural Hemid
El Yazmaları’nın Notu: Orta Doğu’nun kadim halklarından biri olan Kürt halkının, bin yıllardır 4 bölge ülkesinde yaşadığı bilinmektedir. Bununla birlikte Kürt halkın, her ne kadar göz ardı edilse de, bin yıllardır Azerbaycan’da da yaşamaktadır. Azerbaycan Kürtleri hakkında yapılan araştırmayı içeren yazıyı siz değerli okuyucularımızın ilgisine sunuyoruz. Yazıyla ilgili gelecek eleştirileri de yayınlayacağımızı belirtmek isteriz. Özellikle …
Read More »Afganistan’daki Kürt nüfusu ve örgütlenmesi hakkında ne biliniyor?
Afganistan Kürtlerinden Muhammed Nadir, ülkede Kürt nüfusunun 350 binden fazla olduğunu söyledi. Nadir, yeni nesil gençlerin kendi dil ve kültürlerini unutmuş olsalar da güçlü Kürtlük duygusuna sahip olduğunu ve Kürt oldukları için gurur duyduklarını anlattı. Afganistanlı bir Kürt olan Muhammed Nadir, Taliban’ın kontrolü ele geçirmesinin ardından Afganistan’ı terk etti ve şimdi Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşıyor. …
Read More »33 YILDA 44 CİLT VE ANSİKLOPEDİDE KAYBOLAN KÜRTLER
Bu aralar Saraybosna Film Festivali’nde gösterilen “Hep 33 yaşında” adlı belgeselle yeniden gündeme gelen 44 ciltlik İslam Ansiklopedisi’nden son döneme kadar takdirle bahsediyordum. Ancak bir süredir denk geldiğim detaylar, bazı temel sorgulamaları beraberinde getirdi. Ansiklopedide Kürt kimliği söz konusu olduğunda “sanılan, zannedilen, karanlık, ihtimal dahilinde” gibi ifadelerle etnisite tartışılırken, aynı şey Türklük, Araplık, Farslık için …
Read More »Zonguldak’a sürgün edilen kürtler
Maden ocaklarının açılması ile Anadolu’nun çeşitli yerlerinden ve yabancı ülkelerden getirilen usta madenciler şehre yerleşmiş oldu. Kafkaslar ve Kırım’dan kaçan Çerkez, Abazalar, Tatarlar, Lazlar vb halklar Rus zulmünden kaçarak Anadolu’nun çeşitli yerlerine yerleştirilmişti. Zulümden kaçarak Osmanlı’ya sığınanların yerleştirildikleri yerleşimlerden biri de Zonguldak’tı. Kürtlerin ise Zonguldak’a ilk gelişleri başka bir nedene dayandı. 1937 yılında Tunceli’de bazı …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…