ÇandName Li pey şopa bav û kalan…
4.DERS: GÜN-AY ve MEVSİM İSİMLERİ
Bu derste neler öğreneceğiz?
1.Günün Belirli Vakitleri ve Ana öğün isimleri
2.Gün isimleri
3.Ay isimleri ve Mevsim isimleri
J Daha önceki derslerimizde de görmüş olduğunuz gibi, bu derslerimizde, Kurdî’yi tamamıyla öğrenmek değil; amaç; Kurdî öğrenmeye sizleri hazırlamaktır. Çevrenizde-sosyal bir ortamda karşılaştığınız, Kurdî yazılandan bir şeyler anlayabilmek; ayrıca Kürtçe’sini daha çok geliştirmek isteyenlerin, Asta yekem seviyesinde eğitim almalarına alt yapı oluşturmaktır amacımız.
Bu nedenle bu eğitim derslerinde, normal dil öğrenme teknikleri dışında bir teknik uygulanmaktadır.
- A) Günün Belirli Vakitleri ve Ana öğün isimleri
Berbang: Sabaha doğru, sabah ezanına yakın bir zaman, zaten kelimenin kökünde de; bang “ezan”, ber ”yakın” anlamlarına gelmektedir, böylelikle ezana yakın bir zaman anlamı ortaya çıkar.
Beyanî: Sabahın ilk saatleridir, nitekim Kürt’ler günün ilk saatlerinde, birbirleri ile karşılaştıklarında “rojbaş” yerine, kimi zaman “beyanî baş” da derler.
Nîvro: Öğlen vaktidir. Bu kelimenin de köküne baktığımızda; anlamını içinde taşıdığını göreceğiz. Nitekim Kurdî de nîv ”yarım” ro “gün” anlamına gelmektedir; dolaysıyla, kelime “günün yarısı” anlamını içinde barındırmaktadır.
Berêvar: ikindi vaktidir; kelimenin anlamına baktığımızda, akşama yakın bir anlam taşımaktadır. Ayrıca kimi yerel Kürt bölgelerinde; ikindiye “ ‘esr ” de, denir.
Êvar: Akşam vaktidir.
Şev: Gece vaktine denir.
- B) Ana Öğünler:
Xurinî: Sabahın ilk saatlerinde yapılan atıştırmalık yiyecek, kahvaltı öncesi yenilen veya içilen şeylere denir. Xurinî ana öğün değildir. Kimi Kürt Bölgelerinde bu öğüne “sertêşt” de denir.
Taştê: Kahvaltıya denir.
Firavîn: Öğlen yemeğine denir.
Şîv: Akşam yemeğidir.
Paşîv: Sahurdur.
- Gün isimleri:
Şemî: Cumartesi
Yekşem: Pazar
Duşem: Pazartesi
Sêşem: Salı
Çarşem: Çarşamba
Pênçşem: Perşembe
În: Cuma gününe denir. Kimi Kürt bölgelerinde; cuma gününe “eynî” de denir.
- Ay isimleri ve Mevsim isimleri
J BIHAR(İLKBAHAR)
Adar: Mart ayına denir.
Avrêl: Nisan ayıdır. Kimi bölgelerimizde, bu aya “Nîsan” da denir.
Gulan: Mayıs ayına verilen addır.
HAVÎN(YAZ)
Pûşper: Haziran ayı. Kimi bölgelerimizde “Xezîran” da denir.
Tîrmeh: Temmuz ayı.
Tebax-Gelewêj: Ağustos ayı.
PAYÎZ (SONBAHAR)
Rezber: Eylül ayıdır. Kimi Kürt ağızlarında “îlon” da denir. Kurdî’de Rez “bağ” ber ise “yakın zaman” anlamına gelmektedir. Bu iki kelimenin birleşiminde de, “bağ zamanı” anlamı çıkmaktadır.
Kewçêr: Ekim ayıdır. Kimi Kürt ağızlarında, “cotmeh” de denir.
Sermawez: Kasım ayıdır.
ZIVISTAN (KIŞ)
Berfanbar: Aralık ayı
Rêbendan: Ocak ayı
Reşemî: Şubat ayıdır. Kimi Kürt bölgelerinde “Sibat” da denir.
Mamoste: Bedreddînê Wanî
Ji bo di derheqê Waneyan de agahiyên berfireh (Dersler hakkında detaylı bilgi için)
e-mail: bedreddin-i-wani@hotmail.com
twitter: Bedreddînê WANî
Kaynak: http://www.kurtdiliedebiyati.com/
