Peyvên talûkedar, weke jehreke dijwar di nav têkiliyên mirovî de, dikarin di demeke kurt de hemû pêwendiyên hêja û bi qîmet tune bikin. Ev peyv, ji devê mirov bêyî hişmendî û hişyariyê derdikevîn, lê bandoreke wisa mezin dikin ku dikarin têkiliyên herî xurt ên salên dirêj jî bi carekê hilweşînin û ji holê rakin.
Di pêvajoya têkiliyên însanî de, peyv weke çekên herî xurt û giran in. Ew dikarin ji çekên fizîkî jî bêtir zirar bidin. Mirov dikare bi peyvên xwe dilê kesekî bikuje, ruhê wî bişkêne û wî/wê ji jiyanê bêhêvî bike. Her wiha, dema mirov ji hestên xwe re nabin xwedî û nikarin hestên xwe kontrol bikin, ev peyv weke tirbeyekê di navbera her du kesan de pêk tên.
Peyvên weke “te ji min hez nake”, “tu bêqîmet î”, “tu tiştekî baş nakî”, “ez ji te hez nakim” – ev peyv di cih de dilê mirov diqirêjînin, hêrs û êş didin çêkirin. Ev peyv ne tenê ji bo wê demê, lê belê ji bo pêşerojê jî dikarin bandoreke nerênî ya mezin çê bikin. Mirov bi van peyvên talûkedar dikarin dilê hevdu biêşînin, bi wan dikarin hestên hevdu bibirînin.
Gava mirov dipeyive, divê her tim hişyar be. Divê mirov bizanibe ka çi dipeyive, ka ev peyv dikarin çi bandorê li ser kesê din bikin. Hişmendî, rêzgirtina hestên hevdu, guhdarîkirin û têgihîştina hevdu, ev yek herî girîng in di têkiliyên însanî de. Peyvên talûkedar ne tenê di têkiliyên herî nêzîk de, lê di her cureyê têkiliyê de jî dikarin bandoreke mezin çê bikin.
Her kesî zimanekî cuda heye, her kesî bi awayekî cuda dipeyive. Lê belê, di nav vê cudahiyê de, hinek peyv hene ku ji bo her kesî talûkedar in. Weke mînak, peyvên ku bi awayekî cuda rûreşî û bêqîmetkirinê tînin ziman. Ev peyv dikarin di cih de hestên kesekî biêşînin û wî/wê ji hev re bêgav bikin.
Di nav têkiliyên însanî de, peyv weke “tu” û “ez” gelek girîng in. Gava mirov ji “ez”ê xwe dernakeve û tenê li ser xwe disekinê, ev yek dikare têkiliyê bixe talûkeyê. Her wiha, gava mirov ji “tu”yê re nabin xwedî û rêz nagire, ev jî dikare têkiliyê bixe talûkeyê.
Ji ber vê yekê, mirov divê hertim hişyar be. Divê mirov hestên xwe bi awayekî baş kontrol bike, divê mirov bizanibe ka çi dibêje û ka ev peyv dikarin çi encam bidin. Rêzgirtina hestên hevdu, guhdarîkirin û têgihîştina hevdu, ev yek herî girîng in di têkiliyên însanî de.
Peyvên talûkedar, weke bêhnvedaneke zehmet di nav têkiliyê de, dikarin her tiştî hilweşînin. Lê belê, ger mirov hişyar be, ger mirov bizanibe ka çi dipeyive, ger mirov hestên hevdu bibîne û rêz li wan bigire, hingê ev peyv dikarin bên kontrolkirin û têkilî jî dikare bê parastin.
Çandname
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…