Nexweşîyên Medeyê

Nexweşiyên medeyê yek ji pirsgirêkên tenduristiyê yên herî berbelav in ku bandorê li jiyana mirovan dikin. Em ê bi awayekî berfireh behsa van nexweşiyan û nîşanên wan bikin.

Mede organeke girîng a laşê mirov e ku xwarinê dicû û hezim dike. Dema ku ev organ bi awayekî normal nexebite, gelek pirsgirêk derdikevin holê. Nîşanên sereke yên nexweşiyên mîdeyê ev in: Êşa mîdeyê, dilrabûn, vereşîn, nepixîn, sotin, westîn, bêtaqetî û tama tal di dev de.

Nexweşiya refluksê yek ji wan nexweşiyên herî berbelav e. Di vê nexweşiyê de asîda mîdeyê ber bi jorê ve hildikişe û dibe sedema sotina sîngê. Ev nexweşî bi taybetî piştî xwarinê û di şevê de xwe nîşan dide. Kesên ku vê nexweşiyê dijîn divê xwarinên tûj, qehwe û alkoholê nexwin û beriya razanê zêde nexwin.

Îltîhaba medeyê (gastrît) nexweşiyeke din e ku pir tê dîtin. Ev nexweşî dema ku perdeyê hundir ê mîdeyê tê îltîhabkirin çêdibe. Sedemên vê nexweşiyê dikarin bakterî, derman, alkohol an jî stres bin. Nîşanên wê êş, nepixîn û dilrabûn in.

Birîna medeyê (ûlser) nexweşiyeke cidî ye ku divê bê tedawîkirin. Ev birîn di dîwarê mîdeyê de çêdibin û dikarin bibin sedema xwînrijandinê. Sedemên sereke yên vê nexweşiyê bakteriya H. Pylori û bikaranîna zêde ya dermanên êşbirînê ne.

Nexweşiya kolîtê jî pirsgirêkeke din e ku bandorê li rûviyên mirov dike û dibe sedema êş û îshalê. Ev nexweşî dikare ji ber stress, xwarina nebaş an jî kêmasiya çend vitaminan çêbibe.

Ji bo parastina ji van nexweşiyan çend xalên girîng hene:

1. Divê mirov bi rêk û pêk bixwe û venexwe
2. Ji xwarinên tûj û çêr dûr bisekine
3. Stresê kêm bike
4. Av û vexwarinên paqij vexwe
5. Spor bike û giraniya xwe kontrol bike
6. Ji cigarekşê dûr bisekine
7. Xwarinên bi fiber bixwe
8. Ji bakteriyan biparêze

Dema ku nîşanên nexweşiyên mîdeyê derkevin holê, divê mirov zû biçe cem bijîşk. Bijîşk dê li gorî rewşê testên pêwîst bike û tedawiya guncaw binirxîne. Hin caran tedawî bi derman û guherandina xwarinê çêdibe, lê carinan jî mudaxeleya cerrahî pêwîst dibe.

Her wiha girîng e ku mirov bizane kîjan xwarin bandoreke baş û kîjan xwarin bandoreke xerab li ser mîdeyê dikin. Bo nimûne:

Xwarinên baş:
– Mast
– Zeytûn
– Sewze û fêkiyên teze
– Nan û birinc
– Goştê kelandî

Xwarinên ku divê kêm bên xwarin:
– Xwarinên tûj û çêr
– Qehwe û çaya zêde
– Alkohol
– Xwarinên qelyayî
– Şekir û şîranî

Di encamê de, tenduristiya mîdeyê girêdayî xwarin û vexwarin û rêbazên jiyanê yên me ye. Divê em hay ji van tiştan hebin û li gorî wê tevbigerin da ku em ji nexweşiyên mîdeyê dûr bimînin.

Çandname