Çend Meleseyên Çandî

Di meha Sibata 2026an de, weşanxaneya Pall Weşanê pirtûka “Bindest Dikarin Biaxivin?” (bi werger û analîzên Sînan Gultekîn) weşand. Ev pirtûk li ser mijarên çand, ziman û wêjeya Kurdî gelek gotarên girîng ji Îngilîzî wergerandiye Kurdî û bûye sedema nîqaşeke teorîk a nû di nav rewşenbîr û xwînerên Kurd de.

Ev berhem wek “şoreşeke teorîk” di warê weşangeriya Kurdî de tê binavkirin, ji ber ku yekem car gelek nivîsên zimannasî û çandî yên navneteweyî bi awayekî sîstematîk tên Kurdîkirin. Sînan Gultekîn di vê pirtûkê de balê dikişîne ser wê yekê ku bindestî û têkoşîna zimanê Kurdî çawa di wêjeya nûjen de cih digire.

Di heman demê de, di sala 2025an de jî gelek pêşketinên girîng çêbûn:

• Pêşbaziya nivîsandina lîstikên şanoyê ya Evdirehîm Rehmî Hekarî cara heftemîn hate lidarxistin û xelat gihîştin xwediyên xwe (di dawiya 2025an de).
• Nivîskarê navdar Jan Dost di Pêşangeha Pirtûkan a Stenbolê de got ku “di demên aştiyê de xwendin û nivîsandina bi Kurdî geş dibe” û piştgirî da pêvajoya aştiyê ya li Tirkiyeyê.
• Helbestvanê ji Efrînê Hussein Habasch (ku niha li Almanyayê dijî) di kovara World Literature Today de hevpeyvîneke dirêj da û helbestên xwe yên nû bi Kurdî û wergerên Îngilîzî parve kirin.

Lê mixabin, di sala 2025an de li Tirkiyeyê zêdetirî 70 binpêkirinên li dijî ziman û çanda Kurdî hatin tomar kirin (li gorî rapora saziyên çavdêriyê), û li Îranê jî di sala 2025an de 11 çalakvanên zimanê Kurdî hatin girtin.