Ji Bo Xurtkirina Zimanê Kurdî Di Cîhana Dîjîtal de 7 Projeyên Stratejîk

Hikûmeta Herêma Kurdistanê (KRG), di gaveke dîrokî de, ji bo dîjîtalkirina û cîhanîkirina zimanê Kurdî 7 projeyên mezin ên stratejîk ragihand. Ev projeyên nû di warê perwerdehiyê, hişê çêkirî de (AI), testên jêhatîbûnê, wêjeya zarokan û gelek qadên din de ne. Armanca sereke ew e ku zimanê Kurdî di 13 zimanên cîhanê de were nasîn û di teknolojiyên nûjen de cih bigire.

Projeyên sereke yên hatine ragihandin ev in:

1. Fêrkirina Kurdî ji bo kesên ne dayik-ziman: Pirtûk û sepaneke nûjen a bi navê “Kurdî Bi Hêsanî Fêr Bibin” (Learn Kurdish Easily) di 13 zimanên zindî de hatiye amadekirin – di nav de 7 zimanên Ewropî, 3 zimanên Rojhilata Navîn û cara yekem Çînî, Japonî û Koreyî.
2. Perwerdehiya zarokan û wêjeya zarokan: Projeyên taybet ji bo zarokan, ji bo ku Kurdî ji temenekî biçûk ve were fêrkirin.
3. Sîstema Tomarkirina Peyvan a Mezin (Big Data & AI): Databasa mezin a zimanê Kurdî ya bi zêdetirî 300,000 peyv hatiye avakirin. Ev pergal li ser bingeha morfolojî û semantîkê ye û bingeha entegrasyona Kurdî di teknolojiyên AI’yê de ye.
4. Amûrên AI’yê yên Kurdî: Pergalên metn-ji-deng (TTS), deng-ji-metn (STT) û pêvajoya zimanê xwezayî (NLP) ji bo herdu lehçeyên Kurmancî û Soranî têne pêşxistin.
5. Test û sertîfîkayên jêhatîbûna Kurdî: Pergalên standard ji bo pîvandina asta zimanê Kurdî.
6. Projeyên arşîv û hilberîna naverokê: Zêdekirina naveroka Kurdî di platformên dîjîtal de, wek Wikipedia û malperên din.
7. Ferhenga pirzimanî ya giştî: Ferhengeke nû ya ku 31 warên zanistî û rojane vedigire.

Ev ragihandin di merasîmeke akademîk de li Salona Saad Abdullah a Hewlêrê hat kirin. Ev gavek mezin e ji bo ku Kurdî ji rewşa “zimanê kêm çavkanî” derkeve û di serdema AI û dîjîtal de xwe xurt bike.

Pispor dibêjin: Ger ev proje serkeftî bibe, Kurdî dê ji bo zêdetirî 50 milyon axêveran di cîhana dîjîtal de cîhek pir xurtir bistîne û di teknolojiyên mezin de (wek Google, AI modelên mezin) were entegrekirin.

Bi kurtî: Di sala 2026an de zimanê Kurdî bi biryardarî gavên xurt diavêje û di cîhana dîjîtal de xwe xurt dike!