Tag Archives: Kurdî

Kürdçe’nin birçok lehçeye ayrıldığı ve bu lehçelerin isimlerinin bulunduğu bilgisi 1597 tarihli “Şerefnâme” isimli Kürd Tarihi kitabında bulunmaktadır. Temelde dört ana lehçeyle yapılan bu ilk ayrım zamansal süreçte değişim göstermiştir. Şimdi bu lehçelere ve edebî birikimlerine kısaca bakalım. 1) Lûrî/Lorî: Lurî edebiyatının ilk yazılı metni, Baba Tahir Hemedanî’nin (930-1010) şiirleridir. Baba Tahir’den sonra Lûr Kürdçesi …

Kürt kültürüne, edebiyatına ve düşünce dünyasına 33 yıldır katkı sunan Nûbihar Dergisi, 173. sayısıyla raflardaki yerini aldı. Kültür, sanat ve edebiyata odaklanan dergi, yeni sayısında tarihî bir dosyayı gündeme taşıyor. Bu sayıda, “Şeyh Said Efendi Ayaklanmasının 100. Yılı” başlıklı kapsamlı bir dosya çalışması yer alıyor. Dosya, dönemin toplumsal ve siyasal koşullarına ışık tutan değerlendirmeler, araştırmalar …

Bediüzzaman’a dair, Kürdlüğünü unuttuğu, egemen ırk ve sınıfların safında yer aldığı veya statükocu bir pozisyon takındığı şeklindeki hakikatten kopuk yargılarda bulunmak yanlıştır. Tüm dünyada ağır yıkımlara sebep olan Birinci Cihan Harbi’nin bilançosu ağırdı. Milyonlarca insan ölmüş, maddi-manevi zarar sınırsızdı. Asya ve Avrupa’da devletler arası dengeler bozulup;, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Alman İmparatorluğu tarihe karışmış, Çarlık Rusya ise …

İnsanlık tarihinin en köklü dillerinden olan Kürtçe, devlet güvencesinden yoksun olduğundan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Medeniyetin dünyaya yayıldığı Mezopotamya’nın bu antik dili, nice dillerin eriyip kaybolduğu badirelerden sağ çıkmayı başardı. Ahamenişlerden kalma Eski Farsça’nın (Behistun yazıtları) devamı olan Sasani İmparatorluğu’nun kullandığı Orta Farsça (Pehlevice) Zerdüştlükle ilgili metinlerin dili olmasına rağmen 7. yüzyıldaki Arap istilalarıyla …

Aşağıdaki yazı Gernot Windfuhr’ün redekte ettiği ‘’The İranien Languages’’ [1]adlı çok sayıda uzmanın emeği ile oluşmuş geniş çalışmadan çevrilmiştir. Sadece dil konusunda değil, dilin tarii  hususunda da oldukça yararlı bilgiler içeren kitabın 5-18 sayfalarının çevirisini aşağıda okuyuculara sunuyorum. IRANI DILLER DIYALECTOLOGİ VE KONU Redekte Gernot Windfuhr 1 BAŞLANGIÇ İrani diller; bugün Batıda Türkiye’nin Orta Anatolia …

Sudan Kürtlerinin kökeni 800 yıl öncesine dayanıyor. 1172 yılında Selahaddin Eyyubi’nin ağabeyi Toran Şah Mısır’daki Fatimilere saldırırarak onları yendi. Fatimilerin müttefiklerinden biri Nobilerdi, yani şimdiki Sudanlıların ataları. Müttefiklerinin yenilmesinden sonra Nobiler savaşmaya başladı. Toran Şah, onlara bir ders vermek için Kürtlerden oluşan ordusuyla Sudan’ı işgal etti. Toran Şah geri döndü ama arkasında kalabalık bir halk …

Hazreti İbrahim ve ailesinin hayatını araştıran Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyeleri, önemli bulgulara rastladı. Hazreti İbrahim’in eski isimlerinden biri de Ur olan Urfa’da yaşadığına dair önemli bilgiler elde edildiği belirtildi. Son dönemde Hazreti İbrahim’in Urfa’da hiç yaşamadığı şeklindeki bir iddianın ortaya atılması üzerine Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde kurulan bilimsel araştırma grubu, ‘Urfa’nın Enbiyalar …

Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim üyesi Akademisyen ve Çevirmen Hayrullah Acar, çevirilerin kültürler arası ilişkiyi sağlayan yollardan biri olduğunu söyledi. Yıllardır kesintisiz okurla buluşmayı bilmiş ve handiyse Türkçe yayınlanan Varlık Dergisi’nin Türk diline büyük katkısını, kendi meşrebince, bütün imkânsızlıklarına rağmen bir “mektep” ruhuyla Kürd diline vermeye çalışan Nûbihar Dergisi geleneğinden gelen Akademisyen – Çevirmen …

Zalimlerin korkulu rüyası,mertliği.silah kullanma yeteneği,bilek gücü, gürzü büyük bir ustalıkla kullanması, pehlivanlığı, yiğitliği ve korkusuzluğu ile 12-13.YY Kurdistanında adından söz ettiren Rostemé Zal Kürtlerin milli kahramanı olup bazen Gılgaméş. Bazen de Herkül ile sıkça karşılaştırılmıştır. Büyük Kürt derlemesicisi Hecîyê Cindî, 1977 yılında Rostemê Zal efsanesinin onlarca varyantını derleyip, 328 sayfalık bir kitapta Kürtçe Kril alfabesi …

3 ayda bir yayınlanan Nûbihar dergisinin son sayısı çeşitli yazı, öykü ve şiirlerle çıktı. Derginin Genel Yayın Yönetmeni Süleyman Çevik sunuş yazısında bu sayıyla 24 cildi tamamladıklarını belirtmiş. Rohat Alakom yazısını 1931 yılında Erivan’da “Têxnîkûma Kurmanca” adıyla bilinen Kürt Öğretmenleri Okuluna ayırmış. Ayhan Geverî yazısında yüz, suret ve imajın yaygınlaşmasının arkelojisini yapıyor. Koronanın Çin’den bulaşması …