GİRÊ MÎRZA” PRENS TEPESİ(Mîraza – Mîrazê)

Göbekli Tepe, Türkiye’nin Şanlıurfa ilinde bulunan ve insanlık tarihinin bilinen en eski anıtsal yapılarından biridir. Kürtçe adıyla “Girê Miraza” olarak da bilinen bu arkeolojik alan, Şanlıurfa’ya yaklaşık 18 kilometre mesafede, Örencik (Xirapreşk) köyü yakınlarında yer alır. Göbekli Tepe, 12.000 yıl öncesine (MÖ 10.000 civarı) tarihlenen ve Neolitik döneme ait bir tapınak kompleksidir.
İsmin Kökeni ve Anlamı
– **Göbekli Tepe**: Türkçe “Göbekli Tepe” ismi, bölgenin coğrafi özelliklerine atıfta bulunur. “Göbekli” kelimesi, tepenin şeklinin göbeğe benzemesinden gelir. “Tepe” ise yükselti veya höyük anlamındadır.
– **Girê Miraza**: Kürtçe “Girê Miraza” ismi, “Mirza’nın Tepesi” veya “Mirza’nın Höyüğü” anlamına gelir. Bu isim, bölgedeki yerel halk tarafından kullanılan geleneksel bir addır. “Mirza” ismi, Kürtçe kökenli olup “beyzade” veya “prens” anlamına gelir ve bölgedeki tarihsel veya mitolojik bir figürle ilişkilendirilmiş olabilir. Ancak, Mirza’nın kim olduğu veya bu ismin neden verildiği konusunda kesin bir bilgi yoktur. Varsayımları hesaba katarak tahmini olarak burada zamanında bir krallığın olduğunu gösteriyor, yerel halkın bu tepeye gidip dilek ağacına renkli bez bağlayıp,dilek dilediği, biliniyor.
Tarihçe
Göbekli Tepe, ilk olarak 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yapılan yüzey araştırmaları sırasında keşfedildi. Ancak o dönemde, bölgedeki taşların tarih öncesi bir yapıya ait olduğu anlaşılamadı. 1994 yılında Alman arkeolog Klaus Schmidt, bölgeyi yeniden incelemeye başladı ve 1995 yılında kazı çalışmalarına başlandı. Kazılar, Şanlıurfa Müzesi ve Berlin Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından ortaklaşa yürütülmektedir.
Göbekli Tepe, insanlık tarihi açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu yapılar, tarımın henüz keşfedilmediği, avcı-toplayıcı toplulukların yaşadığı bir dönemde inşa edilmiştir. Göbekli Tepe, insanların yerleşik hayata geçmeden önce bile karmaşık dini inançlara ve anıtsal mimariye sahip olduğunu göstermektedir.
Göbekli Tepe’nin Önemi
– **Dünyanın Bilinen En Eski Tapınakları**: Göbekli Tepe, dünyanın bilinen en eski tapınak kompleksidir ve insanlık tarihinin başlangıcına dair bilgilerimizi değiştirmiştir.
– **Avcı-Toplayıcı Topluluklar**: Göbekli Tepe, tarım öncesi toplulukların karmaşık sosyal ve dini yapılara sahip olduğunu kanıtlamıştır.
– **Arkeolojik Keşifler**: Bölgede bulunan T biçimli dikilitaşlar, hayvan figürleri ve semboller, Neolitik dönemin sanat ve inanç sistemleri hakkında önemli ipuçları sunar.
Göbekli Tepe, Suriye ile Türkiye arasındaki sınırda bulunan bir tepedir. Birkaç yıl önce arkeologlar, tesadüfen tepenin altında Stonehenge’dekilere benzer, ancak çok daha eski, gizemli “taş çemberleri” buldular. Göbekli Tepe’nin “taş çemberleri” en az 12.000 yaşındadır. Dünya’daki bir medeniyete ait diğer benzer yapılardan binlerce yıl daha eskidir. Bilim insanları, 12.000 yıl önce insanların hala mağaralarda veya kulübelerde yaşadığını ve Göbekli Tepe gibi “megalitik alanlar” inşa edemediğini düşünüyordu. Ancak şimdi yanıldıklarını kabul ediyorlar.
….
Göbekli Tepe’nin en gizemli yönlerinden biri, çok eski dairesel yapıların içinde bulunan taş stellerden bazılarını kesinlikle yerleştirebiliriz. Bu stellerin hikayeler anlattığı açıktır, ancak antik oldukları için benzer hiçbir şeyle karşılaştırılamadıkları için anlamları hala belirsizdir. …
Bu stellerden birinin yakın zamanda yapılan bir yorumu birçok akademisyeni şaşkına çeviriyor. Aslında, gönderiye eklenen fotoğrafta görülebileceği gibi, bu stelde Dünya’nın (merkezi küre) gökyüzünde görülebilen takımyıldızlar olması gereken hayvanların ortasında yer aldığını ima eden her şey var. Peki 12.000 yıl önceki insanlar Dünya’nın küresel olduğunun farkında mıydı? Dahası, astronomik bilgileri o kadar gelişmiş miydi ki gökyüzünü takımyıldızlara bölmüşlerdi?
Ancak bu steldeki gizemler burada bitmedi. Sağ üst alanı incelediğinizde, iki yılanın “gökten yağıyormuş” gibi göründüğünü fark edersiniz. Bu yılanların, yaklaşık 12.000 yıl önce, stelin yapıldığı zamana yakın bir zamanda Dünya’ya çarpan bir kuyruklu yıldız sürüsü olduğuna inanılıyor. Bu etki artık birçok üniversite tarafından birçok astrofizik yayınında yaygın olarak belgelenmiştir. Dolayısıyla heykeltıraşlar bu etkiyi bizzat görmüşlerdir. Ancak hepsi bu kadar değil. Bu stelleri aynı bölgeden gelen diğerleriyle karşılaştırdığımızda, heykeltıraşların kuyrukluyıldızların yakınında gökyüzünde konumlanmış kuş kanatlı ve insan bacaklı garip varlıkları tasvir ettiğini görüyoruz.
Açıkçası bu steller, Göbekli Tepe’yi inşa eden insanlar, geçmişte dünya üzerinde oluşan gök taşı yani kuyruklu yıldız felaketi nedeniyle yok olmuş medeniyetleri hakkında bir mesaj olabilir’mı? Yaklaşık 12.000 yıl önce, “karınca takımyıldızı” dedikleri yönden, kuyrukluyıldız parçalarının gerçek bir “bombardımanı” yaşandı. Muhtemelen bu “yok olma olayı” medeniyetlerini sona erdirdi ve yeni uygarlık adına, anlam veremedikleri kuyrukluyıldız, veya gökyüzünden ateş topu, bilinmedik konumlanan yarı kuş yarı insan “varlıklar” sebep olup bunlar yaptı mesajı olabilir. Gökten geldikleriği için saldırı olarak,kuyrukluyıldızların yakınında tasvir ediliyor olabilir?
Sonuç
Göbekli Tepe (Girê Miraza), hem yerel halkın geleneksel adlandırması hem de modern arkeolojinin keşifleriyle insanlık tarihinin en önemli yerlerinden biri haline gelmiştir. İsmin kökeni, bölgenin tarihsel ve kültürel mirasına işaret ederken, Göbekli Tepe’nin keşfi, insanlık tarihine dair bilgilerimizi yeniden şekillendirmiştir.
Mehmet Şeker

About ziman

Edîtorê malperê - 2 (Nivîs sererastkirin û weşandinê dike)

Check Also

Kürdistan Teali Cemiyeti’nin Lideri Seyyid Abdülkadir

Nivîskar: Occo Mahabad Hakkâri’nin Şemdinli ilçesinde bulunan Nehrî Tekkesi, bölgenin dini ve siyasi tarihinde önemli bir yer edinmiştir. Tekkenin kurumsallaşmasını sağlayan Seyyid Taha Nehrî (v. 1853) Kürt coğrafyasına gönderdiği halifeler ile bölgede Nakşbendî-Halidîliği yaymada öncülük etmiştir. Seyyid Salih’ten sonra tekkeye postnîşîn olan Seyyid Taha’nın oğlu Şeyh Ubeydullah Nehrî (v. 1883) döneminde, tekke siyasi bir hüviyet …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir