Tarih

1913 yılı Osmanlılar için çok çetin geçmiştir ve imparatorluk; Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ tarafından oluşturulan birliğe karşı Balkan Savaşları’nda kesin bir yenilgi almıştır. Urfa ve Mardin’deki Berazî ve Milî Kürtleri, Edirne’nin Bulgarlarca ele geçirilmesi ve İstanbul’un düşme ihtimalinin ortaya çıkması üzerine bir konfederal yapı üzerinde anlaşmış ve bağımsız bir Kürt devleti kurma çalışmalarına girmişlerdi. …

GİRİŞ Halen üzerinde çalıştığım ”Osmanlılardan önce Batı Anadolu’da Kürtler” konusunda kaynak taraması yaparken, ilk önce Şikarî tarafından kaleme alınan Karamanname[1] adlı vakayinamede, Osmanlı vakayinamelerinden farklı olarak, Batı Anadolu’da Rum Selçuklu döneminde ortaya çıkan ve yıkılışından sonra bağımsızlıklarını ilan eden beylikler, kuruluşları, rekabet ve çatışmaları anlatılırken geniş bir Kürt unsuruna yer verildiğini gözlemledim. Eser, bir Karaman Beyliği tarihi …

İstanbul Eyüp Sultan Camii kabristanındaki bir mezartaşının üstünde “Bitlisli Şemsi Ağa Oğlu 160 yaşında ölen Zaro Ağa’nın Ruhuna Fatiha – 1934” diye yazar. Peki kimdi bu Zaro Ağa ve gerçekten bu kadar uzun yaşadı mı? Bitlisli Şemsi Ağa’nın oğlu Zaro, 1774-1777 yılları arasında Bitlis’in Mutki ilçesi/Meydan Köyü’nde bir Zaza Kürdü ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş …

Yaşadığı 13. yüzyılda, İslam dünyasındaki mekanik uygulamaların, özellikle hidrolik alanında  eriştiği yüksek düzeyi anlattığı “El-Camibeyne’l-İlm ve Amelü’n Nafi fi sanati’l-hiyal” adlı yapıtlarıyla tanınan Kürt bilim adamı, Kürtler’in yetiştirdiği dünyaca ünlü mühendis, fizikci, fen-teknik adamı İsmail Bin Rezzaz El-Ciziri, 12. yüzyıl sonlarında Cizre’de dünyaya geldi. Kendisi, Botan aşiretinin bir mensubu olduğunu yazar. Ünü İslam alemini aşıp, …

Kürtler, Yukarı Mezopotamya’nın en eski ve yerli halklarından olup, Toros dağlarından Zagros dağlarına kadar uzanan coğrafyada yaşayan ve bu bölgeye sonradan yerleşen bir kavim olmayıp buranın yerlilerindendir. Kürtler tarihsel olarak çok eskilere dayanmaktadır. Bazı araştırmalara göre “Kürt” terimi Sümer kökenlidir. Kürtlerin “Kürti” diye adlandırıldıkları belgelenmiştir. “kürti” Sümer dilinde “dağlılar” demektir. Bu ismin geçmişi M.Ö. 3000 …

“Fırat’ın şarkında bulunan Kürtler, iktisaden ve lisanen tamamen hakim mevkidedirler. … Elimizde kalan Türkiye arazisinde iki milletin aynı ırktan ve selâhiyetle hakim bulunması imkanını katiyen görmüyorum. Binaenaleyh bütün memlekette Türk nüfuz ve nüfusunu hakim kılmağı farz ve zaruri görüyorum.”  Erzincan’ın Kürt merkezi olması ile asıl korkunç Kürdistan’ın meydana gelmesinden ciddi olarak kaygılanmak yerindedir.” Yukarıdaki ilk …

Yıllardır Kürtler ve Kürt tarihiyle ilgili araştırmalar yapan, çeşitli dergi ve gazetelerde makaleler kaleme alan İbrahim Sediyani’nin, Şeyh Said’i tüm detaylarıyla anlattığı yeni kitabı raflardaki yerini aldı. Yaptığı araştırmalar “Taraf”ta da yayınlanan Sediyani’nin dördüncü kitabı “Bütün Yönleriyle Şeyh Said Kıyamı”, iki ciltten oluşuyor. Yazarla yeni kitabını ve Şeyh Said’i konuştuk.      – 1925’teki Şeyh Said Kıyamı, …

Birinci Dünya Savaşı (1914 – 18) sonrasında Osmanlı topraklarında, Kürtler tarafından Cumhuriyet’in kuruluşuna (1923) kadar, ikisi 1918 yılında, ikisi 1919 yılında, biri 1920 yılında, biri de 1921 yılında olmak üzere 6 cemiyet, bir de yine 1919 yılında olmak üzere bir siyasî parti ve yine aynı yıl bir kulüp kurulmuştur. Bu yapılanmalar şunlardı: – Kürt Tamim-i …

Bitlisli bir Kürt olan dünyanın en yaşlı adamı Zaro Ağa’nın öyküsü ilk kez kitap olarak yayımlanıyor. Rohat Alakom Zaro Ağa’nın şahsında İstanbul’daki Kürtlerin izini sürüyor. Kitapta ayrıca Zaro Ağa’ya ilişkin küçük bir albüm de yer alıyor. Zaro Ağa’nın renkli ve ilginç yaşamından kesitler içeren 50’ye yakın görsel malzeme arasında fotoğraflar, karikatürler, kartpostal, gazete kupürleri ve …

Bu yazı, Osmanlı devrinde Mamuretülaziz (Elezîz/Elazığ) vilayetinde H. 1308/M. 1891 yılında basılan Türkçe’den Kürd Lisânına Mütercem İlmihâldir adlı Türkçe-Kürtçe kitap hakkındadır.