ÇandName TR Ataların izinde, geleceğe namzet…
MEHMED UZUN- KURDİ (Kurmanci , Kirdasi)
Mehmed Uzun ( 1’ê rêbendanê 1953[1] li Siwêrekê (Riha), 11’ê kewçêrê 2007 li Amedê) nivîskarekî Kurd bû.
Heft roman û gelek ceribandin, lêkolîn û helbest nivîsîne û weşandine. Helbesteka wî ya dirêj bi navê Destana Egîdekî ji layê hunermend Ciwan Hacoyî ve hatiye strandin. Mehmet Uzun tenê bi Kurdî nanivîse, gelek berhemên bi zimanên Tirkî û Swêdî jî nivîsîne.
Îro hinek kes wî wekî serkêşê romana kurdî ya modern dipejirînin, her çiqas ev cihê nîqaşê be jî, lê rastî ew e ko ew ji wan kesan e ko berhemên wî herî zêde dihên xwendin û hezkirin. Bi taybetî hêjayiya romana Siya evînê û Ronî mîna evînê tarî mîna mirinê gelek berçavtir e. Ji xwe ev herdû berhem bo zimanên bîyanî jî hatine wergerandin.
Mehmed Uzun li sala 1953ê li gundê Siwêreka ser bi Rihayê ( hat dinyayê. Ji ber xebata wî ya nivîsîna bi zimanê dayikê çend caran ji aliyê desthelata tirkan ve hat zîndankirin. Her ji ber wan gefên li ser jiyana xwe, li havîna sala 1977ê ji Tirkiyê derket û heyameke dirêj li Swêdê ma.
Ew endamekî çeleng ê PEN ê û Yekîtiya Nivîskarên Swedê ye. Wî li sala 2001ê xelata Torgny Segerstedt wergirt.
Ew li sala 2005ê vegeriya Tirkiyê û li Stenbolê ma. Li dawiya wê salê (2005ê) ji aliyê wezareta rewşenbîriyê a hukmeta Herêma Kurdistanê ve li Hewlêra paytext hat xelatkirin.
Lê mixabin ko li 29ê meha gulana 2006ê hat zanîn ko tûşî nesaxiya giran a şêrpenceyê bûye. Li destpêkê, ew li nexweşxaneya zanîngeha Karolînskayê li Stokholma Swêdê hat nivandin. Ew ji bo çareserê ber bi Amerikayê jî hat şandin.
Berî nesaxkevtinê, Mehmed Uzun mijûlî nivîsîna romaneka nû bi navê “Hêviya Auerbauch”î bû.
Mehmed Uzun di 11’ê cotmehê sala 2007an di saet dora 11.00an li Amedê ji ber nexweşiya xwe çû ser dilovaniya xwe.
MEHMED UZUN – KURDİ (Zazaki,Dimilki,Kirmancki,Kirdki)
Mehmed Uzun(1953 Siwêreg – 2007 Amed) nuştoxêko Kurd o.
Hewt roman û gelek ceribnayîş, cigêrayîş û helbestî nuştî û weşanay. Helbestêka ey ya derge bi nameyê Destana Egîdekî (Destana Egîdêk) hetê hunermend Ciwan Hacoyî ra hameya vatiş. Mehmed Uzun tena bi kurdkî nênuşt, bi ziwanê Tirkî û Swêdkî zî gelek berheman nuşt. Ewro tayê kesî ey sey serkêşê romana Kurdî ya moderne hesebnenî.
Mehmed Uzun serra 1953 de dewa Siwêrega ser bi Rihayî (Urfa) ame dinya. Seba ke bi ziwanê dayika xo nuştêne, çend reyan hetê desthelata tirkan ra erzîya zindan. O zî no rid ra hamnanê serra 1977î de Tirkîya ra vejîya û demeêko derg Swêd de mend.
Endamê PENî û Yekîtiya Nivîskarên Swedê yo. Ey serra 2001î de xelata Torgny Segerstedt girewte.
Serra 2005 de agêra Tirkiya û Stenbol de mend. Peyniya na serre (2005) hetê wezareta rewşenbîriyê ya hukmeta Herêma Kurdistanî ra Hewlêr de xellat dîya ci.
La 29ê menga gulana 2006ê ame zanayîş ke nêweşîya şêrpenceyê bîyo. Destpêk de, o nêweşxaneya zanîngeha Karolînskayê Stokholmê Swêdî de rakewt. Dima zî hame Amed, 11 Tişrîna Verêna (Oktobre) 2007 de uca de şi rahmet.
MEHMED UZUN
Mehmet Uzun (1953, Siverek – 11 Ekim 2007, Diyarbekir), Kürt yazar.
1977 yılından beri İsveç’te yaşayan Uzun; Kürtçe ‘ nin Kurmanci lehçesi , Türkçe ve İsveççe yazdığı kitapları yirmiye yakın dilde yayınlandı. 1985 yılından bu yana romanlarını kaleme alan Uzun hakkında, Türkiye’de çok sayıda dava açıldı. 1981’de Türk vatandaşlığından atıldı ve 1992 yılına kadar Türkiye’ye gelemedi.
Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliği yaptı. Ayrıca İsveç Pen Kulübü ve Uluslararası Pen Kulüp’te aktif çalıştı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği’nin de üyesi olan Uzun’un bugüne kadar çok sayıda Kürtçe roman yazdı.
Mehmed Uzun, “Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık” romanı ve “Nar Çiçekleri” adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 baharında yargılandı.
Yakalandığı mide kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören ünlü edebiyatçı, 11 Ekim 2007 günü Diyarbekir’da yaşamını yitirdi.
