Tag Archives: Wêje

Li herêma Serhedê  Bajarê Muşê, li gundek wê  pêk hatiye.  Mirovek  hebûye, di gun de neçûye nava  gel, şîn û  şahiyan. Rojek  Cejna  Meha Remezanê de, Xanima wî di çe  bal rûsipî û  xizmên xwe. Ji wan re dibêje: “Ka çareserekî ji me re bibînin ; zilamên min mirovek zana ye lê  naçe  mizgeft û nava mirovên xwe.”  Heyet û rûsipî bi hev dişêwirin: “Ka em çi bikin.”  Mirovek Temenê wî mezin û   rûspî dibêje :  “Bila mele û çend kes herin  cejna wî û  jê re hin nesîhet û şîretan bikin ?” Ev pêşniyar tê pejirandin û  dibêjin: “Bila seyda û çend kes herin ziyareta wî.” Mele  Qur’ana xwe û  hin pirtûkan digre bal xwe, ji bona ji wî camêrî re qala Xweda û heqîqetê bikin.  Diçin  Mala  camêr  demsal payîz û hinek berf barî bû.  Camêr, seyda û kesên pê re pêşwazî dike. Di avahiya wî de pêxîrik (şomîne) hebûye darên berû   avîtiye pêxirî agir gur bûbû.  Camêr  hinek Pîvaz avîtibûye nava agir  ji ber sermayê   ku bixwe. Bi xêr hatina wan dike  rêz û qedir  ji wan re digre û dipirse “Kerem kin  gelo we xêr e seyda û  rûsipiyên xwe ve  hatine cejna min.”  Seyda dibêje: ”Birayê delal  hûn nayênê bal me û civata me, lê em hatine ditîna te û malbata te. Ger ku destûra te hebe  em ê hinek Quran bixwînin,  ji bona bereketa mala te û miriyan.” Mebesta seyda jî ew bûye ku  hin tesîrek li camêrî bike, ku qelb û dilê wî nerm bibe. Camêr dibêje: “Baş e seyda bixwînin  ez ê guhdarî bikim  ger ku bikeve çokên min  ez ê kêfxweş bibim.” Seyda  ji Sûreya  Beqerê   çend ayet dixwîne û şirove dike. Rûyê seyda jî dirêj û  xweşik bûye . Dema seyda  dixwîne  camêr  digrî, seyda bi xwe bi xwe dibêje : “Dilê camêr dişewite.” …

Hebû carek ji caran, xêr û xweşî bibarin li hazir û guhdaran… Hebû tunebû, dibêjin li gundekî, koskeke kevn hebû, û di wê koskê de jî efendiyek tevî du kurên xwe dijiya. Îca herdu kurik wisa biaqil bûn ku nîvê aqilê wan jî wê têrî wan bikira. Wan herduyan jî …

Amê Hesen li ber şibakê rûniştibû. Çaya xwe vedixwar, li kulîlkên dara behîvan dimeyîzand û xwe bixwe diştexilî. Mala Xwedê ava vaye bihar hat. Kuro! law ma zivistan jî demsal e? Hema bila qet demsal neguherin. Salê du demsal bes in; bihar û havîn. Ev demsal demsalên feqîran in, hema …

Hebû carek ji caran, xêr û xwesî bibarin li hazir û guhdaran… Hebû tunebû… dibêjin carekê li welatekî qralekî qure, kuspene hebû. Derd û kulê wî tenê ew bû ku bi cilûbergên xwesik xwe bixemilanda. Îca wî her saetê carekê diçû cilê xwe diguherand û xwe bi cilên nû nîsanî …

Dimdim1609 û 1610 yek ji destan ên herî girîngê Kurd an yê şer û berxwedanê ye. Gelek varyasyonên vê destanê hene û ew varyanson ji aliyê dengbêjan têne gotin. Dimdim keleheke li herêma Biradostê li ber Çîyayê Dimdimê li hundirê sînorê Rojhilatê Kurdistan de ye. Dimdim li terefê Emîr Xanê Yekdest ankû Emîrxan Lepzêrîn rêveberê bajarê Biradostê ve hatîye damezirandin. Ev yek dibe sedema şer nava mîrê Kurdan û Şah Ebbas. …

Hunermendê kurd mehelmî ê navdar Mihemed Şêxo di sala 1948’an de li Başûrê Rojavayê welat, li gundê Gîrbanîna Qamişloyê tê dinê. Navê wî yê rastî Mihemed Salih Şêxmûs mehelmîe. Di zarokatiya wî de malbata wî koçberî dibe û li gundê Xecokê bi cîh dibe. Li vir mirêbetiyê dike. Şêxo mezinê …

 Dibêjin ku li welatekî dûrî vira, malmezinek hebû, çavên biyanian li mal û zeviyên wî bûn, dixwastin wî û navê wî ji holê rakin û hemû heînên wî bikin ên xwe. Di nava wî û çavxuran “hesûd” de dijminî pêda bû û rewşa wî di nav dijminan de gelek dijwar …

Di lîteratura ronakbîrîya kurd de kêmbûn/tunebûna bîyografîyên têrûtijî û berfireh yek ji kêmasîyên sereke ye. Bîyografî dikare rê bigre liber jibîrkirina kesayetên di dîroka neteweyekê de keda wan heye an li çand û dîroka neteweya xwe zêde kirine. Wek şaxeke zanîna dîrokî jî mirov dikare li bîyografîyan binêre. Jiber ku …

Di çand,muzîk û hunera kurdî de ti çîrok tuneye ku rastî koçberîyê nehatîye. Ti malbat tuneye ku mecbûr nema ye ku ji cîh û warê xwe koçber nebûye. Hin çûyîn dibe sedem ku jîyana mirovan têk dibe lê hin çûyîn jî dibe sedem ku jîyana mirovan bi awayekî baş biguherîne. …

13yê aşma Sibate, serra 92in a destpêkerdena Têvgêrayîşê 1925î bî. Derheqê Têvgêra 1925î de, xeylî çiyê ke ameyê nûstiş estî û hema xeylê çiyê ke bêrê nûstiş zî mendî. Wexto ke ma bala xo bidê enê nûsteyan û vatişê kê medya sosyal de vela benê, winî aseno ke yew heta …