I. PÊVAJOYA BERYA NÛBUVVETÊ (Lî Makkah / Dema Cahilîyeyê)

1. 571 (12ê Rebî’ul-Evvel / 20ê Nîsanê):
2. Zayîna Pêxember (s.a.w):
3. Li Mekkê hat dinê. Bavê wî Ebdullah berî zayîna wî wefat kiribû.
4. Bûyera Fîlê:
5. Hêza Ebrehe ya ku dihat ku Kə’beyê xira bike, têk çû.
6. 571 – 575:
7. Li cem Dayika Şîrê (Halîmeya Sa’diyye):
8. Di nav eşîra Benu Sa’d de derbas kir. Bûyera Şeqq-ı Sadir (vekirina sîngê wî) li vir qewimî.
9. 577 (Temen 6):
10. Wefata Dayikê (Amîne):
11. Dema ku ji Medîneyê (Yesrib) vedigeriyan, li gundê Ebwa wefat kir.
12. 577 – 579 (Temen 6–8):
13. Bin parastina Bapîr (Ebdulmuttelib): Îqameta li Mekkê li cem bapîrê wî.
14. 579 (Temen 8):
15. Wefata Bapîr û teslîmbûna ji Apê wî (Ebû Talib) re:
16. Ebû Talib Xudandariya wî girt ser xwe.
17. 583 (Temen 12):
18. Gesta Bazirganiyê ya Şamê û Bûyera Bahîra: Ebû Talib ew bir Şamê; keşeyê bahrî Bahîra nîşanên nûbuvvetê li ser wî dîtin.
19. 590 (Temen 19):
20. Şerê Fîcar û Peymana Hilfu’l-Fudûl:
21. Di şerê Fîcar de amade bû; piştre tevlî hevbendiya dadweriyê (Hilfu’l-Fudûl) bû ku li dijî zilmê li Mekkê hatibû damezrandin.
22. 595 (Temen 24–25):
23. Zewaca bi Xedîceyê (r.a) re:
24. Piştî sefera bazirganiyê ya Şamê, bi Xedîce bint Xuweylîd re zewicî.
25. 605 (Temen 35):
26. Nûjenkirina Ke’beyê û Hakemtiya Heceru’l-Eswed: Aloziya li ser danîna Heceru’l-Eswed bi zîrekî û edaletê çareser kir.

II. SERDEMA MEKKÊ (Serdema Nûbuvvet û Teblîxê: 610 – 622)

1. 610 (Ramazan / Temen 40):
2. Pêxamberî û xilweta Hîrayê:
3. Di şikefta Hîrayê de yekem wehiy (Iqra’ / Sûreya ‘Alaq) ji aliyê Cebraîl (a.s) ve hat xwarê.
4. 610 – 613:
5. Pêvajoya Daweta Veşartî (Da’weta Sirrî): Bangeşiya yekemîn bi kesên nêzîk re (Hz. Xedîce, Hz. Elî, Hz. Ebû Bekir, Hz. Zeyd bin Harîse).
6. 613:
7. Destpêka Bangeşiya Eşkere (Da’weta Celî): Li ser girê Sefayê bang li gelê Mekkê hat kirin (Sûreya Hîcr, ayet 94).
8. 615:
9. Koçberiya Yekem a Huda/Hebeşîstanê: Zext û îşkenceya muşrikan zêde bû; komek sehabe çûn Hebeşîstanê.
10. 616:
11. Musalmanbûna Hz. Hemze û Hz. Omer: Hêza civaka musalmanan zêde bû.
12. Koçberiya Duyem a Hebeşîstanê.
13. 616 – 619:
14. Ambargo û Boykota Giştî:
15. Muşrikên Mekkê 3 salan ji aliyê aborî û civakî ve tecrîdeke giran danîn ser Benu Haşim û Musalmanan di geliya Ebû Talib de.
16. 619 (Sala Xemê / ‘Âmu’l-Huzn):
17. Wefata Ebû Talib û Hz. Xedîceyê:
18. Di nav çend mehan de du piştgirên herî mezin wefat kirin.
19. Sefera Tayifê: Bangeşiya li Tayifê û rûbirûbûna bi bêhurmetî û kevrbarkirinê.
20. 621:
21. Bûyera Îsra û Mi’racê: Di şevekê de birina Mescid-i Eqsayê û bilindbûna ber bi asîmanan ve. Farzbûna pênc demjimar nimêjê.
22. * Bey’eta Yekem a Eqebeyê: 12 kesên Yesribî (Medînî) îman anîn.
23. 622:
24. Bey’eta Duyem a Eqebeyê: 73 mêr û 2 jin ji Medîneyê peymana parastinê danîn.

III. SERDEMA MEDÎNEYÊ (Sazkirina Civakê û Dewletê: 622 – 632)

1. 622 (Rabi’ul-Evvel):
2. Hîcrat ber bi Medîneyê ve: Digel Hz. Ebû Bekir koçî Medîneyê kir. Ava kirina Mescida Qubayê û paşê Mescid-i Nebevî.
3. Peymana Medîneyê (Eqda Civakî):
4. Qanûna bingehîn a pênasîna mafên misilman û cihûyan.
5. Muâxât (Biratiya Ansar û Muhaciran).
6. 623 (Kıble veguherî):
7. Zîvîrandina qîbleyê ji Qudsê ber bi Ke’beyê ve (Mescid-i Qibletên).
8. 624 (17ê Ramazanê / Sala 2yan a Hîcrî):
9. Xezweyê Bedirê: Yekem serkeftina mezin a dîrokî ya li dijî artêşa Mekkê.
10. * Farzbûna Rojiya Ramazanê û Zekatê.
11. 625 (Şewwal / Sala 3yan a Hîcrî):
12. Xezweyê Uhudê:
13. Şerê zehmet ku 70 şehîd (tevî Hz. Hemze) hatin danîn.
14. * 627 (Şewwal / Sala 5an a Hîcrî):
15. Xezweyê Xendeqê (Ahzab):
16. Parastina Medîneyê bi kolana xendekan (li ser pêşniyara Selmanê Farisî).
17. 628 (Zîlqa’de / Sala 6an a Hîcrî):
18. Peymana Hudeybiyeyê: Sazkirina aştiyê û nasîna fermî ya dewleta Medîneyê ji aliyê Mekkê ve.
19. Peyamên Dewletan: Şandina nameyan ji bo qral û împaratorên cîhanê (Bîzanst, Îran, Mîsir hwd.).
20. 629 (Muharrem / Sala 7an a Hîcrî):
21. Xezweya Xeyberê: Fethkirina kelehên Xeyberê û bidawîbûna xeteriya cihûyên bakur.
22. Şerê Mûteyê: Yekem pevçûna li dijî artêşa Bîzansê (Rûm).
23. 630 (Ramazan / Sala 8an a Hîcrî):
24. Fetha Mekkê: Paqijkirina Ke’beyê ji pûtan bi rengekî aştîyane û bê xwênrêjî.
25. Xezweyê Hunean û Dorgirtina Tayifê.
26. 631 (Sala 9an a Hîcrî – ‘Âmu’l-Wufûd / Sala Heyetan):
27. Xezweyê Tebûkê: Sefera dawîn a Pêxember.
28. Qebûlkirina îslamê ji aliyê eşîrên hemû nîvhesrava Erebîstanê ve.
29. 632 (Zîlhîcce / Sala 10an a Hîcrî):
30. Hecca Xatirxwestinê (Haccu’l-Wedâ’): Zêdetirî 100 hezar musalmanî amade bûn.
31. Xutbeya Xatirxwestinê (Xutbetu’l-Wedâ’): Rêgez û prensîbên gerdûnî yên mafên mirovan hatin ragihandin.
32. * 632 (12ê Rebî’ul-Evvel / 8ê Xazîranê 632 / Sala 11an a Hîcrî):
33. Wefata Pêxember (s.a.w):
34. Li Medîneyê, di odeya Hz. Ayşeyê de çû ser dilovaniya Xwedê Teala û li wir hat veşartin (Aşîyana Pîroz / Rawda-i Mutahhara).
35. صلي الله عليه وسلم ابدا داءما

Etîket: Hz. Muhammed, Jiyanname, pêxember

Gotara berê: Dîroka Kurdên Merwanî

Gotarên Têkildar

Têkîliya Îslam û Çanda Kurdan

Ji bo Zarokan Pirs û Bersiv

Xutbeya Weda’ê / Xatirxwestinê

Çûbûm Meqbereya Bajêr

Gotina Yekê: Bismîllah