Li Hollandayê cihên herî navdar

Hollanda, bi bedewiya xwe ya xwezayî, kanalên xwe yên navdar, dîroka dewlemend û çanda xwe ya zindî, gelek cihên navdar hene ku her sal bi mîlyonan geştyar dikişîne. Lê dema ku behsa “cihê herî navdar” tê kirin, gelek kes yekser li Amsterdam difikirin, ji ber ku ev bajar ne tenê paytexta Hollandayê ye, lê di heman demê de navendeke çandî û geştyarî ya cîhanî ye.

Lêbelê, ji bilî Amsterdamê, cihên din ên wekî Keukenhof (Baxçeyê Laleyan), Zaanse Schans û Giethoorn jî pir navdar in. Li jêr, em ê bi zimanekî zelal û herikbar li ser van cihan biaxivin, bi taybetî li ser Amsterdamê wekî cihê herî naskirî, lê di heman demê de cihên din ên girîng jî destnîşan bikin.

Amsterdam: Dilê Hollandayê

Amsterdam, bê guman, yek ji bajarên herî navdar ên Hollandayê ye û bi gelemperî wekî sembola welat tê dîtin. Kanalên wê yên xweşik, ku di navenda bajêr de wekî şebekeyekê diherikin, di Lîsteya Mîrata Cîhanî ya UNESCOyê de cih digirin. Gerîna bi keştiyê di van kanalan re, ku bi malên dîrokî yên rengîn û pirên piçûk hatine xemilandin, yek ji serpêhatiyên herî bi nav û deng e. Mînak, Kanalê Prinsengracht an Herengracht bi dîmenên xwe yên bêhempa geştyaran matmayî dihêle. Ev kanal ne tenê bedew in, lê di heman demê de çîroka sedsala 17an a “Serdema Zêrîn” a Hollandayê vedibêjin, dema ku Amsterdam navendeke bazirganiyê ya cîhanî bû. Ji bilî kanalan, Muzeya Van Gogh û Rijksmuseum jî di nav cihên herî navdar ên bajêr de ne.

Muzeya Van Gogh, ku xwedî mezintirîn berhevoka karên hunermendê navdar Vincent van Gogh e, her sal bi sedan hezar mêvanan dikişîne. Tabloyên wekî “Starry Night” û “Sunflowers” li vir tên nîşandan, û ev muze ji bo evîndarên hunerê cîhekî pîroz e. Rijksmuseum jî, bi berhevoka xwe ya dîrokî û tabloya navdar a Rembrandt “The Night Watch”, dîroka hunerî û çandî ya Hollandayê bi awayekî zindî nîşan dide. Herwiha, Meydana Dam, ku navenda dîrokî ya bajêr e, bi Qesra Qraliyetê û Dêra Nû (Nieuwe Kerk) yek ji cihên herî zindî û girîng e. Amsterdam ne tenê bi dîroka xwe, lê di heman demê de bi atmosfera xwe ya azad û zindî jî navdar e.

De Wallen, navçeya bi roniyên sor, bi jiyana xwe ya şevê û çanda xwe ya bêhempa cîhanê matmayî dihêle, her çend ev cih carinan bi nîqaşan re rû bi rû dimîne. Lê ev azadî û cihêrengî Amsterdamê dike bajarê ku her kes dikare tiştekî ji bo xwe tê de bibîne.

Keukenhof: Baxçeyê Laleyan

Ger em ji Amsterdamê derkevin, Keukenhof, ku wekî “Baxçeyê Ewrûpayê” tê zanîn, bê guman yek ji cihên herî navdar ên Hollandayê ye. Ev b axçe, ku li nêzî bajarê Lisse ye, bi mîlyonan laleyên rengîn û gulên din navdar e. Ji dawiya meha Adarê heta nîvê Gulana her sal, Keukenhof bi sedan hezar geştyaran dikişîne, ku dixwazin bedewiya laleyan, ku sembola Hollandayê ne, bibînin. Di sala 2018an de, mînak, mozaîkeke ji 50,000 laleyan û gulên din hat çêkirin, ku ev yek nîşan dide ka ev cih çiqas bi hûrgilî û afirînerî tê xemilandin. Serdana Keukenhofê ne tenê ji bo evîndarên xwezayê, lê ji bo her kesê ku dixwaze dîmeneke bêhempa bibîne, serpêhatiyeke bêhempa ye.[](https://www.saveatrain.com/blog/ku/special-events-netherlands/)

Zaanse Schans: Gerdûna Çîrokî

Zaanse Schans, li nêzî bajêrê Zaandamê, cîhekî din ê navdar e ku bi aştiyên bayê yên dîrokî, malên kevnar ên darîn û atolyeyên çêkirina penêr navdar e. Ev gundê piçûk mîna muzeyeke vekirî ye, ku jiyana sedsala 17-18an a Hollandayê nîşan dide. Geştyar dikarin bibînin ka çawa penêrê Hollandî yê navdar (mînak, Edam an Gouda) tê çêkirin, an jî li atolyeyên kevnar ên clogan (pabûcên darîn) temaşe bikin. Bi dîmenên xwe yên wekî kartpostal û aştiyên bayê yên ku li ser çemê Zaan dizivirin, Zaanse Schans yek ji wan cihan e ku her kesê serdana Hollandayê dike divê bibîne.

Giethoorn: Venedîka Hollandayê

Giethoorn, ku bi navê “Venedîka Hollandayê” tê zanîn, gundekî piçûk e ku bi kanalên xwe yên aram, malên bi banên kaxizî û bêyî rêyên otomobîlan navdar e. Li vir, mirov bi keştiyên piçûk an bi peyatî di nav gund de digerin, û ev yek atmosferê dike mîna çîrokeke periyan. Giethoorn bi aramî û bedewiya xwe ya xwezayî geştyaran dikişîne, û bi taybetî ji bo kesên ku li cîhekî ji xeybûna bajarên mezin digerin, cîhekî îdeal e.

Cihên Din ên Navdar – Rotterdam:

Bi bendera xwe ya cîhanî û mîmariya xwe ya nûjen, Rotterdam cîhekî din ê girîng e. Pirra Erasmus, ku wekî “Qazê Spî” tê zanîn, semboleke bajar e.[](https://ku.wikipedia.org/wiki/Holenda) – Den Haag: Ev bajarê ku navenda siyasî ya Hollandayê ye, bi Qesra Aştiyê (Vredespaleis) û Dadgeha Navdewletî navdar e. – Efteling: Parka melahiyê ya herî mezin a Hollandayê, ku bi temaya xwe ya xeyalî û çîrokî geştyaran dikişîne, bi taybetî ji bo malbatan cîhekî bêhempa ye.

Her çend Amsterdam bi kanalên xwe, muzeyên xwe û jiyana xwe ya zindî wekî cihê herî navdar ê Hollandayê tê dîtin, cihên wekî Keukenhof, Zaanse Schans û Giethoorn jî bi bedewiya xwe ya bêhempa cihê xwe di dilê geştyaran de digirin. Her yek ji van cihan çîrokeke cuda ya çanda Hollandî vedibêje: ji dîroka bazirganiyê ya Amsterdamê bigire heta laleyên Keukenhofê û aştiyên bayê yên Zaanse Schansê. Ji bo serpêhatiyeke bi kêfxweşî, serdana van cihan bi muzîka herêmî, xwarinên wekî stroopwafel an penêrê Hollandî, û bişîrîniyeke germ dê bibe bîranînek ku tu qet jê bernadî. 

Çavşîn Qelender