Berken Bereh Kî Ye?

Berken Bereh, helbestvanekî kurd ê navdar e, ku di sala 1954an de li Şirnexê (Şırnak) ji dayik bûye. Wî di sala 1978an de dest bi nivîsandina helbestan bi zimanê kurdî kiriye, û yekem helbestên wî di kovara Tîrêj de, ku yekem kovara kurdî li Bakurê Kurdistanê ye, hatine weşandin. Berken Bereh bi helbestên xwe yên tijî evîn, hêvî, û berxwedanê tê naskirin, û bi zimanekî sade lê bi wate, dilê xwendevanan digire.

Riya Helbestvaniyê
Berken Bereh di helbestên xwe de pirî caran mijarên civakî, evîn, û doza gelê kurd bi awayekî hunerî dixe nav gotinên xwe. Helbesta wî wekî “welatekî azad” tê pênasekirin, ku tê de hestên mirovî bi awayekî kûr tên vegotin. Wî gelek pirtûkên helbestan weşandine, di nav wan de:

• Êş (2001, Weşanên Sî)
• Şagirtên Evînê (2003, Weşanên Sî)
• Pandomîm (2006, Weşanên Belkî)
• Şîna Helbestê (2008, Weşanên Doz)
• Çemê Baranê (2019, Avesta), ku di sala 2025’an de Xelata Qelema Hejar wergirtiye.

Wî her wiha yekem kovara înternetê ya bi navê Kulîna Kulîlkan di sala 1999’an de amade kiriye, ku çar hejmar derketine û di dîroka weşangeriya kurdî de cihekî girîng digire.

Bandora Wî ya Çandî
Berken Bereh ne tenê helbestvan e, lê her wiha nivîskarekî çalak û nûnerekî çanda kurdî ye. Wî di gelek kovar û rojnameyên kurdî de, wek Nûbûn, Nûdem, Jiyana Rewşen, û Nûbihar, nivîs û helbest weşandine. Helbestên wî ne tenê li Kurdistanê, lê di çapemeniya navneteweyî de jî, wek radyoyên Almanî (WDR) û Awustralyayî (SBS), hatine xwendin. Wî bi mexlasên wekî Serwer Botî, Argeş Amedî, û Mem Bêtîr jî nivîsiye, ku ev yek jîr û afirîneriya wî nîşan dide.

Wî di heman demê de beşdarî gelek festîval û konferansên çandî bûye, li bajarên wekî Amed, Wan, Hewlêr, û Dihokê, û bi vî awayî çanda kurdî li gelek deveran belav kiriye. Di sala 2019an de, ew wekî mêvanê rûmetê yê 2. Rojên Edebiyata Kurdî li Batmanê hate vexwendin, ku ev jî girîngiya wî di cîhana edebiyatê de nîşan dide.

 

Helwesta Wî ya Civakî
Berken Bereh bi helwestên xwe yên li hemberê ziman û çanda kurdî tê naskirin. Di sala 2023yan de, di 10. Pêşangeha Pirtûkan a Amedê de, dema ku bernameya wî ji ber çakbûna demê hatibû paşxistin, wî bi gotina “Bimre koledarî” (Kahrolsun kölelik) nerazîbûna xwe anîbû ziman û vê yekê wekî bêhurmetiyek li hember zimanê kurdî binav kiribû. Lê paşê, bi danûstandinê, ev pirsgirêk hatibû çareserkirin, û bernameya wî bi beşdariya gelek xwendevanan pêk hatibû.

Xelat û Naskirin
Di sala 2025an de, pirtûka wî ya helbestan Çemê Baranê Xelata Qelema Hejar wergirt, û çapa duyemîn a vê pirtûkê ji aliyê Weşanxaneya Avestayê ve hate weşandin. Ev xelat nîşana qedir û qîmeta wî di nav civaka kurdî de ye. Her wiha, di heman salê de, helbestvan Şehmus Kurt helbesteke bi navê Berkenname ji bo pîrozkirina 50 saliya helbestvaniya Berken Bereh pêşkêş kir, ku ev jî hezkirina gel jê re nîşan dide.

Berken Bereh bi helbestên xwe yên bi hest, zimanê xwe yê zelal, û helwesta xwe ya ji bo çanda kurdî, di dilê xwendevanan de cihekî taybet digire. Wî bi salan e ku bi rêya helbestê dîrok, evîn, û têkoşîna gelê kurd vedibêje. Ji bo bêtir agahî li ser berhemên wî, tu dikarî serdana malperên wekî www.avestakitap.com an www.helbestakurdi.com bikî, ku li wir helbest û pirtûkên wî hene.

Dilêş Kendal