Şîroveya Ayetekê | Kes gunehê kesî nikare hilgire!

وَقَالَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لِلَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوا سَب۪يلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطَايَاكُمْۜ وَمَا هُمْ بِحَامِل۪ينَ مِنْ خَطَايَاهُمْ مِنْ شَيْءٍۜ اِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Kafiran ji mumînan re gotin: “Bidin pey rêya me/tabiê dînê me bibin, (wekî ku hûn îdîa dikin eger heyata axîretê hebe) em ê gunehên we li xwe bar bikin.” (Hal ev e ku) ji gunehên wan nikarin qet tu tiştekî jî hilgirin. Bêguman ew, derewkar in.

Em ê vê ayeta Quranê (Sûreya Enkebût, ayet 12) li gor hedîs û serpêhatiyên sehaban şîrove bikin:

1. Sedemên Daketinê:
Li gor rîwayetan ev ayet di dema Mekkê de hatiye xwarê. Wê demê serokên Qureyşê hewl didan ku mislimanên nû bi xapandinê ji dînê wan vegerînin. Di nav van kesan de Welîd bin Muxîre û Ebû Cehl hebûn ku digot: “Em ê berpirsiyariya gunehên we hildin ser xwe.”

2. Serpêhatiyên Sehaban:
– Bilal (r.a): Dema ku seydê wî Umeyye bin Xelef dixwest wî ji îslamê vegerîne, soz dabû ku hemû zirarên wî telafî bike. Lê Bilal li ser îmana xwe sekinî.

– Ammar bin Yasîr û malbata wî: Dema ku muşrikan ew îşkence dikirin, digotin ku eger dev ji îslamê berdin, dê wan bikin dewlemend. Lê wan qebûl nekir û Yasîr û Sumeyye şehîd bûn.

3. Hedîsên Têkildar:
Pêxember (s.x.l) di hedîsekê de dibêje:
“Her kes berpirsê gunehê xwe ye. Tu kes barê kesî hilnade.”

Di hedîseke din de hatiye:
“Roja qiyametê her kes bi tenê tê hisabê û tu kes nikare alîkariya kesî bike.”

4. Dersên ji vê Ayetê:
– Ev ayet hişyariyeke mezin e ji bo wan kesên ku dixwazin mirovan ji rêya Xwedê derxin
– Her kes berpirsê amelê xwe ye û nikare barê kesî hilgire
– Divê mirov neyê xapandin bi sozên derewîn
– Weke ku di jiyana sehaban de tê dîtin, divê mirov li hember xapandinan xurt bisekine

5. Numûneyên Berxwedanê ji Sehaban:
– Hezretî Ebû Bekir (r.a): Dema ku qewmê wî dixwest wî ji îslamê vegerînin û soz didan ku dê malê xwe bidin wî, wî qebûl nekir.

– Mus’ab bin Umeyr: Dema malbata wî xwest bi malê dinyayê wî vegerînin, wî got “Ez îmana xwe bi tu tiştî nafiroşim.”

6. Encam û Şîret:
– Ev ayet nîşan dide ku xapandin û hewildana derxistina ji rêya rast tiştekî kevn e
– Her kes berpirsê amelê xwe ye û roja qiyametê nikare barê kesî hilgire
– Divê mirov bi sozên derewîn neyê xapandin
– Nimûneyên sehaban ji me re rê nîşan didin ka em ê çawa li hember van xapandinan bisekinin

Ev şîrove dide xuyakirin ku di her demê de hewildanên xapandinê hebûne, lê yên ku li ser heqiyê sekinîne her tim bi ser ketine. Herwiha ev ayet îro jî ji bo me rêberek e ku em çawa li hember xapandinên cuda yên modernî bisekinin.

Çandname