Giriş: Kürtlerin kökenlerine dair anlatımlar, 700’den sonra yazılan ilk dönem İslâmî kaynaklardan beri bulunmaktadır. Gerek tarihî şahsiyetler, gerekse ‘Dehhâk Efsânesî’ üzerinden oluşturulan bu kurgu, 1800’lerden sonra Batılı seyyah, diplomat ve akademisyenlerin dahiliyle yeni bir aşamaya evrilmiştir. İki yüz yıllık bu zaman zarfında ‘Kürd’ kelimesinin etimolojisine yönelik açıklamalarla da genişletilen bu literatüre, maalesef siyasî ve ideolojik nedenlerle çok çeşitli zeminsiz …
Read More »Kerkük Kimin? Kerkük Kürt Şehri mi Yoksa Arap veya Türkmen Şehri Mi?
Zaman zaman gündeme gelen Kerkük şehri gerçekte kimin şehri? Kerkük Kürt şehri mi yoksa Arap yada Türkmen şehri mi?Kerkük’ün demografi yapısını kim değiştirdi? Kerkük (Arapça: كركوك; Kürtçe: Kerkûk), Irak Federal Cumhuriyeti‘ndeki Kerkük ilinin başkenti olan şehirdir. Irak‘ın başkenti Bağdat‘ın 236 km kuzeyinde, Erbil‘in 83 km güneyinde, Musul‘un 149 km güneydoğusunda, Süleymaniye‘nin 97 km batısında yer almaktadır. Asur başkenti, Kerkük, 5000 yıllık harabeleri üzerinde, Khasa nehri yanında yer alır. MÖ 10 ve 11. yüzyıllarda Asurlular döneminde çok büyük bir öneme kavuşmuştur. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle Kerkük şehri, üç imparatorluk için adeta bir savaş alanıydı;Asur imparatorluğu, Babil ve Med imparatorlukları, …
Read More »TARİHTE KERKÜK ŞEHRİ VE KÜRTLER
Kerkük tarihine kısaca bir bakalım; Arkeolojik kazılar sonucunda Kerkük’te 28 bin yıl önce Neandertallerin yaşadığı kanıtlanmıştır. Şehir bir çok medeniyet tarafından ele geçirilmiş ve yönetilmiştir. Eski Asur başkenti Arrapha bölgesinde yer alan Kerkük, 5000 yıllık harabeleri üzerinde, Khasa nehri yanında yer alır. Arrapha, MÖ 10 ve 11. yüzyıllarda Asurlular döneminde çok büyük bir öneme kavuşmuştur. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle şehir, …
Read More »Kerkük’ün Demografik Yapısını Değiştirme Siyasetinin Dünü Bugünü
Kerkük, değişik süreçlerde hüküm süren Erdelan (hicrî 617-1284) ve Baban (hicrî 1106-1267) emirliklerinin bir parçası iken, daha sonra Osmanlılar döneminde miladî 1879 yılına kadar Şehrezûr eyaletinin merkezi olmuştur.[1] Kerküklü meşhur şair Şeyh Rıza Talebanî[2] (m. 1835-1910) Kürtçe, Farsça ve Türkçe yazdığı şiir ve kasidelerinde Kerkük’ün Baban Emirliği ile olan ilişkisine ve ardından Şehrezûr eyaleti için merkez oluşuna …
Read More »Dünden Bugüne Kerkük-Musul Meselesi
Kısa tarihi hatırlatmalar: Çeşitli yakın dönem kaynaklarında “Şarezor”, “Şehrizor”, “Şehrizûr”, “Şehrezur”, “Şehrezor” gibi telaffuzlarla tanımlanan bölgenin idari merkezi olarak bilinen Kerkük; sahip olduğu coğrafik konum, yeraltı ve yerüstü zenginlik kaynakları, farklı inanç, millet ve etnik toplulukların bir arada yaşadığı bir mekân olmuştur. Son yüzyılda da bölgede çok zengin petrol yataklarının keşfiyle birlikte, uluslararası güçlerin ilgi …
Read More »Şemsettin Sami/ Kerkük (Kamûs’ül Alem)
Kürdistan’ın Musul vilayetinde ve Musul’un 160 km güneydoğusunda ve bir sıra tepelerin altında, geniş bir ovanın kenarında ve (Edhem vadisi) üzerinde bulunan Şehrezor sancağının merkezi bir şehri olup 30.000 nüfusu, kalesi, 36 cami ve mescidi, 7 medresesi 15 teke ve zaviyesi, 12 han, 1272 mağaza ve dükkânı, 8 hamamı, nehrin üzerinde bir Köprüsü, bir rüştiye …
Read More »Belgelerle Kerkük tarihi
Kürdistan Bölgesi’nde 25 Eylül bağımsızlık referandumuna Kerkük gibi tartışmalı bölgelerin de katılması üzerine özellikle Türk medyasında Kerkük ve Musul tartışmaları sık sık gündeme geldi. Türkiye’nin dış politikasında tarihsel, etnik ve ekonomik açıdan önemli rol oynayan Kerkük ve Musul ile ilgili tartışmalarda temel soru “Kerkük Türkmenlerin mi yoksa Kürdistan topraklarına mı ait?” Ancak Türk medyasının bu …
Read More »Tarihte Kerkük ve Kürtler
Kerkük tarihine kısaca bir bakalım; Arkeolojik kazılar sonucunda Kerkük’te 28 bin yıl önce Neandertallerin yaşadığı kanıtlanmıştır. Şehir bir çok medeniyet tarafından ele geçirilmiş ve yönetilmiştir. Eski Asur başkenti Arrapha bölgesinde yer alan Kerkük, 5000 yıllık harabeleri üzerinde, Khasa nehri yanında yer alır. Arrapha, MÖ 10 ve 11. yüzyıllarda Asurlular döneminde çok büyük bir öneme kavuşmuştur. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle şehir, üç imparatorluk …
Read More »Kerkük ve Germiyan Sorunları
Karwan dergisi Kürdistan’a dönen, büyük Kürd dilbilimcisi ve tarihçi Dr. Cemal Reşidle yaptığı söyleşiyi yayınlıyoruz. Soru: ilk önce niçin Kürdistana geri döndünüz ve ülkede var olan sorunların çözümü için nasıl bir rol oynamak istiyorsunuz? Cemal Reşid: Benim geri dönmemin iki nedeni vardır: Birincisi, Kerkük mahalli seçimlerine katılıp, oy kullanmaktır. Ben kendim Kerküküyüm, Kerkük’te doğdum. Aynı …
Read More »1950’li Yıllar Kerkük’ün Demografik Yapısı ‘Kerkük Kimin Şehri?’
İngiltere hükümet arşivinde yer alan belgelere göre, 1940 ve 50’li yıllarda Irak’ta 900 bin Kürd yaşıyordu. Yayınlanan belgelere göre Kerkük’te yaşayan 285 bin kişinin 151 bini Kürd. BAAS rejimi döneminde Saddam tarafından Kerkük ve Musul’un demografik yapısı savaşlarla değiştirildi. Kürdler, Kerkük’ten göç ettirilerek yerlerine Araplar yerleştirildi. Kürt nüfusunun eritildiği Kerkük’te daha sonra ”Türkmen” ve ”Arap …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…