Genel

YUSUF ZİYA BEY’İN MECLİS KAYITLARI VE MUSUL KONUŞMASI

Yusuf Ziya Bey’in Meclis konuşması… 1-T. B. M. M. ZABIT CERİDESİ, Yüz sekseninci içtima,  25 . 1. 1339 Perşembe Cilt 26 Yusuf Ziya Bey: -Lozan Sulh Konferansında esnay-i müzakeratta İngilizlerin Baş murahhasları Lord Curzon bizlere evet Kürd arkadaşlarınıza tecavüz, taarruz, hakaret ediyor. Ve buna maatteessüf murahhaslarımız lâzımı veçhile cevap vermemişler. Müsaade-i aliyenizle bu kürsüden Lord Curzon’a …

Read More »

TARİHTE KERKÜK ŞEHRİ VE KÜRTLER

Kerkük tarihine kısaca bir bakalım; Arkeolojik kazılar sonucunda Kerkük’te 28 bin yıl önce Neandertallerin yaşadığı kanıtlanmıştır. Şehir bir çok medeniyet tarafından ele geçirilmiş ve yönetilmiştir.     Eski Asur başkenti Arrapha bölgesinde yer alan Kerkük, 5000 yıllık harabeleri üzerinde, Khasa nehri yanında yer alır. Arrapha, MÖ 10 ve 11. yüzyıllarda Asurlular döneminde çok büyük bir öneme kavuşmuştur. Stratejik ve coğrafik önemi nedeniyle şehir, …

Read More »

XELİL XEYALİ’NİN KÜRT DİLİ ÜZERİNE GÖRÜŞLERİ

“Yayın yöntemi”ne ilişkin görüşü ikinci yazıya bırakmıştım. Fakat bu yönteme ilişkin ayrıntılı bilgiler vermeden önce onun temelini oluşturan bazı işlerden sözetme zorunluluğu vardır. İlk iş olarak, belki de çok söylenmiş ve dinlenmiş birkaç sözü yineleyeceğim. Bana göre bu, gereksiz bir yineleme değildir: Biz dilimizi iyileştirmeye çalışmak isterken en çok dikkat ve uzak görüşlülüğü gerektirecek nokta, …

Read More »

İSTANBUL’DA KÜRDLERE EDİLEN TELKİNAT

(Ruhumu misafireten bir hammal cesedine gönderdim. Ve hammal lisanıyla hammallara hitaben beyan-ı hâl ettim. Kusurumu müstear hammallığıma bağışlamalı.)   Ey hammallar! Sizin kalbinizde bu fikri ekiyorum. Zira kalbiniz hâli ve bozulmamıştır. أَتاني هواها قَبْلَ أَنْ أَعْرِفَ الهوى * فصادفَ قلباً خالياً فتمكنا beytinin ruhu sizden tecelli edecek. Kulak istemem, kalble dinleyiniz. Gayet kıymettar üç cevherimiz …

Read More »

MEMÊ ALAN DESTANI

Sözlü Kürd edebiyatının en eski örneği olan Memê Alan Destanı, Kürd halkı arasında yüzyıllardan beri dengbêjler tarafından söylenegelen, kuşaktan kuşağa aktarılan ünlü bir destandır. Memê Alan ile şimdiye kadar pek çok araştırmacı ilgilenmiş, onun çeşitli derlemeleri yayımlanmıştır. Kürdolog Roger Lescot tarafından, özenle yapılan derlemelerinden biri, Celadet Bedirhan’ın yardımıyla Fransızcaya çevrilmiş ve Kürdçesiyle birlikte 1942 yılında …

Read More »

İDRİS-İ BİTLİSİ TARTIŞMALARI VE KIZILBAŞLAR

Bir kuple tarih Bidlîsî’nin, Tebriz’den Akkoyunlu sarayına, buradan 1503 yılından itibaren Osmanlı başkenti ve sarayına uzanan ve 1520 yılında son bulan 63 yıllık yaşamı hem kendi tecrübesi ve algısı hem de bunun üzerine inşa edilen tahayyül ve eserleriyle çok şey anlatır. Bitlis kökenli bir ailenin çocuğu olarak, Nurbahşi tarikatının Şiî temayüllerine mensup yetişmesi, ona dair …

Read More »

Tarihçi Mahmut Akyürekli: Osmanlı arşivinde Kürt tarihine ışık tutacak önemli belgeler var

Tarihçi Mahmut Akyürekli, Osmanlı arşivinde Kürt tarihine ışık tutacak önemli belgelerin olduğunu kaydederek, sadece Şeyh Mahmud dönemine ait binlerce sayfadan oluşan önemli bir külliyatta ulaştığını belirtti. Şeyh Mahmud İsyani ve Musul meselesi konulu bir kitap çalışması vesilesiyle Erbil’de bulunan tarihçi Mahmud Akyürekli, Rûdaw Araştırmalar Merkezi’nin düzenlediği “Osmanlı’dan günümüze Türk-Kürt ilişkileri ve Şeyh Mahmud Berzenci ayaklanması” …

Read More »

ŞEREFNAME: DEVLETLEŞME, MÜLKİLİK VE EGEMENLİK

Kürtlerin, bağımsız bir devlet olmayı başarma becerisinin reddi modern-öncesi zamanlara kadar gider. Örneğin on altıncı yüzyılın ortasında bir Osmanlı memuru Sultanı’na Kürtlerin hükümet etmeye vasıflı olmadıklarını nasihat etmektedir:   Kürt toplumu genellikle aşiret, göçebe ve kentsel-olmayan yapıların bir toplamı olarak sunulur. “Aşiret” kavramı hem genel hem de özel (antropolojik) kullanımlarında ve özellikle evrimci anlayış içindeki …

Read More »

Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Döneminde Kürt Basını

Öz: Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılın ortalarına doğru devlet dışı çevreler ile imparatorluk bünyesindeki ulusların süreli yayın macerasından söz edilebilir. Söz konusu yüzyılın sonlarına doğru ise, Kürt süreli yayıncılığının başladığı gözlemlenmektedir. İlk sayısı 1898’de çıkan Kurdistan gazetesi ile başlayan bu etkinlik, 1922’ye, yani Osmanlı’nın yıkılışına kadar devam eder. Yaklaşık çeyrek asırlık bu süreçte Elazığ’dan İstanbul’a, Kahire’den Londra’ya kadarki coğrafyada …

Read More »