İbrânîce’de “Eretz Israel” (İsrâil diyarı) denilen bu bölge Ahd-i Atîk’te “Ken‘an diyarı” (Tekvîn, 11/31; 17/18; Çıkış, 6/4), “diyar” (Tesniye, 26/15; İşaya, 57/13), “gurbet diyarı” (Tekvîn, 17/8), “memleket” (Tekvîn, 26/2-3) diye de zikredilmektedir. İkinci Mâbed döneminden itibaren ise “arz-ı mev‘ûd” diye adlandırılmış olup Ahd-i Cedîd’de de bu isimle geçmektedir (İbrânîler’e Mektup, 11/9). Ahd-i Atîk’te burası ayrıca …
Read More »Yapay zeka: Kürtler 2 bin 500 yıldır yaşıyor
Yapay Zeka’ya göre Kürtler, Ortadoğu’da yaklaşık 2 bin 500 yıldır yaşıyor ve Hint-Avrupa dil ailesinin bir kolu olan Kürtçe’yi konuşuyor. Google’ın Üretken Yapay Zeka Chat Aracı’na göre Kürtler, Ortadoğu’da yaklaşık 2500 yıldır yaşıyor ve Hint-Avrupa dil ailesinin bir kolu olan Kürtçe’yi konuşuyor. Amida Haber’in aktardığına göre, ayrıca Kürtçe’nin 4 ana lehçesine vurgu yapıyor. YAPAY ZEKAYA GÖRE …
Read More »Afganistan’da bir Kürt devleti
Kurd Gelîler, Moğol tehdidi altında iken Herat, Gor ve Kandahar şehirleri ile İndus taşrasını ele geçirmeyi başarırlar. Horasan ve ötesindeki coğrafyada yaşayan Kürtlerden bahseden pek çok kaynak bulunuyor. Sözgelimi Ahmet Cevdet Paşa, tarih kitabında (1858) şöyle yazar: “Lorlar, Bahtiyariler, Goraniler ve Lekler Kürt olup aynı kökenden gelmektedirler. Bunlar aralarında ayrıca bölümlere ayrılmışlardır. Aslında İran’da oturdukları …
Read More »Afganistan’daki Kürt nüfusu ve örgütlenmesi hakkında ne biliniyor?
Afganistan Kürtlerinden Muhammed Nadir, ülkede Kürt nüfusunun 350 binden fazla olduğunu söyledi. Nadir, yeni nesil gençlerin kendi dil ve kültürlerini unutmuş olsalar da güçlü Kürtlük duygusuna sahip olduğunu ve Kürt oldukları için gurur duyduklarını anlattı. Afganistanlı bir Kürt olan Muhammed Nadir, Taliban’ın kontrolü ele geçirmesinin ardından Afganistan’ı terk etti ve şimdi Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşıyor. …
Read More »Kadiriler ve Nakşîler; Mirlerden Şeyhlere – 1
Osmanlı’nın merkezileştirme politikalarının bir sonucu olarak 1800’lerin başından itibaren yarı bağımsız Kürt emirliklerinin ortadan kaldırılması Kürdistan’ın tümünde yeni bir karmaşa dönemi ortaya çıkardı. Behdinan, Soran, Botan, Hekkarî ve Baban gibi emirlik ve prensliklerin toprakları Kürt aristokrasisinin en düşük birimi olan aşiretler arasında bölüşüldü. Ortaya çıkan iktidar boşluğu vahşete varan bir kanunsuzluğa, talan ve sonu gelmeyen …
Read More »Hewsel sazlıkları
Çalışmalar hâlâ egemen sistemin sazlık biçiminde tanımlaması üzerinden yapılmaktadır. Oysa depremle gündemimize giren Mileyha sazlıkları ve onlarcasının toplumsal kabulü bulunmasına rağmen listelerde yer almamaktadır. Bu nedenle egemen zihniyetinin kabulü yerine, değişmesi ve toplumsal olanın etkin olması gerekmektedir. Bir daha tekrar edeyim; sazlıklara dair kriterlerde güncellemeler yapılmalı ve bu bölgelere gerçekten el değmemelidir. 27 Temmuz 2018 …
Read More »COĞRAFYADAN TARİHE… ANADOLU YARIMADASI NERESİ, ‘DOĞU ANADOLU’ VE ‘GÜNEYDOĞU ANADOLU’ NERESİ?
Bu gün, “Doğu Anadolu”, “Güneydoğu Anadolu” denilen yerlerde binlerce yıl, Kürd ve Ermeni halkı, bazı bölgelerde de Asuri-Süryani halkları yaşadı. Elbette çeşitli zamanlarda başka halklar da bölgede görüldüler. Zaman zaman Türki grupların (Selçuk, Artuk, …) bölgede egemenlikleri kurulsa da bu egemenlikler daha çok şehir merkezlerinde kendini gösterdi, kırsalda yoğun bir Türk yerleşimi oluşmadı. Romalılar, Bizanslılar, …
Read More »ŞİKARİ’NİN KARAMANNAMESİ’NDE KÜRTLER
Sizlere ilginç bir kaynaktan söz etmek istiyorum. Neden ilginç bulduğumu biraz aşağıda okuyacaksınız. Önce yazarını tanıtayım: Karamanoğullarının (1256-1474) biricik tarihçisi Şikârî adını taşıyor. Bu kişinin kimliği, ailesi ve geçmişi bilinmiyor. Onunla ilgili tek tanıtıcı bilgi kaleme almış olduğu Karamannâme’nin mukaddime kısmındaki “Eğer bilmek dilersen bu Gubârı/Ayaklar turağıya’ni Şikârî” dizeleri. Ayşe Hür – Tarihçi Yazar …
Read More »Ey Kürtler!
Üstad Said Nursi’nin Kürt Teavün ve Terakki Gazetesi’nin 5-12-1908 tarihli yayında Kürtçe olarak yazdığı yazının Türkçesi: Ey Kürtler! Birlikte kuvvet, beraberlikte hayat, kardeşlikte saadet, hükümette (düzen/hukukta) selamet vardır. Birlik bağını ve sevgi ipini sağlam tutunuz. Ta ki sizi belalardan kurtarsın. İyice dinleyiniz, size bir şey söyleyeceğim: Biliniz ki, üç temel değerimiz vardır; kendilerini korumamızı, bizlerden …
Read More »Lozan Konferansı, Kürdler ve Kürdistan-2
Bundan önceki yazıda, İsviçre’nin Lozan Kentinde, düzenlenen Lozan Konferansı’nın Yüzüncü Yılı Toplantısı’na sunulan bildiri yayımlanmıştı.[1] Bu yazıda iki gün süren konferans hakkındaki izlenimlerimi belirtmeye çalışacağım. Yüzüncü Yılında Lozan Konferansı toplantısına, İBV Mütevelli Heyeti Üyesi Celal Temel’le birlikte katıldık. İstanbul Havaalanı’ndan kalkan uçak, Cenevre Havaalanı’na indi. Cenevre-Lozan arasında 40 km. kadar mesafe var. İsviçre bankacılık yanında küçük …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…