بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ
اَلَّذٖينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ
Eke ti biwazî fam bikerî; îman de çendehîna saedet û nîmet, çendehîna rehetiye û lezzetêdo xişn est o, biewni na meselaya temsîlî ra, bigoşdari…
Zemanêk di merdimî hem qandê keyfî hem qandê tîcaretî/bazirganiye şinî seyehat. Înan ra jew xodbîn, bêbext… jew kîşt ser; o bîn xudabîn, bextiyar, kîşta bîn ser raymaneno, şinî.
Merdimo xodbîn seba ke hem xoser, hem qurre, hem menfaetperest bi, tena xo fikiriyaynî, heme çî xirab vînaynî, seba ke ey rê bibo cezayêk, keweno welatêdo nezarê ey de zaf xirab. Ewniyêno ke: Heme ca de kesê eciz û bêçareyî destê texrîb û xirabkerdişê zalim û zordaran ra haho û hawar û gazînanê xo kenî. Temamê cayê ke tede geyreno wina miyanê halê xemgên û xezîn de vîneno. Temamê welat zeke miyanê matem û şîn de bo. Seba ke no halo tarî, ke zerriya ey darbice keno, xo vîra bikero serxoşey ra wet/teber çare nêvîneno. Çunke: Her kes ci rê neyar û xerîb aseno.
Derûdor de cenazeyê ‘eceyîbî, sêkurê ke bêomid (bêhêvî) bermenî vîneno. Wijdanê ey miyanê ezab û tenganeya xişn de maneno.
Merdimo bîn, xudabîn, homaperest û heqperest, qandê heqî xebat kerdinî, seba ke atê/xuyê ey zî rind bi, dekewno welatêdo nezarê ey de zaf weş. No merdimo baş, welato ke dekewto tede şênahî û şayî vîneno. Heme ca de keyfşadiye/keyfweşey û merasîm…. Û zikirxaneyê ke miyanê cezbe û zerrweşey dir î… Her kes ci rê embaz û dost û nizdî asenî. Temamê mexlûqatê ke wefat kenî nezarê ey de ze eskerê ke kay û vazdayîş reyra teskereyê xo gênî winî asenî. Mexlûqê ke yenî dinya zî nezarê ey de ze eskerê ke merasîm û tekbîr û kelîmaya “Laîlahe îllellah” reyra şinî eskerey.
O merdimo xodperest û bextreş bi xo miyanê tengey û xemgîney de bi. Mexlûqatê ke nezarê ey de, miyanê tengey û xirabey de bî, kul û kederê ey zeydnaynî. La no merdimo xudabîn û bextiyar zî miyanê keyfweşiye de bi. Keyfweşiya temamê mexlûqatî zî keyfweşiya ey ziyade kerdinî. Sero zî tîcaretêdo baş keno û Rebbê xo rê şikir keno.
Dima ageyreno, raştê ê merdimdê bînî yeno. Halê ey ra fam keno. Ey rê vano:
“Lila ti xînt biyî. Zeke hal o, xirabiya zereyê to xo daya teber, huwî/huyayîş û şênayey to rê ze bermi, terhîsat zî to rê ze talan û şelênayîş /tehziyekerdiş yenî. Aqilê xo bigêri xo sere, zerriya xo safî biki, heta ke no perdeyê xirabey çimandê to vera wedariyo ke ti pê bişînî heqîqetî bivînî. Çunke jew memleketo ke hukûmdarê ey edaletî de, merhametî de, sînayîşê raiyetî de, qewet û taqetî de, întîzamperwerey de, şefqat û heskerdişî de, bêhed û bêhesab bo. Hem zî jew memleketo ke hende bêkemane averşiyayîşê eserê ci verê çiman dir bî, senî sey zennê to xirab beno?
Dima aqilê (hêşê) nê bextreşî yeno ci sere. Poşman beno. Vano: ‘Eya, ez serxoşey ra bîbiya xînt. Homa to ra razî bo ke to ez no halê ze cehennemî ra xelisna.”
Hey nefsê mi! Bizani: Merdimo verên kafir o. Yan zî fasiqo xafîl o. Na dinya nezarê ey de temamê mexlûqan rê cayê matem û şînî ya. Mexlûqatê ke riyê erdî de ciwiyênî seba ke fanî yî û mehkûmê merdişî yî, nezarê ey de ze sêkurê ke semedê cêserbiyayîş û vîndîbiyayîşê baw û daykanê xo bermenî. Heywan û însanî zî ver pençeyê merdişî de bêçare û bêwayîr asenî. Koy û behrê girdî zî seba ke bêruh î, çimanê ey de haway cenazeyê tersin û xofin asenî. Haway nînan zaf çiy est î ke nezarê ey de seba kufr û dalaletê ey ra xirab asenî. Manen ey miyandê ezabêndo xişn de verdanî.
Merdimo bîn mumîn o. Xaliqê kaînatî şinasneno, tesdîq keno. Na dinya nezarê ey de zikirxaneyê Rehman a. Însan û heywanan rê cayê talîm û musayîş û banderbiyayîşî ya. Seba cin û însanan zî cayê îmtîhanî ya. Nezarê ey de wefatê heme însan û heywanan zî teskere û terhîsatê eskeran o. Mexlûqatê ke wezîfeyê xo yê cuyî temam kenî, na dinyaya fanî ra şinî jew alemo bol bişayî û zerrweş, alemêdo bêderd û kul. Heta ke wezîfedarê neweyan rê ca abo, ê zî bêrî wezîfeyê xo bikerî, bişuxulî. Temamê însan û heywanan rê ameyîşê na dinya zî şiyayîşê eskerey, kewtişê bin çekan û destcikerdişê karê xo yo. Heme çiyo ke wayîrê hayat ze leşkerêdo wezîfedar î ke wezîfeyê xo ra hes kenî, ze memûrêdo şadbiyaye yî ke memûreya xo raşt û bi rûmet kenî û wezîfeyê xo ra memnun î. Heme sewtê ke kaînat ra yenî ya zikr û tesbîhê destcikerdişê wazîfe yî, ya şikr û ferahî û şabiyayîşê qediyayîşî wezîfe yî, yan zî vengê ke şuxuliyayîşê çerxê kaînatî ra vejînî yî. Temamê mexlûqatî zî Seyîdê Kerîm û Malîkê Rehîm rê wir jew xizmetkarê mûnîs î, memûrê dost û kitabê şîrin î. Hema bol heqîqetî haway nînan letîf û berz û lezîz û şîrin îmanê ey ra vejînî meydan.
Demek îman dendikêda Tubayê Cenneto manewî miyanê xo de nimneno. Kufr zî bezreyêdo Zeqquma Cehennemo manewî miyanê xo de nimneno.
Nîhayî emniyet û selamet tenya Îslamiyet û îmanî de est o. Madem winî yo lazim o ma zî her dem
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى دٖينِ الْاِسْلَامِ وَ كَمَالِ الْاٖيمَانِ
vajî.
Bedîuzzeman Seîdê Nûrsî
Vateyê Qijekî-Zehra Yayıncılık
Nuşteyê verênî: Kêz Xatûne
Nuşteyê peyênî: Rastnuştişê Kirmanckî (Zazakî)
