Tag Archives: zaza

Seyid Rıza, Dersim ve iki mektup

Seyid Rıza’nın Alevi Kürtler için bir inanç önderi ve sosyolojik karşılığı olan bir aşiret reisi olduğu su götürmez bir gerçek. Aynı şekilde mektuplara bakıldığında Seyid Rıza’nın dönemin Kürt siyasasının da bir aktörü olarak konuştuğu anlaşılabiliyor. Osmanlılar, merkezileştirme politikaları kapsamında Kürdistan’daki mirlikleri birer birer ortadan kaldırırken, yüzyıllardır Kürt mirleri nezdinde biriken malî ve entelektüel sermayeye de …

Read More »

Ludwig Paul: Zazalar Kürd, Zazakî Kürdî Bir Dildir

Ludwig Paul, Zazaların Kürd olduğunu ve Zazakînin Kürdî bir “dil” olduğunu, her dil bir millettir teorisinin doğru olmadığını, bir milletin birçok dilinin olabileceğini söyledi. Prof. Dr. Ludwig Paul, Almanya’da, Hamburg Üniversitesi’nde öğretim görevlisidir, İranologdur. Kürtçe üzerine çalışmaları, yazıları vardır. Daha önce yazılarını, röportajlarını okumuştum. Geçen yaz, iki gün arka arkaya uğramıştı, kendisiyle tanışmış, sohbet etmiştik. …

Read More »

Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun “Ben Kimim?” Şiiri

Zazacılığı başlatan Ebubekir Pamukçu’nun Türkçü şiirlerinden öteden beri sözedilirdi ama bu şiirlerin nerede yayınlandıkları konusunda kaynak gösterilmezdi. Wikipedia’da şu kitaplarının olduğu söyleniyor: 1-Ozanlar ve Yazarlar (antoloji) 2-Kurtuluş Savaşı (şiir) 3-Mezarlığı Unutmak (şiir) 4-Kediyi Niçin Öldürdüm (çocuk kitabı) 5-Kızıl Saçlı Kız (çocuk kitabı) 6-Kolumdaki Sancı (çocuk kitabı) 7-Aşiyan (Tevfik Fikret biyografisi) 8-Zazaca-Türkçe Sözlük (yayınlanmadı) 9-Dersim Zaza …

Read More »

ŞEYH SAÎD HAREKETİNİN KAYIP KIZI (ÇOLÎG’LÎ SÎNEXAN)

SINEXAN “Tarihi güncelleştirmek için bugünü tarihselleştirmek gerekir.” Walter Benjamin / Alman tarihçi – Trajik bir hasret öyküsünü sizinle paylaşmak istiyorum. – Bu öyküyü yıllar önce dinlemiştim. – Öykünün kahramanı kürd kızı Çolîg’li Sînexan’ın yaşamını bana anlatan kızı Fikret Hanım’ın o mahzun bakışları sanki annesinden kendisine kalan bir mirastı. – Kürd coğrafyası, herkesin bildiği, şu yada bu …

Read More »

Zazaca Dil mi Lehçe mi?

Birkaç gün önce görevinden alınan Milli Eğitim Bakanımız Ömer Dinçer’in “Uzmanlar bizi yanıltmış Zazaca meğerse ayrı bir dilmiş!” demesinin üzerinden çok uzun bir süre geçmeden Artuklu Üniversitesi’nde aldığım Zazaca derslerinin sonucunda uzmanlar beni de kandırmayı başardı (!) Ben de artık Zazacanın Kürtçe olduğu konusunda hiçbir şüphe duymuyorum. Biz Türkiye’nin ilk resmi Kürtçe öğretmeni adaylarına Artuklu …

Read More »

‘Zaza’ adının kaynağı hakkında birkaç not

Bir Kürt toplumsal grubu olan Zazalarla ilgili yazılan yazıların kimisinde sırf mülahaza olsun diye neredeyse içinde “z” harfinin geçtiği her sözcük bir şekilde Zazalarla ilişkilendiriliyor veya artniyetli uydurma bilgiler üretilerek konu içinden çıkılmaz hale getiriliyor. Bu yazıda, Tevrat’da kişi adı olarak geçen “Zaza” adını, Behistun Kitabelerinde geçen “Zazặna/Za-iz-za-an/Za-za-an-nu” sözcüklerini ve Kaygusuz Abdal’a (ö. 1444 [?]) isnat …

Read More »

Kırd, Kırmanc, Dımıli veya Zaza Kürtleri

Bazı illerde ise denebilir ki sadece birer ilçenin sınırları içinde Dımıli lehçesi konuşulur. Semsûr’un Alduş (Gerger), Ruha’nın Sêwreg (Siverek), Bedlis’in Motki (Motki) ilçeleri buna örnek verilebilir. Mûş, Sêwas, Erzırom ve Sêrt illerindeki Dımılilerin miktarı ise azdır. MALMÎSANIJ Zaza weki pılıngan bı dar û şûr û gopal Berê xwe dane Tırkan, gazi kırın “Ero, Ero!” (1) …

Read More »

Tarihi kaynaklarda Zazaların etnik kimliğinin izini sürmek

Son yıllarda tartışma gündeminin önemli konularından birini Zazaların etnik kökeni oluşturmakta. Az çok takip edenler tartışmaların odak noktasını Zazaların ne olduklarından, nereden gelip nereye gittiklerinden ziyade onların ‘ne olmadıkları’ başka bir deyişle ‘aslında Kürt olmadıkları’ iddiası oluşturur. Bu tartışma çoğu kez, son yılların politik çalkantıları içinde bu iddianın hükümet çevresinden siyasetçiler tarafından sıklıkla dile getirilmesi, …

Read More »

“Kırmanc” sözcüğü üzerine bir not

Daha çok Türklerin “Zazaca” diye adlandırdığı Kürtçeye, Dersimliler, “Kırmancî” veya “Kırmanckî” diyor. Dersimdekilerin ve yine başka yörelere göçetmiş olan Dersimlilerin kendilerine “Kırmanc” dediğini de biliyoruz. “Kırmanc” sözcüğünün “Kürdlük” anlamına geldiğini, herkesten önce Dersimlilerin kendileri vurguluyor. Örneğin, daha sonraları Kürdlüğünü inkar etmeye başlayan, sadece “Zaza” olduğunu iddia eden Zülfü Selcan bile, Hêvî dergisinin 1. sayısında yayımlanan yazısında “Kirmancîye …

Read More »

Kırd, Kırmanc, Dımıli veya Zaza Kürtleri

Bazı illerde ise denebilir ki sadece birer ilçenin sınırları içinde Dımıli lehçesi konuşulur. Semsûr’un Alduş (Gerger), Ruha’nın Sêwreg (Siverek), Bedlis’in Motki (Motki) ilçeleri buna örnek verilebilir. Mûş, Sêwas, Erzırom ve Sêrt illerindeki Dımılilerin miktarı ise azdır. MALMÎSANIJ   Zaza weki pılıngan bı dar û şûr û gopal Berê xwe dane Tırkan, gazi kırın “Ero, Ero!” …

Read More »