Tag Archives: tarih

İngiliz ve Fransız Arşiv Belgeleriyle Sevr-Lozan-Musul’da Kürtler Salih Cemal Emperyalistler tarafından Birinci Dünya Savaşı ile Avusturya-Macaristan, Alman ve Osmanlı imparatorluğu gibi büyük devletler ortadan kaldırıldı ve hemen sonrasında antlaşmalar adı altında paylaşım hesaplarına girişildi. Ancak bu çıkar hesaplaında Kürtlerin yeri neydi, birçok millet bağımsızlıklarına kavuşurken Kürtler neden yok sayıldı, bağımsız bir Kürdistan kimin çıkarlarına uymuyordu, …

Destan, ‘herşeyi görmüş olan’ diye başlar. 12 bölümden oluşsa da son bölümün, destanın ritmine uymadığı ve sonradan eklendiği yönünde değerlendirmeler var ancak aynı dönemde geçtiği ortak yorumdur. Bu özelliğinden dolayı araştırmacılar bu bölümü ilk yazıtlarda yayınlamamışlar, destana bütünlük kattığı için son zamanlardaki kitaplara almışlardır. Burada geçen ruh, ölümden sonra dirilme ve cezalandırmalar tartışılmaktadır. Gılgamış yeraltı …

İbrahim Küreken’in (d. 1953, Siverek) Tarih Okumaları, Kürtlerin Hikayesi kitabı yayımlandı. İbrahim Küreken, Tarih Okumaları, Kürtlerin Hikayesi, İBV Yayınları, Haziran 2022, İstanbul 296 s. Bu araştırmanın nasıl hazırlandığını yakından biliyorum. İbrahim Küreken, 2019-2020’den itibaren hazırladığı metni, bazı arkadaşlarına gönderir, görüşlerini sorardı. Bu kişilerden biri de bendim. Ben de görüşlerimi, her defasında birkaç not halinde iletirdim. İbrahim Küreken, öbür …

Bu anlatım, 1908-9 yılları arası, Bitlis ve Van’da Britanya Konsolos Yardımcısı olarak görev yapmış Arshak Safrastian’ın, 1948 yılında yayımladığı ‘Kurds and Kurdistan’ adlı kitabının 9-13. sayfalarının çevirisidir. “Rumiler burayı terk etmeliler” ‘Rumi (Romi-Romê) ismi, kırk sene öncesinde, Marmara ve Küçük Asya’dan olan istilacı, işgalci veya o taraftan gelen her bir kişi için kullanılan bir tabirdi. …

Araştırmacı yazar Selim Temo sosyal hesabı üzerinden yayınladığı bir paylaşımda “Horasan Kürtleri(Türkçe Edisyon) kitabımın kapağını seçtik. Kitap 22 Ekimden sonra kitap bulunan her yerde olacak. mesudum.” dedi. Yayınlanacak olan Horasan Kürtleri(Türkçe Edisyon) kitabının arka kapak yazısıysa şöyle olacak: Efsane ile gerçek arasında bir yankı. Uzun yılların, uzun yolların çok beklemiş kapılara çıkan izi. Çeşitli nedenlerle …

425 yıl aradan geçmiş, ancak, o gün Şerefname’de Şerefxanê Bedlîsî’yi ilgilendiren konular ne idiyse, bugün kimlik arayışları ve inşasında bizi ilgilendiren konular, bakış açıları aynıdır. 425 yıl önce Şerefxanê Bedlîsî Kürtlere, farklı hükümdarlıklar altında parçalanmış olan Kürt kimliğine “uluslararası” (ümmet içinde) meşruiyet esaslarını güçlü rasyonel argümanlarla oluşturmaya çalışıyor, güçlü ve rasyonel bir söylem oluşturuyor, Kürtler için şerefli bir kimlik projesi çiziyordu. Bugün aynı esaslar içinde aynı sahilikle bir kimlik arayışı ve bu kimlik için güvenlikli bir alan oluşturma ihtiyacı ortada duruyor.

Bir önceki makalemizde, dünyada hayatın ikinci defa yeniden başlamasına vesile olan Nûh Tufanı’nı anlatmış, insanlık tarihinin Kürdistan vatanında başladığını ve bütün insanların Kürdistan’dan dünyaya yayıldığını delilleriyle ortaya koymuştuk. Peki, Hz. Nûh ve kavmi, hangi dili konuşuyorlardı? Tüm insanlık ailesinin ataları olan bu 80 kişi, hangi kavimdendiler? Bugünkü makalemizde de bunu konuşacağız sizlerle… Elbette ki bunu …

İstanbul Eyüp Sultan Camii kabristanındaki bir mezartaşının üstünde “Bitlisli Şemsi Ağa Oğlu 160 yaşında ölen Zaro Ağa’nın Ruhuna Fatiha – 1934” diye yazar. Peki kimdi bu Zaro Ağa ve gerçekten bu kadar uzun yaşadı mı? Bitlisli Şemsi Ağa’nın oğlu Zaro, 1774-1777 yılları arasında Bitlis’in Mutki ilçesi/Meydan Köyü’nde bir Zaza Kürdü ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş …

Safevi Hanedanlığı’nın Çaldıran Savaşı’ndan sonra zayıflayarak devrilmesi ve Nadir Şah’ın 1736′da zor yoluyla İran ülkesinin başına geçmesi, Kürtler için yeni ve acı tecrübeler getirdi. Dokuz yıllık diktatörlüğünde Nadir Şah, büyük askeri seferlerde Kürtleri bir kalkan olarak kullandı ve Kürt yurdunun büyük bir yıkım ve can kaybına uğramasına, Osmanlı’ya karşı geliştirdiği saldırılar sürekli olarak Kürtlerin yerinden …

Kürdistan Gazetesi  (22 Nisan 1898 – 14 Nisan 1902)   Tarihte İlk Kürtçe gazete olan Kürdistan Gazetesi 22 Nisan 1898’de Mısır’ın başkenti Kahire’de, El Hilal matbaasında Bedirhan ailesinin önde gelen üyelerinden Mıkdad Mithat Bedirhan tarafından yayımlanmıştır. 15 günde bir yayımlanan gazete toplam 31 sayı çıkmıştır. Gazetenin yayın amacı gazetenin ilk sayısında Kürtleri uyandırmak, sanat ve …