I. Mahmut’un merkezi yönetimi güçlendirmek için 1836 yılında yeni düzenlemelere gitmesi, askeri amaçlarla yeni eyaletler kurularak üst rütbeli subayları müşir olarak atamaya başlaması ile Çermik’te de durum değişir. (Mülkî amirler için paşa, askeri amirler için yani ordu komutanları için müşir ünvanı kullanımıştır. Cumhuriyetin kurulmasından sonra daha doğrusu 26 Kasım 1934 tarihinden itibaren bu ünvan yerine …
Read More »Almanya’da Kürtçe – Almanca dergi ‘Şeva Yelda’ yayın hayatına başladı
Almanya’nın Hessen eyaletinde bulunan Rhein-Main Kürt Toplumu adlı derneğin çıkardığı “Şeva Yelda” adlı Kürtçe – Almanca dergi yayın hayatına başladı. Frankfurt’a bağlı Offenbach am Main şehrinde editörlüğünü Fatma Şeker’in, redaksiyonunu ise Büşra Delikaya’nın yaptığı “Şeva Yelda Dergisi” genç bir kadro tarafından çıkarılıyor. Derginin yazarları arasında Dilan Tekin, Dilek Tekin, Doğan Bayram, Fırat Erinç, Azad Satıcı, …
Read More »Takas yoluyla Kürtçe kitapları okurla buluşturuyor
İstanbul’da bir Kürt yazar, topladığı Kürtçe kitapları okurlara Türkçe kitaplar karşılığında takas ederek, Kürtçe kitapların daha çok okura ulaşmasını sağlıyor. Nusaybin’de olağanüstü hal döneminde bodrumlarda saklanan Kürtçe kitapları İstanbul’a getiren ve kendi elleri ile yaptığı el çantaları karşılığında Kürt yayınevlerinden Kürtçe kitapları alan Cizreli yazar Şivan Zeren, Kürtçe eserlerin okunmasını yaygınlaştırmak için getirilen her Türkçe kitap karşılığında ücretsiz Kürtçe kitap veriyor. Zeren şu …
Read More »ÇERMİK BEYLERİ II: YÖNETİM ŞEKLİ “Yurtluk-Ocaklık”
Çaldıran’dan sonra Ekrâd (Kürt) Beyleri ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan anlaşmaya göre, bu beyler Osmanlı İmparatorluğuna bağımlılığını kabul etmiş, Osmanlı İmparatorluğu da Ekrâd beylerine bulundukları bölgelerin yönetimini iade etmiştir. Dolayısıyla Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki bu sancaklar, Osmanlı ile Ekrâd beyleri arasında yapılan bu anlaşma gereğince müteffik oldukları için diğer Osmanlı sancaklarına göre farklı bir statüye …
Read More »Ermeniler, Kürdler, Azeriler
Kürdistan denince genel olarak dört parça Kürdistan anlaşılır. Türkiye’deki, Irak’daki, İran’daki, Suriye’deki Kürdistan parçaları. Kürdistan’ın bir kesiminin de Kafkasya’da olduğu yakından bilinmektedir. Hejarê Şamil, yıllar önce yayımladığı kitaplarda bu durumu vurgulamıştı. Diaspora Kürtleri, Sovyet Kürtleri Hakkında, Tarihi ve Güncel İnceleme (Peri Yayınları, İstanbul 2005) Azarbaycan Kürtleri (Peri Yayınları İstanbul, 2007) kitapları bu bakımdan önemlidir. Hejarê Şamil’in Ezizê Ziyo …
Read More »ÇERMİK BEYLERİ-I: TANZİMAT’A KADAR ÇERMİK BEYLERİ
Araştırma yazısı: Kenan Esmer ÖNSÖZ Çermik Beyleri, Çermik tarihinin araştırılmamış önemli bir sayfasını teşkil eder. Çünkü bu beyler, 11. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Çermik’te hüküm sürmüşlerdir. Hatta Osmanlı’dan daha önce bu topraklara gelip hüküm sürdüklerini söyleyebiliriz. Çermik Beyleri‘nin bundan yüzyıllar önce yaptırdıkları mimari eserler halen Çermik’te ayaktadır. Ulu Cami’nin bitişiğindeki Şah Ali Bey camisi, Çermik …
Read More »Geleneksel Kürt Mezar Taşları – Filîtê Quto Örneği
Hançer, Kürtler arasında sıklıkla kullanılan ve taşınan bıçak çeşididir. Kürt erkekleri 1900’lerin başlarına kadar hançerleri günlük hayatında taşımış ve kullanmıştır. Hançer taşıma kültürü oldukça eskilere dayanmaktadır. Kürtlerin mezar taşlarına veya evlerin girişine güneş motiflerini eklemesi Mitraism (Kürtlerin Güneş Tanrıçası) dinine dayanır. ”Roj” Kürtçe Gün ve Güneş’tir. Kürt kültürü için Güneş temel manevi kurucu bir …
Read More »Kolonize edilmiş bir alanı araştırmak… Alman Oryantalist Çalışmalarında “Zazalar”
Zazalara ilişkin araştırma alanı yaklaşık iki yüz yıldır özellikle oryantalistler, Kemalistler ve Batılı araştırmacılar tarafından kolonize edilmiştir. Bu kapsamda üretilen bilgilerle bugün Zazalar üzerine yapılan araştırmalarda temel kaynak olarak kullanılmaktadır. Üretilen bilginin siyasal doğası bilginin kullanımına ilişkin ciddi uyarılar barındırmaktadır. Buna karşın araştırmacılar söz konusu bilgiyi bilimsel bilgi olarak kullanmaktadır. Araştırmalarda Batılı araştırmacıların kimlikleri, hangi …
Read More »Kafkasya Ne Azerî’dir Ne Ermenî; Kafkasya Kürt’tür ve Kürt Topraklarıdır
Kafkasya toprakları ısınıyor. Azerbaycan ile Ermenistan arasında savaş kapıda. Yer yer sıcak çatışmaların yaşandığı haberleri düşüyor ve ölümler var. Gündemi takip ederken, beni üzüntüye garkeden iki husus var: Birincisi; yaşanan çatışmaların ve ölümlerin kendisi elbette. İki taraftan da sivil / asker insanlar ölüyor ve sıcak çatışmalar yaşanıyor. Savaşın zaten kendisi “şer”dir ve şovenist devlet politikalarının …
Read More »“Kafkasya’da Ermenilerin Kürt Soykırımı”
Harvard Üniversitesi Doğu Dilleri ve Uygarlıkları Kürsüsü’nden Mehrdad R. Izady’ın “Kafkasya’da Ermenilerin Kürt Soykırımı” başlıklı makalesini dikkatlerinize sunuyorum. Çeviri için Köroğlu Karaaslan’a teşekkürler… 1998, daha önce soykırım kurbanı olmuş Ermenilerin işlediği bir suçun, bir başka deyişle Ermenilerin Kafkasya’da Kürtlere karşı yaptıkları soykırımın altıncı yıl dönümüdür. Ermeniler katliam ve yıkıma giriştiler; bunu, Osmanlıların 1915’teki Ermeni soykırımı …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…