On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında Ermenilerin umutları ile Kürtlerin ve uzun zamandır bir Endülüs Sendromu yaşamakta olan Osmanlı Devleti’nin korkuları karşı karşıya geldiğinde ilk perdesi çok kanlı kapanan, 1915’teki son perdesi ise bir trajediyle sonuçlanan bir hikâye de başlayacaktı. Yüz binlerce insanın ölümüne, çok daha fazlasının yerinden edilmesine, bir türlü bitmeyen bir talana ve kuşaktan …
Read More »MEMÊ ALAN DESTANI
Sözlü Kürd edebiyatının en eski örneği olan Memê Alan Destanı, Kürd halkı arasında yüzyıllardan beri dengbêjler tarafından söylenegelen, kuşaktan kuşağa aktarılan ünlü bir destandır. Memê Alan ile şimdiye kadar pek çok araştırmacı ilgilenmiş, onun çeşitli derlemeleri yayımlanmıştır. Kürdolog Roger Lescot tarafından, özenle yapılan derlemelerinden biri, Celadet Bedirhan’ın yardımıyla Fransızcaya çevrilmiş ve Kürdçesiyle birlikte 1942 yılında …
Read More »İDRİS-İ BİTLİSİ TARTIŞMALARI VE KIZILBAŞLAR
Bir kuple tarih Bidlîsî’nin, Tebriz’den Akkoyunlu sarayına, buradan 1503 yılından itibaren Osmanlı başkenti ve sarayına uzanan ve 1520 yılında son bulan 63 yıllık yaşamı hem kendi tecrübesi ve algısı hem de bunun üzerine inşa edilen tahayyül ve eserleriyle çok şey anlatır. Bitlis kökenli bir ailenin çocuğu olarak, Nurbahşi tarikatının Şiî temayüllerine mensup yetişmesi, ona dair …
Read More »1860’LARIN TATVAN VE BİTLİS’İNİ, FRANSIZ THÉOPHİLE DEYROLLE ANLATIYOR
Fransa’da güzel sanatlar akademisi mezunu olan Deyrolle, 1869 yılında henüz 23 yaşındayken aralarında Trabzon, Erzurum, Bitlis ve Van da olmak üzere birçok yeri gezerek bu yerleşim yerlerinin coğrafik, etnik, kültürel ve doğa zenginliklerini inceliyor. Tarihe, etnografyaya ve tabiata olan o derin ilgisi, bu genç seyyahı bir diyardan bir başka diyara götürerek çok önemli izlenimler edinmesine …
Read More »Kürt Mutfağı kitabı Felemenkçe diliyle basıldı
Kürt yemeklerini anlatan, yemeklerin bilgilerini, malzemelerini ve resimlerini içeren kitabın yazarı, “Amacım Avrupalıları Kürt yemekleriyle daha çok tanıştırmak” dedi. Belçika’da ilk kez bir Kürt şefin Felemenkçe diliyle yazdığı kitap, Avrupalılar ve Kürt diasporasının katıldığı bir törenle tanıtıldı. Kürt yemeklerini anlatan, yemeklerin bilgilerini, malzemelerini ve resimlerini içeren kitabın yazarı, “Amacım Avrupalıları Kürt yemekleriyle daha çok tanıştırmak” …
Read More »Dr. Nadire Güntaş Aldatmaz: Kirmanckî-Zazaki için Bask dili deneyimi örnek alınabilir
Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 2008 yılını “Beynelmilel Lisanlar Senesi” ilan etti ve “Tehlikedeki Diller Atlası” yayımladı. Bu atlasa göre, Kirmanckî-Zazakî dili kaybolma tehlikesi yaşayan diller arasında görülüyor. UNESCO’nun kaybolan diller sınıflandırmasına göre, kaybolma tehlikesini en az hisseden diller “güvende değil” olarak nitelendiriliyor. Bir dilin bu kategoride yer alması bazı alanlarda kısıtlanması …
Read More »Kürtler IV. SOSYAL HAYAT ve KÜLTÜR
Türkiye, İran, Irak, Suriye, Azerbaycan ve Ermenistan’a yayılan geniş bir coğrafyada yaşayan Kürtler, komşu birçok kültür ve medeniyetten etkilenmiş olsalar da dil ve edebiyatları, hayat tarzları, mûsikileri, örf ve âdetleriyle kendilerine özgü geleneksel bir kültür ortaya koymuşlardır. Ancak modernleşme ve küreselleşmeyle birlikte yaşanan ve farklılıkları azaltarak toplumları tek tipleştiren ekonomik, siyasal ve kültürel değişim Kürtler’in …
Read More »“Cehalet, her zaman köleliği getirir”
Kristof Kolomb, gemilerin zorunlu tamiratı için Jamaika’ya uğrar. Oradaki yerliler tamirata yardımcı olur, gemi tayfasına yiyecek içecek verir. Ancak tamirat aylarca bitmez. Üstelik gemi tayfası, yerlilerin yiyeceklerini yağmalar. Bu duruma kızan yerliler, yardımı ve yiyeceği keser. Çaresiz durumdaki Kolomb, gemilerde bulunan takvimi karıştırırken, ertesi gün Ay tutulması olduğunu öğrenir ve hemen yerlilerin şefine gider. Şefe, …
Read More »1. Dünya Savaşı Yıllarında 1916 KÜRD TEHCİRİ
Birinci Dünya Savaşı sırasında bu günkü idari yapıyla 13 ili kapsayan, Erzurum, Bitlis, Van vilayetlerinde yaşayan çoğu Kürt, bir milyona yakın Müslüman halk, Rus işgali dolaysıyla göç ederek mülteci durumuna düşmüştür. Zamanın İttihat-Terakki Hükümeti, bu göçü, zorla göç/tehcir hffline getirerek gizli bir politika ve asimilasyon amacıyla, göç kafilelerini Anadolu’ya sevk etmiştir. Büyük dramların yaşandığı bu …
Read More »Azerbaycen’ın bir Kürt cografyası mı?
Azerbaycen’ın bir Kürt cografyası olduguna dair tarihsel verileri bolca bulmak mümkündür. İbn Haldun açık bir şekilde Azerbeycan’ın Kürt cografyası Kürdistan’ın bir parcası olduguna dikkat ceker. İbn Haldun, Hulagü’nün Bagdad’a giderken Azerbeycan da Kürtlerin direnişi ile karsılaştıgını ifade etmektedir. tarih; H. 656. 1660 senesinde Thomas Herbert, İran seyhatnamsinde Tebriz’şi dolaşırken cografyanın “Cortestan” (“land of the Kurds”), …
Read More »
ÇandName Li pey şopa bav û kalan…