{"id":9689,"date":"2016-06-09T12:04:23","date_gmt":"2016-06-09T09:04:23","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/?p=9689"},"modified":"2018-10-11T00:19:03","modified_gmt":"2018-10-10T21:19:03","slug":"kurtcenin-tarihcesi-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=9689","title":{"rendered":"K\u00fcrt\u00e7enin Tarih\u00e7esi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\">M.E. BOZARSLAN\u2019IN \u201cKurd Dili\u201d \u00fcst\u00fcne yazd\u0131klar\u0131 baz\u0131 Internet sitelerinde yay\u0131nland\u0131ktan sonra konuya katk\u0131 sunmak amac\u0131yla -k\u0131saca- Kurd dili ve tarih\u00e7esi \u00fcst\u00fcne yazmak istedim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">T\u00fcrk siyaset\u00e7i B\u00fclent Ar\u0131nc\u2019\u0131n Kurd\u00e7e ile ilgili talihsiz konu\u015fmas\u0131ndan sonra pek \u00e7ok yaz\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, Kurd\u00e7e medeniyet dili mi, de\u011fil mi, diye\u2026<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> Bizde, \u201cDev\u00e9 d\u0131rvevin\u0131 xare\u201d diye bir s\u00f6z vard\u0131r, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131; \u201cYalanc\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131 e\u011fridir&#8230;\u201d Bu bir Kurd atas\u00f6z\u00fcd\u00fcr ve bu s\u00f6z T\u00fcrk siyaset\u00e7i ve s\u00f6zde bilim adamlar\u0131n\u0131n Kurd sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sendromik durumu a\u00e7\u0131klamaya yeter, san\u0131r\u0131m.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Irak, \u0130ran, Suriye, L\u00fcbnan, M\u0131s\u0131r, Ermenistan, Azerbaycan, T\u00fcrkmenistan, Afganistan, G\u00fcrcistan, Kazakistan, Rusya ve Anadolu\u2019da konu\u015fulan bir dil ve 40 milyon civar\u0131ndaki n\u00fcfusuyla bir halk t\u00fcm bask\u0131 ve soyk\u0131r\u0131mlara ra\u011fmen hala ayakta kal\u0131yorsa e\u011fer, bunun bir sebebi vard\u0131r. Bu da bu halk\u0131 var eden dil ve k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011feleridir. Bu \u00f6geler bir g\u00fcnde olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, tarihin derinliklerine inip sebebi hikmetini g\u00f6rmek gerek.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tarih kitaplar\u0131 bize Mezopotamya\u2019y\u0131 d\u00fcnya medeniyetinin be\u015fi\u011fi olarak tan\u0131tt\u0131. Medeniyetin itici g\u00fcc\u00fc yerle\u015fik ya\u015fam (\u015fehircilik), dil ve k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. S\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 \u201c \u015fehir\u201d olan medeniyet, Arap\u00e7a\u2019ya Arami dilinden ge\u00e7mi\u015ftir. Demek ki medeniyet kelimesinin orta Asya ile bir ilgisi bulunmamaktar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Mezopotamya Kurd, Asur\u00ee, Kildan\u0131 ve Aramilerin ortakla\u015fa ya\u015fam\u0131ndan boy vermi\u015f zengin bir ya\u015fam ve bu ya\u015fam\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya medeniyetidir. \u00c7in, M\u0131s\u0131r ve Mayalar\u2019dan \u00e7ok \u00f6nce burada insanl\u0131k yerle\u015fik hayata ad\u0131m att\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fimi burada boy verdi. Antik d\u00fcnyan\u0131n dikkatini \u00e7eken bu co\u011frafya -ne yaz\u0131k ki- istilac\u0131 kavimler taraf\u0131ndan yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131, ama t\u00fcm bask\u0131 ve soyk\u0131r\u0131mlara ra\u011fmen Kurdler tarih sahnesinden inmediler. Bunun sebebi hikmeti \u015fehircilik, tar\u0131m, okuma-yazma, matematik ve bunun gibi ilkleri d\u00fcnyaya kazand\u0131ran Someri, Elam, Kassi, Goti, Haldi ve M\u00e9di gibi Ari kavimlerin zengin k\u00fclt\u00fcr miras\u0131d\u0131r. Peki, bu zengin k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n ayakta kalan temsilcilerini de\u011fersiz g\u00f6stermenin nedeni nedir? San\u0131r\u0131m korku olsa gerek! Aksi takdirde Mezopotamya dillerinden birinin medeniyet dili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek mant\u0131\u011fa s\u0131\u011far m\u0131? S\u0131\u011fmaz elbette, aksi takdirde egemen zihniyet T\u00fcrk\u00ee olmayan ve Osmanl\u0131n\u0131n edebiyat, m\u00fczik ve devlet l\u00fcgatinde yer alan Kurdi zenginli\u011fi Fars\u00e7aya mal etmezdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Aksi takdirde Kurdi realite kendini dayat\u0131nca, durumu kurtarmak i\u00e7in, de\u011fersizle\u015ftirme politikas\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fmazd\u0131. Ancak Takke d\u00fc\u015ft\u00fc kel g\u00f6r\u00fcnd\u00fc misali, Kurd ve Kurdistan\u2019\u0131n de\u011ferleri \u00fcst\u00fcne \u00f6rt\u00fclen zul\u00fcm perdesi her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha aralanmakta ve araland\u0131k\u00e7a da emanet co\u011frafyada devam eden g\u00f6\u00e7men iktidar\u0131 sars\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> \u201cAlt\u0131n\u0131n k\u0131ymetini sarraf bilir \u201c. Bir dilin k\u0131ymetini de ancak kullananlar bilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dil bilimcilere g\u00f6re, diller zaman i\u00e7inde sosyal \u00e7evre, co\u011frafik alan ve halk hareketlerine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fim g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Yine dil bilimci ve tarih\u00e7ilere g\u00f6re, Mezopotamya\u2019daki topluluklar Ari dilini konu\u015fuyordu. Fakat baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar konu\u015fulan dilin Ari dilinin hangi kolu oldu\u011fu konusunda net bir bilgi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedirler. \u00d6yle olsa bile d\u00fcnya medeniyetine \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapan Mezopotamya dillerinin medeniyet yar\u0131\u015fmas\u0131nda di\u011fer kavimlerden ileride olduklar\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Rus tarih\u00e7i Halfin:\u201d D\u00fcnyada masal ve hik\u00e2yeleri en \u00e7ok olan halk Kurdlerdir\u2026\u201d diyerek Kurd k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve diline hakl\u0131 bir \u00f6vg\u00fcde bulunmaktad\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> Dr. Izady ise, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Kurd\u00e7e s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde:\u201d Ba\u015fkalar\u0131 dilini kendi yapm\u0131\u015f, ama Kurd\u00e7eyi Allah yaratm\u0131\u015ft\u0131r\u2026\u201d diyerek Mezopotamya k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131 g\u00f6klere \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dr. Speizer, Zagros manzumesini olu\u015fturan d\u00f6rt grubun Subaro, Goti, Kassi, M\u00e9di ve Lolo topluluklar\u0131 ile Ararat Kurdler\u2019inin her birinin kendine \u00f6zg\u00fc bir dili oldu\u011funu, bunlar\u0131n ayr\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnmelerine, ya da farkl\u0131 kelimeler bar\u0131nd\u0131rmalar\u0131na ra\u011fmen dildeki temellerinin ayn\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. M\u00e9di\/Med dilinin Mekri (Makri) Kurd\u00e7esi oldu\u011fu ve Avesta\u2019n\u0131n da Mekri K\u00fcrt\u00e7esiyle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yine tarih\u00e7iler aras\u0131nda kabul g\u00f6rmektedir. Bu teori Hevart ve Darmis taraf\u0131ndan da desteklenmi\u015ftir. \u0130ran \u0130zlenimleri\u201d kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Darmis : \u201cMedeler\u2019in dili Avesta diliydi, Avesta dilinin Med dili oldu\u011fu, Pers\u2019lerin Med \u0130mparatorlu\u011funu ele ge\u00e7irdikten sonra bu dili kulland\u0131klar\u0131 Persepolis yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n incelenmesi sonucunda da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u201d diyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Medler\u2019in k\u0131sa tarih\u00e7esini anlatt\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131da Med kral\u0131 Astiyages\u2019\u0131n Pers as\u0131ll\u0131 torununun dedesine kar\u015f\u0131 gelerek Med saray\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fini ve ondan sonra \u0130mparatorlu\u011fa ait \u2013ba\u015fta dil olmak \u00fczere- t\u00fcm k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri ve sistemin Perslerce kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131m.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> Bu konuda Rus tarih\u00e7isi Griyeft : \u201c Persler ba\u015fta dil olmak \u00fczere t\u00fcm k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011felerini Med Ariler\u2019den alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Der.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> R.P\u00e9\u015feng, Arap k\u00fclt\u00fcr emperyalizminin h\u00e2kim oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7te Kurdler Arap\u00e7a kelimeleri fazla kullanmazken Farslar Arap\u00e7ay\u0131 daha fazla kullanarak kadim Fars\u00e7adan uzakla\u015ft\u0131lar, bu y\u00fczden de sade Kurd\u00e7e ile yaz\u0131 yazmak m\u00fcmk\u00fcnken Fars\u00e7ayla yazmak g\u00fc\u00e7t\u00fcr.\u201d Demektedir. Bundan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki g\u00f6\u00e7men halklar etkisine girdi\u011fi medeniyetlerin dilinden \u00e7ok etkileniyordu. G\u00f6\u00e7men T\u00fcrkler \u00c7in Hint s\u0131n\u0131r\u0131nda kurduklar\u0131 egemenlik s\u00fcrecinde yerel halklar\u0131n dillerinin kullanarak URDUCA dilini yarat\u0131rken, Anadolu\u2019da da Kurd ve Arab-\u0131 \u0130slam etkisiyle de Osmanl\u0131ca dilini yaratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">D\u00fcnya dilleri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yapan bir Frans\u0131z yay\u0131n organ\u0131 zengin diller s\u0131ralamas\u0131nda Kurd\u00e7eyi 31. s\u0131rada g\u00f6sterdi. Devlet olana\u011f\u0131na sahip Fars\u00e7a 36, T\u00fcrk\u00e7e ise 25.s\u0131rada yer bulmu\u015ftur. Devlet ve iktidar olana\u011f\u0131ndan yoksun olan Kurd\u00e7enin 36. S\u0131rada yer bulmas\u0131 ancak kadim k\u00fclt\u00fcr zenginli\u011fiyle a\u00e7\u0131klanabilir, zira t\u00fcm istila ve bask\u0131lara ra\u011fmen hala Orta Do\u011fuda Arap\u00e7a, Fars\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7eden sonra en \u00e7ok konu\u015fulan dil olarak ya\u015famaya devam etmesi ba\u015fka nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir? Altay dil ailesine mensup T\u00fcrk\u00e7e ile Sami dil ailesine mensup Arap\u00e7adan da tamamen farkl\u0131 olan Kurd\u00e7e, gramer ve temel fiiller bak\u0131m\u0131ndan Sanskrit\u00e7e, Fars\u00e7a, Gurcice, Oset\u00e7e, Tacik\u00e7e, Pe\u015ftuca, Frans\u0131zca, \u0130ngilizce, Almanca, Rus\u00e7a ve di\u011fer Hint- Avrupa dilleri ile \u00f6nemli benzerlikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Fars\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7eden de tamamen farkl\u0131, kendine \u00f6zg\u00fc zengin kelime hazinesi, morfoloji, fonoloji ve gramer kurallar\u0131 da vard\u0131r. Frans\u0131zca, Rus\u00e7a ve Arap\u00e7ada oldu\u011fu gibi, Kurd\u00e7ede de adlar eril ve di\u015fil olarak cinslere ayr\u0131larak ifade edilmektedir. (2.b\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m) Ancak bu \u00f6zellik Fars\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7ede bulunmamaktad\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> \u00c7\u00fcnk\u00fc Fars\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7e g\u00f6\u00e7men dilleridir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00f6\u00e7men halklar \u00c7in, Hint ve Kurdler sayesinde yerle\u015fik ya\u015fama kavu\u015fmu\u015flard\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> K\u0131sacas\u0131 yerle\u015fik ya\u015fam, yani medeniyet \u00fcretimle ili\u015fkilidir ve bu ili\u015fkiden de dil ve k\u00fclt\u00fcr boy verir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Kurd\u00e7e yak\u0131n zamana kadar yasakl\u0131 olmas\u0131 sebebiyle kurumsalla\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden de dil, k\u00fclt\u00fcr ve tarihsel de\u011ferlerini ara\u015ft\u0131r\u0131p geli\u015ftirme olanaklar\u0131ndan yoksundu.<\/p>\n<p>Ancak siyasi kayg\u0131lardan uzak duran tarafs\u0131z bilim adamlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmelerde Kurd\u00e7enin ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n aksine d\u00fcnya dilleri aras\u0131nda yer buldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.<br \/>\nDil bilimcilerin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda t\u00fcm d\u00fcnya dilleri ba\u015fta k\u00f6ken olmak \u00fczere birbirleriyle olan ili\u015fkilerine g\u00f6re gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re:<\/p>\n<p>1-Hint-Avrupa Dilleri: a-Asya kolu, b-Avrupa kolu diye ikiye ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\n2-Hami-Sami Dilleri: Arap\u00e7a, Akadca, \u0130branice, Tunus dilleri, Habe\u015f\u00e7e, K\u0131ptice, Berberice\u2026<br \/>\n3-Bantu Dilleri: a) G\u00fcney Afrika, b) Orta Afrika dilleri.<br \/>\n4-\u00c7in Dilleri: \u00c7ince, Tibet\u00e7e ve Burma dilleri.<br \/>\n5-Kafkas Dilleri: Ahbazca, Lezgice, Savanca, Lazca, \u0130ngu\u015fca, Avarca, Dargice, Agulca\u2026<br \/>\n6-Ural Dilleri: Fince, Macarca, Estonca, Uygurca, Samut\u00e7e, T\u00fcrk\u00e7e.<br \/>\n7-Altay Dilleri: Mo\u011folca, Man\u00e7urca, Tunguzca, Japonca ve Korece.<br \/>\nKonumuz Kurd\u00e7e, dolay\u0131s\u0131yla Hint-Avrupa dilleri grubuna biraz daha yak\u0131ndan bakmakta fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p>Hint\u2013Avrupa Dilleri<\/p>\n<p>1-Avrupa Kolu<\/p>\n<p>a-Cermen dilleri: \u0130ngilizce, Almanca, Hollandaca, \u0130sve\u00e7ce, Norve\u00e7ce, Danca, \u0130zlandaca, Yidi\u015fce.<br \/>\nb-Roman dilleri: Frans\u0131zca, \u0130spanyolca, \u0130talyanca, Portekizce, Rumence, Katalanca, Provensalca ve Ladino. (Bu kolun \u00e7\u0131k\u0131\u015f dili, Latincedir.)<br \/>\nc-Slav dilleri: Rus\u00e7a, Ukraynaca, S\u0131rp\u00e7a, H\u0131rvat\u00e7a, Bo\u015fnak\u00e7a, Leh\u00e7e, Bulgarca, Makedonca, Slovence, Slovak\u00e7a, \u00c7ek\u00e7e.<br \/>\nd-Balt\u0131k dilleri: Litvanya\u2019ca, Leton\u2019ca.<br \/>\ne-Kelt dilleri: Bretonca, Galce, \u0130rlandaca, \u0130sko\u00e7ca, Kernevek\u00e7e.<br \/>\nf-Yunanca ve Arnavut\u00e7a<\/p>\n<p>2- Asya Kolu<\/p>\n<p>a- Hint dilleri: Sanskrit\u00e7e, Bengalce, Hint\u00e7e, Nepalce, di\u011fer Hindistan Dilleri,<br \/>\nb- Aryan-\u0130ran Dilleri: Fars\u00e7a, Oset\u00e7e, Kurd\u00e7e, Belucice, Pehlevice, Pe\u015ftuca.<br \/>\nc- Anadolu dilleri: Hitit dili, Lidya dili, Likya dili. Luvi dili (\u00f6l\u00fc dillerdir.)<br \/>\nd- Ermenice<br \/>\nBurada bir noktaya dikkatinizi \u00e7ekmek istiyorum!<br \/>\n\u201cKurdistan tarihi\u201d adl\u0131 yaz\u0131 dizisinde Hititler\u2019in Kurdlerle akraba olduklar\u0131n\u0131 ve hatta Hitit\u00e7e, Kurd\u00e7e ve T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 benze\u015fen s\u00f6zc\u00fckler \u00f6rne\u011finde Hitit\u00e7enin T\u00fcrk\u00e7eye tamamen yabanc\u0131, ama Kurd\u00e7eye benzerli\u011fini bilgilerinize sunmu\u015ftum.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da sundu\u011fum d\u00fcnya dilleri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da Hitit\u00e7e Kurd\u00e7e ile ayn\u0131 dil ailesinde, yani Hint-Avrupa kolunda g\u00f6sterilmi\u015ftir. D\u00fcnya bilim \u00e7evreleri bu ger\u00e7ekleri konu\u015furken, TC\u2019nin resmi\/s\u00f6zde dil bilimcileri ise kendi yalanlar\u0131yla yeni nesilleri zehirleyerek Mo\u011fol oyunlar\u0131yla iktidar olduklar\u0131 emanet topraklarda i\u015fgal s\u00fcresini uzatmak i\u00e7in hedefledikleri asimilasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<br \/>\n\u00dcz\u00fcc\u00fc olan, Kurdlerin \u00f6zenti ve \u00e7\u0131kar d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle bu asimilasyon \u00e7abalar\u0131na \u00e7anak tutmas\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Sadede gelelim: \u0130rani diller gramer yap\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kuzey, g\u00fcney, bat\u0131 ve do\u011fu grubu olarak d\u00f6rde ayr\u0131l\u0131r. Kurd\u00e7e kuzey-bat\u0131 \u0130ran grubunda yer al\u0131rken, Fars\u00e7a g\u00fcney-bat\u0131 grubunda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kurd\u00e7enin i\u00e7inde bulundu\u011fu Hint-Avrupa dilleri ve Sami dilleri B\u00dcK\u00dcML\u00dc D\u0130LLER grubuna girerken, \u00c7in dilleri tek heceli diller grubuna, T\u00fcrk\u00e7e, Macarca ve Fince ise eklemeli diller grubuna girerler.<\/p>\n<p>KURD\u00c7EN\u0130N KONUMU VE LEH\u00c7ELER\u0130<\/p>\n<p>Kurd\u00e7e, Anadolu, Kafkasya, Fars ve Arap topraklar\u0131 (K\u0131z\u0131ldeniz-Basra k\u00f6rfezi) aras\u0131nda yer alan topraklarda konu\u015fulur.<br \/>\nKa\u015fgarl\u0131 Mahmut \u2018Divan-\u0131 Lugat-\u0131 Turk\u2019 (!) adl\u0131 eserinde bu geni\u015f co\u011frafyaya \u201cERDUL KURD\u201d demektedir (!).<br \/>\nK\u00fcrdistan topraklar\u0131, Iran, Irak, Suriye, eski SSCB ve T\u00fcrkiye devletleri aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, iktidar sahibi i\u015fgalci diller (T\u00fcrk\u00e7e, Ermenice, Azerice, Fars\u00e7a ve Arap\u00e7a) resmiyet kazan\u0131rken, ba\u015fta Kurd\u00e7e olmak \u00fczere yerli diller yasaklanarak yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p>Buna ra\u011fmen Kurd\u00e7e Iran, Irak, L\u00fcbnan, Suriye, \u00dcrd\u00fcn, Ermenistan, T\u00fcrkiye\u00b4de yani anavatan\u0131nda hala konu\u015fulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca G\u00fcrcistan, Azerbaycan, Kazakistan, T\u00fcrkmenistan, Pakistan- Belucistan, Afganistan, Hindistan gibi \u00fclkelerde de hala varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirmektedirler. Moskova, Bak\u00fc, Erivan, Tahran, Ba\u011fdat, \u015eam, Ankara gibi ba\u015fkentlerin yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fta \u0130stanbul olmak \u00fczere di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan yo\u011fun bir n\u00fcfus bulunmaktad\u0131r. Diasporada bulunan Kurdlerin bir k\u0131sm\u0131 uygulanan soyk\u0131r\u0131m\/ zorunlu g\u00f6\u00e7 ve s\u00fcrg\u00fcnler sebebiyle bu kentlere yerle\u015firken, bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7ok eski tarihlerden beri yerle\u015fiktir.<br \/>\nNe ilgin\u00e7tir ki Kurd\u00e7e, d\u00fcnyadaki mevcut 52 devletin n\u00fcfusundan daha fazla bir n\u00fcfus taraf\u0131ndan konu\u015fuldu\u011fu halde topraklar\u0131 i\u015fgal edildi\u011fi i\u00e7in siyasette ve kamusal alanda yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131m \u015fans\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nAma nihayet G\u00fcney Kurdistan\u2019 da uzun zamand\u0131r y\u00fcr\u00fct\u00fclen ulusal m\u00fccadele ve bunun getirdi\u011fi k\u00fclt\u00fcrel serbestlik ve ard\u0131ndan gelen yerel iktidar olanaklar\u0131 bu par\u00e7ada Kurd\u00e7enin geli\u015fmesine ortam haz\u0131rlam\u0131\u015f ve resmiyet kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>yuksekovahaber.com<\/em><br \/>\n<em>Fikret Ya\u015far<\/em><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">KAYNAK:<\/span><\/strong><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> *R.P\u00e9\u015feng-\u201c K\u00fcrt Milliyet\u00e7ili\u011finin Altyap\u0131 Analizi\u201d<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"> *A.Karduxos- \u201cMedeniyet\u201d (mkl)<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M.E. BOZARSLAN\u2019IN \u201cKurd Dili\u201d \u00fcst\u00fcne yazd\u0131klar\u0131 baz\u0131 Internet sitelerinde yay\u0131nland\u0131ktan sonra konuya katk\u0131 sunmak amac\u0131yla -k\u0131saca- Kurd dili ve tarih\u00e7esi \u00fcst\u00fcne yazmak istedim. T\u00fcrk siyaset\u00e7i B\u00fclent Ar\u0131nc\u2019\u0131n Kurd\u00e7e ile ilgili talihsiz konu\u015fmas\u0131ndan sonra pek \u00e7ok yaz\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, Kurd\u00e7e medeniyet dili mi, de\u011fil mi, diye\u2026 Bizde, \u201cDev\u00e9 d\u0131rvevin\u0131 xare\u201d diye bir s\u00f6z vard\u0131r, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131; \u201cYalanc\u0131n\u0131n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1084],"tags":[3379,1251,5209,141,17,3291,5370],"class_list":["post-9689","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-arastirma","tag-arastirma","tag-dilbilgisi","tag-egitim","tag-kurtce","tag-slide","tag-tarihcesi","tag-yazi-dizisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9689"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9689\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}