{"id":9533,"date":"2016-05-25T08:00:34","date_gmt":"2016-05-25T05:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/?p=9533"},"modified":"2016-05-24T08:33:39","modified_gmt":"2016-05-24T05:33:39","slug":"kurtce-zorda-kurtun-davasi-turkun-diliyle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=9533","title":{"rendered":"K\u00dcRT\u00c7E ZORDA &#8211; K\u00fcrt\u2019\u00fcn davas\u0131 T\u00fcrk\u2019\u00fcn diliyle\u2026"},"content":{"rendered":"<p>K\u00fcrt yay\u0131nevleri ve kitap\u00e7\u0131lar\u0131, \u015fiddetin yeniden ba\u015flamas\u0131 nedeniyle duraklama evresine girdi.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm S\u00fcreci\u201dyle ba\u015flayan geli\u015fmenin \u00e7at\u0131\u015fmalarla sekteye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ate\u015fkesle birlikte K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ivme yakalam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Her anlamda ilerleme kaydeden K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131, silahlar\u0131n devreye girmesiyle b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>RO\u015eNA: Dava \u201cK\u00fcrt\u201d dil ise \u201cT\u00fcrk\u00e7e\u201d<\/p>\n<p>Ro\u015fna Yay\u0131nevi sahibi Ro\u015fan Lezgin, \u201cSilahlar\u0131n susmas\u0131, hayat\u0131 olumlu etkiledi\u011fi gibi elbette K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 da olumlu y\u00f6nde etkiledi. Ama asl\u0131nda K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, 2000&#8217;li y\u0131llar\u0131n hemen ba\u015f\u0131nda, T\u00fcrkiye&#8217;nin AB&#8217;ye kat\u0131l\u0131m niyetinden dolay\u0131 arka arkaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yumu\u015fama paketleri ile birlikte geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131 diyebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e okurlar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda, baz\u0131 \u00fcniversitelerde K\u00fcrt\u00e7e b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve okullarda se\u00e7meli derslerin verilmesinin etkili oldu\u011funu vurgulayan Lezgin, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cK\u00fcrt\u00e7e\u2019nin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 g\u00f6revi tamamen K\u00fcrt edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n omuzlar\u0131nda. Elbette bunlar\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. B\u00fcy\u00fck kitlelerde dil bilincinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 ancak siyaset ba\u015farabilir. Ama ne yaz\u0131k ki K\u00fcrtler\u2019in b\u00f6yle bir siyasi iradesi yoktur. K\u00fcrtler ad\u0131na politik m\u00fccadele veren \u00f6rg\u00fctlerin dili T\u00fcrk\u00e7e\u2019dir. Bu durum, K\u00fcrt\u00e7e i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck handikap\u201d diye konu\u015ftu   <\/p>\n<p>AVESTA: K\u00fcrt\u00e7e anadilden uzakla\u015f\u0131yor<\/p>\n<p>Avesta Yay\u0131nlar\u0131 sahibi Abdullah Keskin, \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci, yay\u0131nevi olarak en rahat etti\u011fimiz d\u00f6nemdi. T\u00fcrkiye\u2019nin belli ba\u015fl\u0131 bir\u00e7ok da\u011f\u0131t\u0131m ve kitap\u00e7\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. \u00c7at\u0131\u015fmal\u0131 d\u00f6nemlerde ise baz\u0131 yerlerde kitaplar\u0131m\u0131z \u00e7ok daha az da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor, olanlar iade ediliyor.<\/p>\n<p>K\u00fcrdistan\u2019da \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u015fehirlerde ekonomik hayat \u00e7ok olumsuz etkilendi. Bu da en ba\u015fta do\u011fal olarak bize yans\u0131yor\u201d dedi<\/p>\n<p>Keskin, K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin belli t\u00fcrlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 ekledi:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrk\u00e7e, \u00e7eviride \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir dil, y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir \u00e7eviri tarihi var ve K\u00fcrt\u00e7esi ne kadar iyi olursa olsun, Kuzeyli bir K\u00fcrt\u2019\u00fcn T\u00fcrk\u00e7esi her zaman bask\u0131nd\u0131r. Okur, okuma ihtiyac\u0131n\u0131 \u00f6nemli oranda oradan kar\u015f\u0131l\u0131yor. K\u00fcrt\u00e7e \u00e7eviri ve telif edebiyat d\u0131\u015f\u0131nda kalan alanlara gerekli ilgiyi g\u00f6stermiyor\u201d bilgisini verdi.<\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin hala ki\u015fisel \u00e7abalarla ilerledi\u011fini vurgulayan Abdullah Keskin, \u015funlar\u0131 dile getirdi:<\/p>\n<p>\u201cK\u00fcrt\u00e7e, normal bir dilin sahip oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn imtiyazlardan yoksun. Bu \u015fekilde b\u00fcy\u00fck bir dilsel ve k\u00fclt\u00fcrel dinamizm yarat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7. Anadilde e\u011fitim i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 kal\u0131nd\u0131, \u00e7oktan hayata ge\u00e7irilmi\u015f olmas\u0131 gerekiyordu. \u00c7at\u0131\u015fmal\u0131 d\u00f6nem bunu iyice belirsizle\u015ftirdi. Yeni ku\u015faklara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde ev dili \/ anadil olmaktan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz.\u201d<\/p>\n<p>DUA: \u00d6zk\u00fcrt\u00e7e zarar m\u0131 veriyor?<\/p>\n<p>Dua Yay\u0131nevi sahibi Hasan Sabaz, \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreciyle birlikte K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131nlarda bir s\u0131\u00e7rama oldu\u011funu, \u00e7at\u0131\u015fmalarla beraber sekteye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Sabaz, K\u00fcrt\u00e7e eserlerin bask\u0131 ve sat\u0131\u015f\u0131nda, 2010 y\u0131l\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finerek, \u201cO d\u00f6nemden sonra 2 y\u0131l boyunca bas\u0131lan eser say\u0131s\u0131nda ve sat\u0131\u015fta durum iyiydi. \u00d6zellikle gramer ve s\u00f6zl\u00fcklere bir ilgi s\u00f6zkonusuydu. Son iki y\u0131ld\u0131r ciddi bir duraklama var\u201d dedi<\/p>\n<p>Hasan Sabaz, de\u011fi\u015fen siyasi havan\u0131n gen\u00e7leri kitap ve k\u00fclt\u00fcrden uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, konu\u015fmas\u0131na \u015fu \u015fekilde devam etti:<\/p>\n<p>\u201cE\u011fitim hayat\u0131 boyunca T\u00fcrk\u00e7e ile me\u015fgul olan gen\u00e7lerden k\u0131sa s\u00fcrede K\u00fcrt\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp yazmalar\u0131n\u0131 beklemek pek mant\u0131kl\u0131 de\u011fil. Tabii burada da ideolojik etkenlerden dolay\u0131 dili, yenilemek ve \u201c\u00d6z K\u00fcrt\u00e7ecilik\u201d ad\u0131na halktan koparmamak gerekiyor.<\/p>\n<p>Dili sadele\u015ftirme ad\u0131na halka tepeden bakman\u0131n, yenile\u015ftirilmi\u015f bir dil ve k\u00fclt\u00fcr dayatman\u0131n iyi niyetli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n<p>N\u00dbB\u0130HAR: K\u00fcrt\u00e7e\u2019ye stat\u00fc verilmeli<\/p>\n<p>N\u00fbbihar Yay\u0131nevi sahibi S\u00fcleyman \u00c7evik de, K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin e\u011fitim ve pazar dili olmamas\u0131na ra\u011fmen, son 20 y\u0131lda k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir alan buldu\u011funu, ancak sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131yla K\u00fcrtler\u2019de olu\u015fan iyimser havan\u0131n bozuldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>\u00c7evik, \u201cB\u00f6lgedeki kitabevleri de \u00e7ok k\u00f6t\u00fc etkilendi ve sat\u0131\u015flarda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131. Do\u011fal olarak b\u00f6lgedeki bu k\u00f6t\u00fc gidi\u015fat bizi de \u00e7ok etkiliyor\u201d dedi<\/p>\n<p>S\u00fcleyman \u00c7evik, insanlar\u0131n silah\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda daha \u00e7ok okudu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi:<\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e\u2019ye stat\u00fc verilmesi gerekti\u011fini vurgulayan \u00c7evik, s\u00f6zlerine \u015funlar\u0131 da ekledi:<\/p>\n<p>\u201cK\u00fcrtler\u2019in n\u00fcfusuna bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oransal olarak \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131 anadile ilgi g\u00f6steriyor. Yay\u0131nevlerinin sat\u0131\u015f\u0131na, \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 K\u00fcrt\u00e7e kitaplara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu oran\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu herkes g\u00f6rebilir.\u201d<\/p>\n<p>P\u0130RTUKAKURD\u0130: Asimilasyon a\u015f\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>Pirtukakurdi.com Koordinat\u00f6r\u00fc Bawer Ber\u015fev ise, okur ve yay\u0131nevleri aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olduklar\u0131n\u0131, fakat ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalardan dolay\u0131 bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmekte art\u0131k zorland\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ber\u015fev, yay\u0131nevleri ve kitap\u00e7\u0131lar\u0131n korkuya kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cHerkes kabu\u011funa \u00e7ekildi ve sat\u0131\u015flar azald\u0131 ama son zamanlarda Van ve Siirt\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen kitap fuarlar\u0131 biraz hareket getirdi. \u015eimdi de Diyarbekir fuar\u0131 var\u201d dedi.<\/p>\n<p>K\u00fcrt\u00e7e kitap sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131lan K\u00fcrt\u00e7e b\u00f6l\u00fcmlere ba\u011flayan Pirtukakurdi.com Koordinat\u00f6r\u00fc, \u015funlar\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n<p>\u201cNe zaman ki K\u00fcrt\u00e7e piyasa dili olur, o zaman okuma oran\u0131 da artar. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla K\u00fcrt Dili ve Edebiyat\u0131\u2019nda okuyan \u00f6\u011frenciler ve ders veren akademisyenlerin kitap okuma oran\u0131n\u0131n artmas\u0131, K\u00fcrt\u00e7e\u2019nin geli\u015fmesinde \u00e7ok etkili oldu. K\u00fcrtler\u2019in art\u0131k asimilasyon belas\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n<p>Kaynak: Rudaw-Emrah Akbulut<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fcrt yay\u0131nevleri ve kitap\u00e7\u0131lar\u0131, \u015fiddetin yeniden ba\u015flamas\u0131 nedeniyle duraklama evresine girdi. \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm S\u00fcreci\u201dyle ba\u015flayan geli\u015fmenin \u00e7at\u0131\u015fmalarla sekteye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019de ate\u015fkesle birlikte K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ivme yakalam\u0131\u015ft\u0131. Her anlamda ilerleme kaydeden K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131, silahlar\u0131n devreye girmesiyle b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p ya\u015fad\u0131. RO\u015eNA: Dava \u201cK\u00fcrt\u201d dil ise \u201cT\u00fcrk\u00e7e\u201d Ro\u015fna Yay\u0131nevi sahibi Ro\u015fan Lezgin, \u201cSilahlar\u0131n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1539,299],"tags":[3243,141,17,3244,1340],"class_list":["post-9533","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-roportaj","category-turkce","tag-calismalar","tag-kurtce","tag-slide","tag-tehlikede","tag-turkce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9533\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}