{"id":5861,"date":"2016-03-07T18:34:20","date_gmt":"2016-03-07T16:34:20","guid":{"rendered":"http:\/\/candname.com\/?p=5861"},"modified":"2018-10-12T00:34:17","modified_gmt":"2018-10-11T21:34:17","slug":"gihandini-xoyda-kurt-okulu-acti-22-ekim-1913","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=5861","title":{"rendered":"G\u00eehandin\u00ee, Xoy\u2019da K\u00fcrt Okulu A\u00e7t\u0131 [22 Ekim 1913]"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\">K\u00fcrt e\u011fitim \u00f6rg\u00fct\u00fc G\u00eehandin\u00ee (yeti\u015fme,\u00a0yeti\u015ftirme, olgunla\u015ft\u0131rma), 1912 sonlar\u0131nda K\u00fcrt diplomat Abdurezzak Bedirxan\u00a0ile K\u00fcrdistan kahramanlar\u0131ndan Simko\u2019nun (\u0130smail Axay\u00ea \u015eikak\u00ee)\u00a0\u00e7abalar\u0131yla Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Xoy (Hoy) kentinde\u00a0kuruldu. \u00d6rg\u00fct\u00fcn g\u00f6revleri aras\u0131nda\u00a0K\u00fcrdistan\u2019da okullar kurmak, K\u00fcrt\u00e7e kitap yay\u0131mlamak,\u00a0gazete ve dergi \u00e7\u0131karmak, K\u00fcrt\u00e7e alfabeyi d\u00fczenleyerek modern e\u011fitim vermek,\u00a0K\u00fcrt gen\u00e7lerinin seyahati i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00fclkeler ile temas\u00a0geli\u015ftirmek ve bu seyahatleri organize etmek vard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span id=\"more-97\"><\/span>Bu olu\u015fumun ba\u015f\u0131nda bulunan Abdurezzak Bey ve arkada\u015flar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n garantisini Xoy\u2019da bulunan Rus \u0130kinci Konsoloslu\u011fu\u2019nun deste\u011finde g\u00f6rd\u00fcler; bu y\u00fczden G\u00eehandin\u00ee\u2019yi resmi himaye alt\u0131na almas\u0131 i\u00e7in Konsolos \u00c7irkov\u2019dan ricada bulundular. \u00c7irkov bu ricaya olumlu tepki vererek\u00a0G\u00eehandin\u00ee\u2019ye destek sundu. Rusya\u2019da de\u011fi\u015fmekte olan siyasi yap\u0131, b\u00f6lgedeki iktidars\u0131zl\u0131k ve istikrar bozuklu\u011fu, Abdurrezak Bey ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 temkinli olmaya zorluyordu. Bu d\u00f6nemde b\u00f6lgede yo\u011fun bir misyoner trafi\u011fi vard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"http:\/\/www.kurdistantime.com\/wp-content\/uploads\/2006\/11\/khoykurdishstudent.jpg\" alt=\"\" width=\"685\" height=\"410\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #800000;\">Xoydaki K\u00fcrt okulunun \u00f6\u011frencileri -Ermeni ar\u015fivlerinden al\u0131nd\u0131 Jaho Bakow&#8217;a aittir<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">G\u00eehandin\u00ee \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn K\u00fcrt okullar\u0131nda \u00f6zg\u00fcr bireyler yeti\u015fmesi konusunda ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler b\u00f6lgede bulunan misyonerler ve Rusya\u2019n\u0131n olu\u015fuma verdi\u011fi destekle K\u00fcrtler aras\u0131nda n\u00fcfuzunun g\u00fc\u00e7lenece\u011fini g\u00f6ren Avrupa devletlerin temsilcileri taraf\u0131ndan tedirginlikle kar\u015f\u0131land\u0131. Bu arada \u0130stanbul\u2019da iktidarda bulunan J\u00f6n T\u00fcrkler, K\u00fcrtlerin olas\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 engellemek, \u0130ran ise Kurdistan eyaletinin kopu\u015funun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek\u00a0i\u00e7in b\u00f6lgeye ajanlar g\u00f6ndermi\u015fti. Xoy\u2019un co\u011frafi konumu Rusya, \u0130ran ve Osmanl\u0131 T\u00fcrkiyesi\u2019nin kesi\u015fti\u011fi noktayd\u0131. K\u00fcrtlerin bu zor \u015fartlar alt\u0131nda dengeli davranmas\u0131 gerekiyordu. Fakat\u00a0bu arada T\u00fcrk y\u00f6netimi bu faaliyetleri baltalamak i\u00e7in din adamlar\u0131n\u0131 da kullanarak Simko ve Abdurezzak Bey\u2019in ama\u00e7lar\u0131n\u0131n K\u00fcrtleri Hristiyanl\u0131\u011fa \u00e7ekmek oldu\u011fu\u00a0\u015fayialar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><a class=\"imagelink\" style=\"color: #000000;\" title=\"xoydaki-kurt-okulu.jpg\" href=\"http:\/\/www.kurdistantime.com\/wp-content\/uploads\/2006\/11\/xoydaki-kurt-okulu.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"image118\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/www.kurdistantime.com\/wp-content\/uploads\/2006\/11\/xoydaki-kurt-okulu.jpg\" alt=\"xoydaki-kurt-okulu.jpg\" width=\"217\" height=\"178\" align=\"left\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Her t\u00fcrl\u00fc engellemeye kar\u015f\u0131n y\u0131lmayan bu hamiyetperver K\u00fcrtler,\u00a0zor olan\u0131 ba\u015fararak b\u00fcy\u00fck bir bina in\u015faa etmi\u015f ve 22 Ekim 1913\u2032te b\u00fcy\u00fck bir t\u00f6renle okulu a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. S\u0131n\u0131flar Avrupa okullar\u0131 \u00f6rnek al\u0131narak d\u00f6\u015fenmi\u015fti. 30 ki\u015filik 8 s\u0131n\u0131ftan olu\u015fan okulun bir y\u00f6netici ve bir de \u00f6\u011fretmen odas\u0131 bulunuyordu. Okulda Rusya K\u00fcrtlerinden hem\u015firelerin bulundu\u011fu bir dispanser de vard\u0131. Tarih, matematik, co\u011frafya dersleri ile sosyal alan ve vatanda\u015fl\u0131k\u00a0ilkeleriyle ilgili bir ders\u00a0okul m\u00fcfredat\u0131na al\u0131nd\u0131. Okulda Abdurezzak Bey\u2019in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu ve bas\u0131m\u0131 Tifliste ger\u00e7ekle\u015ftirilen K\u00fcrt\u00e7e dilbilsi ve\u00a0okuma kitab\u0131 i\u015flenmekteydi. \u00d6\u011frencilere meslek e\u011fitimi vermek amac\u0131yla okulda marangozluk, tornac\u0131l\u0131k, demircilik ve terzilik b\u00f6l\u00fcmleri a\u00e7\u0131larak bunlar i\u00e7in gerekli ara\u00e7 ve gere\u00e7ler sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Be\u015f y\u0131la yak\u0131n e\u011fitim veren ve\u00a0700 civar\u0131nda \u00f6\u011frenci yeti\u015ftiren okul, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine da\u011f\u0131ld\u0131 ve \u0130ran kuvvetlerince okul binas\u0131na el konularak karakol olarak kullan\u0131ld\u0131.\u00a0Abdurezzak Bey, Xoy\u2019dan ayr\u0131larak Tiflis\u2019e ge\u00e7ti fakat burada T\u00fcrk ajanlar\u0131 taraf\u0131ndan\u00a0ka\u00e7\u0131r\u0131larak denizyoluyla \u0130stanbul\u2019a getirildi ve Ca\u011falo\u011flu Meydan\u0131\u2019nda as\u0131larak idam edildi. Bu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te, Abdurrezak Bey\u2019in silahl\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131 istemlerini engelleyen ve K\u00fcrtlerin sava\u015f yerine diplomatik ve e\u011fitim ile bir gelecek kurmalar\u0131 gerekti\u011fini belirten dostu Simko ise bir grup arkada\u015f\u0131yla da\u011fa \u00e7\u0131kacak ve Rusya, \u0130ran ve T\u00fcrkiyeyi uzun s\u00fcre u\u011fra\u015ft\u0131racak bir isyan ba\u015flatacakt\u0131\u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">_________________________<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">(Altta,\u00a0Xoy\u2019da kurulan K\u00fcrt okulu. Bu okul baz\u0131 kaynaklarda Amerikal\u0131 misyonerler taraf\u0131ndan kurulan bir okul olarak da g\u00f6sterilmektedir)<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fcrt e\u011fitim \u00f6rg\u00fct\u00fc G\u00eehandin\u00ee (yeti\u015fme,\u00a0yeti\u015ftirme, olgunla\u015ft\u0131rma), 1912 sonlar\u0131nda K\u00fcrt diplomat Abdurezzak Bedirxan\u00a0ile K\u00fcrdistan kahramanlar\u0131ndan Simko\u2019nun (\u0130smail Axay\u00ea \u015eikak\u00ee)\u00a0\u00e7abalar\u0131yla Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019\u0131n Xoy (Hoy) kentinde\u00a0kuruldu. \u00d6rg\u00fct\u00fcn g\u00f6revleri aras\u0131nda\u00a0K\u00fcrdistan\u2019da okullar kurmak, K\u00fcrt\u00e7e kitap yay\u0131mlamak,\u00a0gazete ve dergi \u00e7\u0131karmak, K\u00fcrt\u00e7e alfabeyi d\u00fczenleyerek modern e\u011fitim vermek,\u00a0K\u00fcrt gen\u00e7lerinin seyahati i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00fclkeler ile temas\u00a0geli\u015ftirmek ve bu seyahatleri organize etmek vard\u0131. Bu olu\u015fumun &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,299],"tags":[5373,2241,2240,17,2239],"class_list":["post-5861","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tarih","category-turkce","tag-1111asd","tag-gihandini","tag-kurt-okulu","tag-slide","tag-xoy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5861\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}