{"id":23999,"date":"2025-03-20T07:08:34","date_gmt":"2025-03-20T04:08:34","guid":{"rendered":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23999"},"modified":"2025-03-18T16:13:57","modified_gmt":"2025-03-18T13:13:57","slug":"ana-dili-katliamlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/candname.com\/tr\/?p=23999","title":{"rendered":"Ana dili katliamlar\u0131"},"content":{"rendered":"
\n

Bir dilin birey ve toplum \u00fczerindeki etkisi yaln\u0131zca grameri ve kelimeleriyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tarihsel y\u00fck ve ili\u015fkilerle de\u011ferlendirilmelidir. T\u00fcrk\u00e7e bir teklif de\u011fil, bir dayatma oldu\u011funda, failin dili olarak alg\u0131lanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ocuk, sadece annesinden s\u00fct emmez; Ayn\u0131 zamanda onun farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da emer, i\u00e7ine al\u0131r, sindirir ve kendisine katar. Her \u00e7ocu\u011fu, bu \u00f6zel ve mahreminin annesiyle ya\u015far.\u00a0Asl\u0131nda psikoloji bir i\u00e7 mekand\u0131r.<\/strong>\u00a0Psikoloji ve \u00e7ok \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ama psikolojiyi i\u00e7 konfor olarak i\u00e7erik bu farkl\u0131l\u0131k biraz da ba\u015fkala\u015ft\u0131r\u0131r. \u201cBen\u201d dedi\u011fimiz kurgunun i\u00e7inde anne ve baba da vard\u0131r. Bu b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f yap\u0131ya, \u00e7ocu\u011fun kimli\u011fine ait bir par\u00e7a haline gelir. Onun \u00e7ocu\u011funun i\u00e7inde biraz annesi ve annesinin duygular\u0131, korkular\u0131, kederleri, sevin\u00e7leri ve dili de bulunur. \u00c7ocu\u011fun annesini kendisine sadece sa\u011fl\u0131kl\u0131 katmaz, \u00f6zde\u015fle\u015fmede annenin bilin\u00e7\u00f6tesini \u00e7ocu\u011fun kendi psikolojisine al\u0131r. Bu durum psikanalizde\u00a0ku\u015faklar aras\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m<\/strong>\u00a0dedi\u011fimiz olguya sebep olur. Yani insan\u0131n kendisinden \u00f6nce ya\u015fanm\u0131\u015f hikayeleri\/olaylar\u0131n psikolojik sorunlar\u0131 de kendi psikolojisine eklenir. Bu nedenle ge\u00e7mi\u015fin sevin\u00e7leri, travmalar\u0131, sava\u015flar\u0131, korkular\u0131, soyk\u0131r\u0131mlar\u0131\u2026 Bunlar da anne\/babadan, ge\u00e7mi\u015f ku\u015faklardan miras olarak \u00fcstlenilir.<\/p>\n

\u0130kinci bir dilde yap\u0131lan terapide, ana dil ile \u201cana\u201d ve anaya ait olanlar ve anayla olanlar da sembolik ve makara olarak terapinin d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131. Psikanalist Julia Kristeva, \u201cAna dili terk etmede bir ana cinayeti var\u201d (Im Verlassen der Muttersprache liegt ein Muttermord) diyerek, birincil ve temel olana, yani anaya ve onun diline yap\u0131lan bu radikal uzakla\u015fman\u0131n sembolik arac\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vurgu yapar. [1]\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinin ilk d\u00f6nemlerinde yaz\u0131 ve yaz\u0131 \u00fczerinden ileti\u015fim yoktu, s\u00f6zl\u00fc bir k\u00fclt\u00fcr var. Yaz\u0131s\u0131z toplumlarda s\u00f6z, masallar, rit\u00fceller ve oyunlar, kimli\u011fi olu\u015fturan bir haf\u0131za yarat\u0131rd\u0131. Anne ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki ili\u015fki de yaz\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin veya \u00f6\u011fenin devreye girmedi\u011fi bir ili\u015fkidir, birincil ili\u015fkilenme yani. Bu ilk halde dokunma, bak\u0131\u015fma, ok\u015fama ve konu\u015fma, seslenme var. Bu ili\u015fki, yaz\u0131 \u00f6ncesi dil \u00fczerinden ya\u015fanabilen, birebir bir ba\u011f\u0131 da \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran bir durum. Anne ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki bu g\u00fcl\u00fcmseme, konu\u015fma, ninni veya a\u011f\u0131t hem bir ili\u015fki, dil, haf\u0131za hem de kimlik yarat\u0131yor.<\/p>\n

Yaz\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ge\u00e7i\u015fle birlikte ki\u015filer aras\u0131na bir materyal\/ara\u00e7, yani \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00f6\u011fe (k\u00e2\u011f\u0131t, mektup, ileti vb.) girmeye ba\u015flad\u0131. Bu, ili\u015fkileri dolayl\u0131 hale de getirdi.\u00a0Ana dil<\/a>\u00a0\u00f6\u011frenimi s\u0131ras\u0131nda ili\u015fki birebirdir; arada hi\u00e7bir arac\u0131\/ara\u00e7 yoktur. Ancak \u00e7ocu\u011fun e\u011fitim yoluyla \u00f6\u011frendi\u011fi ikinci bir dilde arac\u0131 ve ara\u00e7lar (\u00f6\u011fretmen, okul, kitap vb.) devreye girer. Bu s\u00fcre\u00e7, ana dildeki anneden uzakla\u015fmak da demek.<\/p>\n

Bazen \u00f6\u011frenilen ikinci dil, anneyle veya aileyle aras\u0131na bir mesafe koyma, anneden bir ad\u0131m uzakla\u015fma anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabiliyor. \u0130kinci dil \u00f6\u011freniminde, ana dildeki \u201canacanl\u0131k\u201d hissi kaybolabiliyor. \u00c7o\u011fu zaman bu \u00f6\u011frenim, duygusal yo\u011funluk ve pozitif ba\u011flardan uzak, teknik bir s\u00fcre\u00e7 olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Bu \u00f6\u011frenme bi\u00e7imi, \u00f6\u011frenilen k\u00fclt\u00fcrle olan ili\u015fkimizi de \u015fekillendirir ve temel izler b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci dil \u00f6\u011frenmek ve terapiyi ikinci dilde yapmak bazen avantaj sa\u011flayabilir. Ana dilde ya\u015fanan travmalar ve korkular, ikinci dil \u00fczerinden kurulan mesafe sayesinde daha kolay ele al\u0131nabilir. \u00d6rne\u011fin, ki\u015fi kendi dilinde ay\u0131p veya tabu say\u0131lan konular\u0131, teknik bir dille daha rahat ifade edebilir. \u00dcrolojide t\u0131bbi terimlerin kullan\u0131lmas\u0131, utanma duygusunu azaltabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00e7ocuklukta ya\u015fanan ve yo\u011fun utan\u00e7 duygusu yaratan konular, ikinci dilde daha rahat konu\u015fulabilir.<\/p>\n

Ya da askerde dip\u00e7ik zoruyla veya hapishane g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde hakaretle tan\u0131\u015f\u0131lan bir dil, ki\u015finin \u00fczerinde travmatik etkiler b\u0131rakabilir. Dil \u00f6\u011freniminin bu t\u00fcr zorlu ve ac\u0131 dolu s\u00fcre\u00e7lerle ili\u015fkilendirilmesi, o k\u00fclt\u00fcrle kurulan ba\u011flar\u0131n kalitesini ve duygusal yo\u011funlu\u011funu olumsuz etkiler. Bu nedenle, ikinci dil \u00f6\u011frenimi sadece teknik bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bireyin haf\u0131zas\u0131, kimli\u011fi ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkileri \u00fczerinde derin izler b\u0131rakan bir deneyimdir.<\/p>\n

Zorla ve dayat\u0131lan dil \u00f6\u011frenimi, daha sonraki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dil \u00f6\u011frenme s\u00fcrecine hem olumlu hem de olumsuz etkiler yapabilir. Olumsuz etkiler, ikinci dil \u00f6\u011freniminde ya\u015fanan olumsuz deneyimlerin yeniden aktif hale gelmesinden kaynaklanabilir. Ancak olumlu etkiler de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; e\u011fer \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dil \u00f6\u011frenme ko\u015fullar\u0131 daha insani ve destekleyici bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fiyorsa, \u00f6nceki olumsuz deneyimlerin etkisi k\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te ba\u015fka bir fakt\u00f6r de devreye girebilir. \u00d6rne\u011fin, atalar\u0131 G\u00fcrc\u00fc veya Pontus k\u00f6kenli bir ki\u015fi, asimilasyon yoluyla T\u00fcrkle\u015fmi\u015f ve T\u00fcrk\u00e7e, bu ki\u015finin g\u00f6rece ana dili haline gelmi\u015ftir. Ancak bu ki\u015fi, dil \u00f6\u011frenirken bilin\u00e7\u00f6tesinde ku\u015faklar aras\u0131 aktar\u0131m yoluyla kendi psikolojisine eklemlenmi\u015f, kendine ait olmayan ama ayn\u0131 zamanda bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f bir durumla y\u00fczle\u015febilir. Bunu bir metaforla, kalp nakline benzetebiliriz: Ki\u015fiye ait olmayan ancak onun bir par\u00e7as\u0131 haline gelen bir mesele. Bu ba\u011flamda T\u00fcrk\u00e7e ve T\u00fcrk\u00e7eyle ilgili \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri, ki\u015finin kendi i\u00e7indeki bu \u201ckalbi\u201d temsil edebilir; olumlu ve olumsuz yanlar\u0131yla i\u00e7sel bir y\u00fczle\u015fme alan\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dil \u00f6\u011frenimi s\u0131ras\u0131nda bu deneyimler ve bu deneyimlere ba\u011fl\u0131 duygular yeniden aktifle\u015febilir. \u00d6zellikle K\u00fcrt\u00e7eye g\u00f6sterilen tepkilerde bu yeniden aktifle\u015fmeyi daha net g\u00f6rebiliriz. Asimilasyonla T\u00fcrkle\u015fmi\u015f ve kendi eski ana dillerini kaybetmi\u015f gruplar\u0131n, K\u00fcrt\u00e7eye kar\u015f\u0131 daha agresif ve \u00f6fkeli bir tav\u0131r sergiledikleri dikkat \u00e7ekmektedir. Bunun nedeni, K\u00fcrtlerin onlara asimile olmadan da var olunabilece\u011fini, T\u00fcrk\u00e7eye ra\u011fmen ana dilin korunabilece\u011fini, yani asimilasyonun alternatifi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini hat\u0131rlatmalar\u0131 olabilir. Bu durum, yaln\u0131zca dil \u00fczerinden de\u011fil, kimlik ve tarihsel haf\u0131za \u00fczerinden de derin bir y\u00fczle\u015fmeyi tetiklemektedir.<\/p>\n

Dil Hiyerar\u015fisi ve Travmatik Deneyimler<\/h2>\n

Hangi dil olursa olsun, \u00f6\u011frenilen ikinci dilin bebekli\u011fi ya da \u00e7ocuklu\u011fu yoktur.<\/strong>\u00a0Bir \u00e7ocu\u011fun annesiyle kurdu\u011fu ilk deneyimler, bu dilde eksik kal\u0131r. Anne, bebe\u011fine g\u00fcl\u00fcmserken, onu emzirirken ya da onunla oyun oynarken kendi dilinde \u00e7ocu\u011fuyla ba\u011f kurar. \u201cG\u00fczelim\u201d, \u201ccan\u0131m\u201d, \u201ckalbim\u201d, \u201ckara g\u00f6zl\u00fcm\u201d, \u201cbal\u0131m\u201d gibi kelimeler, bu diyalo\u011fun i\u00e7inde yaln\u0131zca s\u0131radan ya da kuru ifadeler de\u011fildir. Bu kelimeler, dil \u00f6\u011frenirken ezberledi\u011fimiz s\u00f6zc\u00fcklerden farkl\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kelimelere annenin duygular\u0131, sevgisi ve \u015fefkati de eklenir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, \u201cCan\u0131m\u201d sadece bir s\u00f6zc\u00fck de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sevgiyle sarmalanm\u0131\u015f bir duygudur. \u00c7ocu\u011funun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6ren annenin ona sesleni\u015finde, yaln\u0131zca kelimeler de\u011fil, korku, kayg\u0131 ve koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc de vard\u0131r. \u0130\u015fte bu yo\u011fun duygular, sonradan \u00f6\u011frendi\u011fimiz ikinci dilde genellikle eksiktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne bize dil \u00f6\u011fretenler ne de hayat, bizim annemizdir.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011fun ilk kez \u201canne\u201d veya \u201cbaba\u201d demesi, yaln\u0131zca bir s\u00f6zc\u00fck \u00f6\u011frenmesi veya dilsel geli\u015fiminde bir sorun olmamas\u0131yla ilgili de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda bu s\u00f6zc\u00fcklerin sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve duygusal bir ba\u011f\u0131n ifadesidir. \u00c7ocuk, ana dilini \u00f6\u011frenirken bu t\u00fcr kelimelerle derin duygusal anlamlar kurar ve dil \u00f6\u011frenimi duygularla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7er.<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131n, ikinci dil \u00f6\u011frenimi daha \u00e7ok bili\u015fsel bir s\u00fcre\u00e7tir. \u0130kinci dilde \u201canne\u201d veya \u201cbaba\u201d gibi kelimeler \u00f6\u011frenildi\u011finde, bu kelimeler genellikle yaln\u0131zca s\u00f6zc\u00fck d\u00fczeyinde kal\u0131r ve duygusal yo\u011funluklar\u0131 daha azd\u0131r. \u0130kinci dil \u00f6\u011freniminde, sevin\u00e7 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi duygular \u00f6\u011frenme s\u00fcreciyle ilgili olabilir, ancak bu s\u00fcre\u00e7 genellikle ki\u015finin ilk ana dildeki \u201canneyle\u201d veya \u201cbabayla\u201d kurdu\u011fu ilk ba\u011flar\u0131n yerini tutmaz. Bu nedenle, ikinci dildeki kelimeler \u00e7o\u011fu zaman, ana dildeki o temel ve duygusal deneyimlerden yoksundur.<\/p>\n

Sonradan ya da zorla \u00f6\u011frenilen her dilde, bu \u00e7ocukluk d\u00f6nemi deneyimleri ve duygusal yo\u011funluklar eksik kal\u0131r. Bu nedenle, ikinci bir dilin \u00f6\u011freniminde, bu eksikli\u011fin bilincinde olmak ve dilin yaln\u0131zca bir ileti\u015fim arac\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda duygusal bir ba\u011f arac\u0131 oldu\u011funu anlamak \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bir K\u00fcrt k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnya K\u00fcrt\u00e7edir. Anne, baba, arkada\u015fl\u0131k, sevgi, kavga, a\u011fa\u00e7, \u00e7i\u00e7ek, b\u00f6cek\u2026 Her \u015fey ama her \u015fey K\u00fcrt\u00e7edir. Arkada\u015flar, amcalar, day\u0131lar\u2026<\/strong>\u00a0Herkes K\u00fcrt\u2019t\u00fcr. \u00c7ocu\u011fun d\u00fcnyas\u0131 K\u00fcrt\u00e7e \u015fekillenmi\u015ftir, evren bile K\u00fcrt\u00e7edir onun i\u00e7in. Ancak okul \u00e7a\u011f\u0131na geldi\u011finde, bu \u00e7ocuk devletle, okulla, e\u011fitimle ve T\u00fcrk\u00e7eyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Ona d\u00fcnyan\u0131n T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu, yani T\u00fcrk\u00e7e bir d\u00fcnyan\u0131n var oldu\u011fu \u00f6\u011fretilir ya da dayat\u0131l\u0131r. Bu\u00a0\u00e7ocuk, burada diller aras\u0131nda bir hiyerar\u015fi oldu\u011funu, d\u00fcnyada de\u011ferli ve de\u011fersiz diller bulundu\u011funu anlamaya ba\u015flar.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnyay\u0131 anlatan otorite, \u00e7ocu\u011fun ana dilini yok sayar, de\u011fersizle\u015ftirir, sembolik olarak katleder. \u00c7ocuklar\u0131n bu durumuna dikkat \u00e7ekmek istiyorum. Annesine K\u00fcrt\u00e7e sar\u0131lan, ekme\u011fi, suyu K\u00fcrt\u00e7e \u00f6\u011frenen, d\u00fcnyay\u0131 K\u00fcrt\u00e7e kavrayan bu \u00e7ocu\u011fa, \u00f6\u011frendiklerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn gereksiz, sa\u00e7ma ve anlams\u0131z oldu\u011funu kim, hangi vicdanla anlatabilir? Kendi dilini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fersizle\u015ftiren bu tutum, o \u00e7ocu\u011fun \u00f6zde\u011fer ve \u00f6zg\u00fcven duygusuna bir darbe de\u011fil midir? Bir insana\/topluma sen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnle, tarihinle, dilinle, yanl\u0131\u015fs\u0131n kim diyebilir? Sen yanl\u0131\u015fs\u0131n…<\/strong><\/p>\n

\u00c7ocu\u011fun ana dilini hor g\u00f6ren, d\u0131\u015flayan bu yakla\u015f\u0131m, yaln\u0131zca bireysel d\u00fczeyde bir travma yaratmaz; ayn\u0131 zamanda toplumsal e\u015fitsizlikleri derinle\u015ftirir. Bu sistem, \u00e7ocu\u011fun en temel haklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelirken, onun benlik alg\u0131s\u0131n\u0131 zedeler ve kendisiyle olan ba\u011f\u0131n\u0131 kopar\u0131r. T\u00fcrk \u00e7ocuklar\u0131, bu hiyerar\u015fik yap\u0131 i\u00e7inde otomatik olarak \u00fcst\u00fcn bir konuma gelir.<\/p>\n

Bu durum, bireysel ve kolektif d\u00fczeyde bir \u00e7eli\u015fki ve tutars\u0131zl\u0131k yarat\u0131yor, hatta psikolojik olarak incelendi\u011finde psikotik bir yap\u0131 olarak yorumlanabilir. T\u00fcrklerin Almanya\u2019da ana dil hakk\u0131n\u0131 savunmalar\u0131 ve okullarda T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra din derslerinin verilmesini talep etmeleri; bu taleplerin kar\u015f\u0131lanmas\u0131yla gurur duymalar\u0131 do\u011fal bir hak aray\u0131\u015f\u0131 olarak anla\u015f\u0131labilir. Ancak ayn\u0131 ki\u015filerin, T\u00fcrkiye\u2019de Alevilerin inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne veya K\u00fcrtlerin ana dil hakk\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131 derin bir paradoks i\u00e7eriyor.<\/p>\n

Devletin bu tutars\u0131zl\u0131kta oynad\u0131\u011f\u0131 rol de dikkat \u00e7ekici. T\u00fcrk\u00e7e Olimpiyatlar\u0131 gibi etkinliklerle, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenen ve bu dili konu\u015fan \u00e7ocuklar \u00fczerinden bir \u201ckolektif gurur\u201d in\u015fa edilirken, bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler topluma sevimli, dokunakl\u0131 ve ilham verici olarak sunuluyordu. \u00d6zellikle, bug\u00fcn ter\u00f6rist say\u0131lan , \u00f6tekile\u015ftirilen ve \u201cFET\u00d6\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde a\u00e7\u0131lan T\u00fcrk okullar\u0131, Asya\u2019dan Afrika\u2019ya, Amerika\u2019dan Avrupa\u2019ya kadar T\u00fcrk\u00e7eyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma amac\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu ve bu durum devlet taraf\u0131ndan uzun bir s\u00fcre desteklendi.<\/p>\n

Ne var ki, ayn\u0131 insanlar\u0131n veya devletin, T\u00fcrkiye i\u00e7inde K\u00fcrt\u00e7e \u015fark\u0131 s\u00f6yleyen \u00e7ocuklara \u00f6fkeyle tepki g\u00f6stermesi bu tabloyu psikotik bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada hem bir \u00e7ifte standart hem de derin bir kimlik \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 devreye giriyor. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gurur kayna\u011f\u0131 olurken, K\u00fcrt\u00e7enin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmesi bir tehdit olarak alg\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n

Bu \u00e7eli\u015fki, sadece bireysel psikolojiyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ideolojik yap\u0131lar ve tarihsel ba\u011flamlarla da ilgilidir. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin y\u00fcceltilmesi, di\u011fer dillerin ve kimliklerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131yla yan yana durdu\u011funda, bu durum bireyler ve toplum \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir gerilim yarat\u0131r. K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan \u00e7ocuklara \u00f6fke duyulmas\u0131, bir dilin varolu\u015funa y\u00f6nelik bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n en somut g\u00f6stergelerinden biridir ve \u00e7\u00f6z\u00fclmedik\u00e7e daha derin toplumsal travmalara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Bir \u00e7ocu\u011fun, do\u011fdu\u011fu topraklarda kimli\u011finden ve dilinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, onun ge\u00e7mi\u015fiyle ba\u011f\u0131n\u0131 kesmek, onu k\u00f6ks\u00fcz b\u0131rakmakt\u0131r. Bu yaln\u0131zca bir e\u011fitim politikas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir asimilasyon ve yok sayma politikas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir sistemde yeti\u015fen bir \u00e7ocuk, kendi de\u011ferini nas\u0131l hissedebilir? Adalet ve e\u015fitlik iddialar\u0131n\u0131n, b\u00f6yle bir yap\u0131da nas\u0131l var olabilece\u011fi b\u00fcy\u00fck bir soru i\u015faretidir.<\/p>\n

\u00c7ocuklara, e\u011fitimin hem zorunlu hem de \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor. Ancak bu de\u011ferli \u015feyleri \u00f6\u011frenmenin tek arac\u0131 T\u00fcrk\u00e7e olarak sunuluyor. Mesele yaln\u0131zca dille s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor. \u00c7ocuk, T\u00fcrklerin tarihini kendi tarihi olarak \u00f6\u011freniyor. Peki, kendine ait olmayan bir \u015feyi kendile\u015ftirmek, kendiyle aras\u0131na mesafe koymadan m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Hayranl\u0131kla televizyonlarda anlat\u0131lan T\u00fcrkle\u015ftirme psikotik bir durum yani…<\/p>\n

Do\u011fdu\u011fu k\u00f6y\u00fcn, t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6yleyerek su i\u00e7ti\u011fi p\u0131nar\u0131n, t\u0131rmanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131n kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 okulda \u00f6\u011freniyor. \u00dczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyan\u0131n, b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6y\u00fcn, yurt bildi\u011fi topraklar\u0131n asl\u0131nda ona ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 okulda ke\u015ffediyor. Day\u0131s\u0131n\u0131n \u201ckahraman\u201d dedi\u011fi ve foto\u011fraf\u0131na bakarken g\u00f6zleri dolan o sakall\u0131 adamlar\u0131n asl\u0131nda \u201chain\u201d oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n

Bir K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu okulda, o g\u00fcne kadar \u00f6\u011frendi\u011fi her \u015feyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor. Yurdunun, dilinin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, tarihinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor. Ona, ana dilinin, k\u00f6klerinin ve ge\u00e7mi\u015finin de\u011fersiz oldu\u011fu hissettiriliyor. Bu, yaln\u0131zca bir e\u011fitim s\u00fcreci de\u011fil; ayn\u0131 zamanda kimlik ve benlik alg\u0131s\u0131n\u0131 derinden zedeleyen bir yabanc\u0131la\u015ft\u0131rma s\u00fcrecidir.<\/p>\n

Devlet, K\u00fcrde, Aleviye, Ermeniye bu \u00fclkede yanl\u0131\u015f, as\u0131l do\u011fru ve g\u00fczel olan\u0131n T\u00fcrkl\u00fck oldu\u011funu anlat\u0131yor. T\u00fcrk \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131 ve devlet temsilcileri ise tart\u0131\u015fmalarda milliyet\u00e7ili\u011fin \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara g\u00f6re \u201car\u0131 \u0131rk\u201d \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, siyaha veya Yahudiye \u201car\u0131 \u0131rk\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle ya\u015famay\u0131 hak etmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ise burada \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131ktan ayr\u0131l\u0131yormu\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkl\u00fck bir \u201c\u00fcst kimlik\u201dmi\u015f…<\/p>\n

Ancak b\u00fcy\u00fcte\u00e7le ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde incelendi\u011finde, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6tekine dair sahte, yanl\u0131\u015f ve de\u011fersiz oldu\u011fu kurgusu \u00e7ok belirginle\u015fiyor. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, bir yandan \u00fcst kimlik oldu\u011funu iddia ederken, \u00f6te yandan bu \u201c\u00fcst kimlik\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131 sadece \u00f6tekini d\u0131\u015flayarak, onun kimli\u011fini, dilini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok sayarak in\u015fa ediyor. Bu, yaln\u0131zca ayr\u0131mc\u0131 bir dilin yeniden \u00fcretilmesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sistematik bir \u015fekilde \u00f6tekile\u015ftirmenin ve kimlik inkar\u0131n\u0131n derinle\u015ftirilmesidir.<\/p>\n

T\u00fcrkl\u00fck, bir \u201c\u00fcst kimlik\u201d olarak sunulsa da bu kimli\u011fin temeli, \u00f6tekini \u201ceksik\u201d ve \u201cyanl\u0131\u015f\u201d olarak tan\u0131mlamaya dayan\u0131yor. Bu anlay\u0131\u015f, e\u015fitli\u011fi de\u011fil, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc merkeze alan bir ideolojinin g\u00f6stergesidir. \u201cT\u00fcrkl\u00fck\u201d kurgusunun alt\u0131nda yatan bu ayr\u0131mc\u0131 yakla\u015f\u0131m, \u00f6tekini yanl\u0131\u015f ve sahte ilan ederken, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc mutlak bir do\u011fruluk ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck konumuna yerle\u015ftiriyor. Bu, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 bir bi\u00e7imidir ve \u00f6tekinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden bir s\u00f6ylem \u00fcretmektedir.<\/p>\n

Bu t\u00fcr bir e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131, \u00e7ocu\u011fun kendi ge\u00e7mi\u015fine ve kimli\u011fine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar. Kendiyle ba\u011f\u0131n\u0131 koparmaya zorlanan bir birey, bu kopu\u015fun yaratt\u0131\u011f\u0131 travmay\u0131 hayat boyu ta\u015f\u0131r. E\u011fitimin amac\u0131, \u00e7ocuklara bilgi kazand\u0131rmak de\u011fil, onlar\u0131n \u00f6zde\u011ferlerini yok etmek olmamal\u0131d\u0131r. Ancak bu sistem, ne yaz\u0131k ki tam da bunu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kim, bir ilkokul birinci s\u0131n\u0131f \u00e7ocu\u011funa, diller aras\u0131ndaki hiyerar\u015fiyi kimin kurdu\u011funu ve bu hiyerar\u015finin adaletli ve insanc\u0131l oldu\u011funu anlatabilir? Kendi ana dilini, d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve kimli\u011fini de\u011fersizle\u015ftiren bir sistem, nas\u0131l insani ya da adil olarak g\u00f6r\u00fclebilir?<\/p>\n

Fail dili:<\/h3>\n

Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda da belirtti\u011fim gibi, K\u00fcrtlere T\u00fcrk\u00e7e bir teklif de\u011fil, bir dayatma oldu\u011funda T\u00fcrk\u00e7e \u201cfailin dili\u201d haline geliyor. Bu durumu kolonyal zul\u00fcmlerden tan\u0131yoruz. Bize \u201c\u015fiir dili\u201d olarak \u00f6\u011fretilen, hayranl\u0131kla bezendirilen Camus\u2019n\u00fcn ya da Voltaire\u2019in dili, ne kadar a\u015fk\u0131n ba\u015fkenti Paris ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirilse de bir Cezayirli i\u00e7in Frans\u0131zca \u201cfailin dili\u201ddir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dil, zalimlikleri yapanlar\u0131n, s\u00f6m\u00fcrenlerin, a\u015fa\u011f\u0131layanlar\u0131n dilidir.<\/p>\n

Frans\u0131zca, bir Cezayirli i\u00e7in yaln\u0131zca ileti\u015fim arac\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir a\u015fa\u011f\u0131lama, hor g\u00f6rme ve ilkel say\u0131lma deneyiminin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Failin dilidir bu; ezilenlerin kimli\u011fini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, ana dilini yok sayan, de\u011fersizle\u015ftiren dildir. K\u00fcrtler i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e de benzer bir anlam ta\u015f\u0131r. \u00c7ocu\u011fun an adilini hor g\u00f6ren, a\u015fa\u011f\u0131layan, yok sayan bir dil, yaln\u0131zca bir ileti\u015fim arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar ve travman\u0131n, asimetrik g\u00fcc\u00fcn bir sembol\u00fc haline gelir.<\/p>\n

Bu nedenle, bir dilin bireyin ve toplum \u00fczerindeki etkisi yaln\u0131zca gramer ve kelimeleriyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 yerel y\u00fck ve bilgilerle de\u011ferlendirilmelidir. T\u00fcrk\u00e7e bir teklif de\u011fil, bir dayatma oldu\u011funda, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n dili olarak alg\u0131lanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Devam edecek\u2026
\n<\/strong><\/p>\n

\u015eahap Eraslan-Art\u0131ger\u00e7ek<\/strong><\/p>\n

\n<\/header>\n
\n
\n
\n
<\/div>\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir dilin birey ve toplum \u00fczerindeki etkisi yaln\u0131zca grameri ve kelimeleriyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tarihsel y\u00fck ve ili\u015fkilerle de\u011ferlendirilmelidir. T\u00fcrk\u00e7e bir teklif de\u011fil, bir dayatma oldu\u011funda, failin dili olarak alg\u0131lanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7ocuk, sadece annesinden s\u00fct emmez; Ayn\u0131 zamanda onun farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da emer, i\u00e7ine al\u0131r, sindirir ve kendisine katar. Her \u00e7ocu\u011fu, bu \u00f6zel ve mahreminin …<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":24000,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65],"tags":[813,1616,4599],"class_list":["post-23999","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","tag-asimilasyon","tag-manset","tag-turkcelestirme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23999"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24001,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23999\/revisions\/24001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/candname.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}